X
تبلیغات
یا حضرت علی(ع)
درباره ی زندگی حضرت علی

309- امام علی (ع) : شبهه را به این علت شبهه نامیدند که به حق شباهت دارد. اما نور هدایت کننده دوستان خدا در شبهات ، یقین به دستورات خدا و سنّت رسول خدا (ص) و گفتار ائمه هدی (ع) است. اما افراد سست ایمان و دشمنان خدا راهنمایشان در شبهات ، گمراهی و شک در اوامر الهی و کوردلی نسبت به این دستورات است.                                                 نهج البلاغه خطبۀ 38

310- امام علی (ع) : دنیا جایگاه صدق و راستی است و برای کسی که با آن به راستی رفتار کند سرای عافیت است ؛ برای کسی که از دگرگونیهای آن عبرت گیرد منزل بی نیازی است ؛ برای کسی که از آن برای آخرتش توشه برگیرد محل موعظه و اندرز است ؛ برای کسی که از آن نصیحت پذیرد مسجد و عبادتگاه دوستان خداست و نمازگاه فرشتگان الهی و فرودگاه نزول وحی خداوند و تجارتکده اولیاء خداوند است که در آن کسب رحمت می کنند و بهشت را برای خود در آن معامله می کنند.                    نهج البلاغه حکمت 131

311- امام علی (ع) : از نزدیکی به سگها برکنار باشید و هر که به جامه اش بدن و موی سگ برخورد کند باید آن را با آب بشوید.              تحف العقول صفحۀ 111

312- امام علی (ع) : خوراکتان را با خوردن کمی نمک آغاز کنید و با خوردن کمی نمک پایان دهید که اگر مردم خاصیت نمک را می دانستند آن را بر پادزهر ترجیح می دادند. و هرکه غذایش را با نمک آغاز کند، خداوند هفتاد درد را از او دور سازد که جز خدا کسی آنها را نداند.       تحف العقول صفحۀ 108

313- امام علی (ع) : در حمام کردن و شستن بدن از چرک و چربی کوتاهی نکنید زیرا خداوند از بندۀ چرکین که همنشین او از بوی بَدِ بدن او در اذّیت باشد نفرت دارد.                                                 تحف العقول صفحۀ 105

314- امام علی (ع) : هرگاه خواستید ادرار کنید آن را با عجله و فشار بر مثانه انجام ندهید که برای بدنتان مضر است و چون مدفوع نمودید محل مقعد را با آب سرد بشویید که بیماری بواسیر را از شما دور می سازد. تحف العقول صفحۀ 97

315- امام علی (ع) : هرکه قصد غسل کردن دارد ابتدا باید بدن خود را از چرک و چربی و نجاست تمیز بشوید و چون بدن پاک گشت غسل خود را آغاز کنید.                                                        تحف العقول صفحۀ 115

316- امام علی (ع) : آگاه باشید این پوست نازک تن طاقت آتش دوزخ را ندارد ، پس به خودتان رحم کنید ، شما مصیبت های دنیا را آزموده اید. آیا ناراحتی یکی از نزدیکان خود را بر اثر خاری که در بدنش فرو رفته ، یا زمین خورده و پایش مجروح گشته ، یا ریگ های داغ بیابان او را رنج داده، دیده اید که تحمل آن چه مشکل است ؟ پس چگونه می شود تحمل کرد که در میان دو طبقه آتش در کنار سنگ های گداخته همنشین شیطان باشید ؟ آیا می دانید وقتی مالک دوزخ بر آتش غضب کند شعله ها بر روی هم می غلتند و یکدیگر را می کوبند و در میان درهای جهنم بههر طرف زبانه می کشد. نهج البلاغه خطبۀ 183

317- امام علی (ع) : هر که بر خوردن شراب مداومت دارد و دائم الخمر است ، خدا را به هنگام مرگ همچون بت پرست ملاقات می کند. حجربن عدی پرسید : یا علی (ع) دائم الخمر کیست ؟ فرمود : آنکس که هر وقت شراب بیاید و در دسترس او باشد بنوشد.                                    تحف العقول صفحۀ 117

318- امام علی (ع) : هر کس به کودک خردسال شراب یا هر مست کننده ای بنوشاند ، خدای عزوجل او را در لجن زاری آتشین در دوزخ زندانیش کند تا به خاطر عملی که کرده عذری بیاورد.                                 تحف العقول صفحۀ 118

319- امام علی (ع) : همانا آغاز پدید آمدن فتنه ها و اختلافات در دین بدعت گذاری و هوا پرستی در احکام آسمانی است و نوآوری هایی است که قرآن سنت رسول خدا (ص) با آن مخالف است پس عده ای به واسطه مخالفت با قرآن و سنت با گروهی دیگر مسلط می گردند و اینجاست که شیطان بر دستان خود چیره می گردد و تنها عده ای که مشمول رحمت و لطف پروردگارند از این فتنه نجات خواهند یافت.                                        نهج البلاغه خطبۀ 50

320- امام علی (ع) : در نامه خود به حارث همدانی فرموده باشند : 1- به ریسمان قرآن چنگ بزن و از آن نصیحت پزیر ؛ حلالش را حلال و حرامش را حرام شمر. 2- از دوستی با بی خردان و خلافکاران بپرهیز زیرا شخصیت هر کس را از دوستان و رفقای او می شناسند. 3- از شرکت نمودن در مجالسی که مردم در آن از یاد خدا غافل اند و اطاعت فرامین حق نمی کنند بپرهیز. 4- نفس خود را در واداشتن به عبادت فریب ده و در عبادت خدا با آن مدارا کن. 5- از خشم بپرهیز که لشگر بزرگ شیطان است.                  نهج البلاغه نامۀ 69

321- امام علی (ع) : هفتمین روز پس از تولد اولاد پسر او را ختنه کنید و گرما یا سرمای هوا مانع از انجام این کار نشود. زیرا ختنه باعث پاک شدن بدن است. و راستی زمین به درگاه خدا  می نالد از ادرار شخص ختنه نشده. تحف العقول صفحۀ 119

322- امام علی (ع) : اگر برای انسان گناهی نباشد مگر دوست داشتن چیزی یا کاری که خدا و رسولش (ص) آن را دشمن می دارند همین گناه برای او بس است.                                                             مستدرک الوسائل جلد 12 صفحۀ 50

323- امام علی (ع) : دو مرد با هم زیر یک بستر یا لحاف نخوابند و دو زن نیز به همین شکل نخوابند و هر که این کار را کرد باید تازیانه بخورد و تعزیر شود.                                                                            تحف العقول صفحۀ 117

324- امام علی (ع) : 1- استفاده از واجبین « ماده موبر » سبب پاکی بدن و قوام و استواری بدن است. 2- حجامت تن را سالم و خرد را محکم می کند و سنّت رسول خدا (ص) است. 3- کوتاه کردن سبیل هم از بهداشت است هم باعث زیبایی صورت. 4- مسواک زدن باعث رضای خدای متعال و پاک کننده دهان است. 5- مضمضه کردن ( یعنی سه بار آب در دهان چرخاندن و خالی نمودن ) و استنشاق « یعنی سه بار آب در بینی نمودن و خالی کردن » قبل از گرفتن وضو پاک کننده دهان و بینی و سنّت رسول خدا (ص) است. 6- استفاده از انفیه « ماده ای که اگر جلوی بینی بگیرند انسان چند بار مرتب عطسه می کند » سر را سالم و درمان تمام دردهای سر است.         تحف العقول صفحۀ 95

325- امام علی (ع) : شستن دست پیش از غذا و بعد از آن سبب فزونی روزی است « چون وقتی دست پاک باشد موقع غذا خوردن انسان مریض نمی شود و پولش را در راه دوا و درمان مصرف نمیکند لذا سبب افزون شدن روزی است » و گرفتن ناخن ها مانع بزرگترین دردها مثل خوره و جزام است.تحف العقول صفحۀ 95

326- امام علی (ع) : بهره شما از نگاه به زنان نامحرم همان نگاه اول است که به طور اتفّاقی و ناخودآگاه چشمتان به آن افتد پس آن را دنبال روی نکنید که شما را به فتنه می اندازد.                                                تحف العقول صفحۀ 117

327- امام علی (ع) : از امام علی (ع) سوال شد : کدام یک از انسانها از همه کورتر و نابینا تر است ؟ فرمود : آن کس که اعمال و عبادتش برای جلب توجه مردم و ریاکاری انجام می دهد و رضای خدا را فراموش می کند. بحارالانوار جلد 77 صفحۀ 378

328- امام علی (ع) : پس از آنکه سجده دوم را به جا آوردی روی پایت بنشین و کمی مکث کن و آنگاه برای خواندن رکعت بعدی نماز برخیز که روش ما اهل بیت (ع) به این شکل است.                         تحف العقول صفحۀ 113

329- امام علی (ع) : هر گاه یکی از شما در نماز پس از رکوع برای قیام بلند شود باید کمرش صاف شود و خم نباشد و مقداری مکث نماید آنگاه به سجده برود.                                                                           تحف العقول صفحۀ 113

330- امام علی (ع) : لبخند سبب باطل شدن نماز نیست و خنده صدادار و قهقهه نماز را بشکند.                         تحف العقول صفحۀ 113

331- امام علی (ع) : هرگاه نماز فرادی بخوانی باید صدای قرائت حمد و سوره و تسبیحات به هنگام رکوع و سجده و تسبیحات اربعه و سایر اجزاء نماز را به گوش خود برسانی. یعنی صدای خودت را به هنگام خواندن نماز بشنوی. تحف العقول صفحۀ 115

332- امام علی (ع) : مرا چیست که می بینم مردم هنگامی که شب نزدشان غذایی حاضر می کنند حتماً چراغی می افزونند تا ببینند چه غذائی در شکم خود وارد می کنند ولی به غذای روح خود اهمییتی نمی دهند و روح خود را با چراغ و نورات گفتار و دستورات محمد و آل محمد (ص) روشن نمی سازند تا به وسیله این نور معنوی از ورود عقاید و اعتقادات زیان بار و جهالت انگیز و عوارض بد روحی آنها سالم بمانند.                      سفینه البحار جلد 2 صفحۀ 84

333- امام علی (ع) : هیچ کس بعد از آنکه قرآن به او عرضه شد و فهم و معرفت به آن پیدا نمود فقیر نیست و هیچ شخصی با نداشتن فهم و بصیرت نسبت به قرآن ثروتمند حقیقی نیست.                            نهج البلاغه خطبۀ 176

334- امام علی (ع) : کسی که در زندگی اش از راهی که غیر رضای خداست یعنی معصیت و نافرمانی خدا در بین مردم عزیز و پیروز گشته ، ذلیل و مغلوب حقیقی و واقعی اوست.                                              بحارالانوار جلد 17 صفحۀ 11

335- امام علی (ع) : در نامه خود به یکی از فرماندارانش فرموده باشند : اما بعد، گاهی انسان شاد می شود برای بدست آوردن یکی از لذائذ فانی دنیا که اگر برای آن تلاش هم نمی کرد چون خدا آن را نصیب  روزی او کرده بود بالاخره به او می رسید و گاهی آدمی ناراحت می گردد برای بدست آوردن چیزی از لذات فانی دنیائی که چون خدا آن را برایش مقّدر نفرموده بود هر قدر هم تلاش می کرد به آن نمی رسید. اما شادمانی تو باید برای بدست آوردن و کسب چیزهائی باشد که برای آخرت مفید است و تاثر و ناراحتی تو باید برای از دست دادن چیزهائی باشد که برای آخرتت نفع داشته است. بحارالانوار جلد 17 صفحۀ 9

336- امام علی (ع) : مردم هیچ یک از احکام و دستورات دینی را به بهانه اینکه عمل نمودن به آن حکم موجب زیان دنیائی آنها می شود ترک نمی کنند جز آنکه خداوند آنها را به بلایی دچار می سازد که چندین برابر آن زیان باشد. نهج البلاغه حکمت 106

337- امام علی (ع) : 1- دنیا همه اش جهل است مگر آنجا که با علم معنوی و الهی همراه شود. 2- علم تمامش برای صاحبش حجّت است جز آنجا که به آن عمل شود. 3- عمل همواره در معرض خطر است جز آنجا که با اخلاص همراه گردد. 4- و اخلاص هم در معرض خطر خواهد بود تا آنجا که بنده با عاقبت به خیری از دنیا بیرون رود و به بهشت وارد شود.        بحارالانوار جلد 67 صفحۀ 242

338- امام علی (ع) : مسواک زدن رضای خدای متعال و پاک کننده دهان است و مضمضه کردن یعنی سه بار آب در دهان چرخاندن و خالی کردن و استنشاق یعنی سه بار آب در بینی کردن و خالی کردن ، قبل از وضو پاک کننده دهان و بینی است.                                         تحف العقول صفحۀ 95

339- امام علی (ع) : روزی امام علی (ع) در چهره مردی نگریست که نشانه ترس از آن نمایان بود پس به آن مرد فرمود: ای مرد تو را چه شده که اینگونه ترسیده ای ؟ مرد گفت : این حالم به خاطر ترس از خداست . امام علی (ع) در پاسخ فرمودند : ای بنده خدا به جای ترس از خدا از گناهان و اعمال زشتی که در حضور خداوند انجام داده ای بترس و از بازخواست دقیق او از اعمالت بترس و در محضر او گناه و معصیت مکن و دیگر از خدای مهربان نترس که او به احدی از بندگانش ظلم نمی کند و هرگز کسی را بیشتر از استحقاقش عذاب نمی کند.                                                   بحارالانوار جلد 70 صفحۀ 392

340- امام علی (ع) : هر کس تن مرده ای را پس از سرد شدن بدن ، لمس کند غسل بر او واجب است و هرکس مرده ای را غسل کند باید پس از کفن کردن او غسل نماید و اگر پس از غسل و کفن میّت جایی از بدن میّت را لمس کند باید غسل کند.                                                            تحف العقول صفحۀ 103

341- امام علی (ع) : کسی از شما در حالت ایستاده آب نخورد که موجب دردی می شود که درمان ندارد.                               تحف العقول صفحۀ 97

342- امام علی (ع) : هیچ کدام از شما به هنگام خواندن نماز در حال ایستاده دستانش را به روی هم نگذارد که این عمل کار مجوس برای احترام به پادشاهان بود و باطل کننده نماز است.                                           تحف العقول صفحۀ 97

343- امام علی (ع) : کسی از شما در زمانی که فشار ادرار یا مدفوع فکرش را پریشان کرده به نماز نایستد.                                    تحف العقول صفحۀ 97

344- امام علی (ع) : کسی که نماز می خواند نباید در نماز رویش را به این طرف و آن طرف بچرخاند ، زیرا هر گاه بنده ای چنین کند خدای تعالی خطاب به او فرماید : ای بنده رویت به سوی من باشد که بهتر است برایت از کسی که به او رو کرده ای.                                                تحف العقول صفحۀ 97

345- امام علی (ع) : در مدح و تمجید از ما خاندان پیامبر (ص) زیاده روی و غلو نکنید که ما را خدا بدانید زیرا ما بندگان پرورش یافتۀ خداییم. تحف العقول صفحۀ 97

346- امام علی (ع) : به خدا سوگند برادرم عقیل را دیدم که به شدت تهیدست شده و از من درخواست داشت تا یک من ( سه کیلو ) از گندم های بیت المال را به او ببخشم و من کودکانش را دیدم که از گرسنگی موهای ژولیده گشته و رنگشان تیره شده بود و او پی در پی مرا دیدار و درخواستش را تکرار می کرد، چون من به گفته هایش گوش دادم عقیل پنداشت که من می خواهم دین خود را به او واگذار کنم و آخرتم را به دنیای او بفروشم، پس آهنی را در آتش گداختم و به دستش نزدیک کردم تا او را بیدار کنم پس چون بیماران فریاد زد و نزدیک بود از حرارت آن آهن بسوزد؛ به او گفتم ای عقیل از حرارت آهنی می نالی که انسانی آن را گرم ساخته اما مرا به حرارت دوزخی می خواهی که خدای جبار با خشم خود آن را برافروخته تو از حرارت ناچیز می نالی و دستت را می کشی پس چگونه من از آتش الهی و از نافرمانی خدا دوری نگزینم؟ نهج البلاغه خطبۀ 224

347- امام علی (ع) : هرکه چشمش درد کند دستانش را بر چشمانش گذارد و آیة الکرسی را بخواند و قلبا هم معتقد باشد که با این کار درمان می شود به راستی درمان می شود انشاءالله.                                   تحف العقول صفحۀ 100

348- امام علی (ع) : مردی که در برخورد با اهل خانه و خانواده اش بد خلق و تندخو باشد خاندانش از او بیزار می گردند و آرزوی دوری از او کنند. تحف العقول خطبۀ وسیله

349- امام علی (ع) : هرکه بسیار خطا و گناه کند کم شرم شود و هرکه کم شرم باشد وَرَعَش کم شود و هرکه ورعش کم شود دلش می میرد و هرکه دلش بمیرد به دوزخ رود.                                                    تحف العقول خطبۀ وسیله

350- امام علی (ع) : در تفسیر آیۀ 60 سورۀ انفطار « ای انسان گناهکار چه چیزی تو را بر پروردگار کریمت مغرور ساخته » فرمود: برهان گناهکار نادرست ترین برهان است و عذرش از توجیه هر فریب خورده ای بی اساس تر و خوشحالی او از عدم آگاهی اوست. ای انسان چه چیزی تو را بر گناه جرأت بخشید و در برابر پروردگارت مغرور ساخته؟ و بر نابودی خود علاقه مند ساخته؟ آیا بیماریِ تو را درمان نیست و خواب زدگی تو بیداری ندارد؟ چرا آنگونه که به دیگران رحم می کنی به خود رحم نمی کنی؟ چه بسا که تو بیماری را می نگری که سخت ناتوان است و از روی دلسوزی برایش اشک می ریزی، اما چه چیزی تو را بر بیماری روحت که همان گناهان است بی تفاوت کرده و از گریه بر حال خویشتن باز داشته است؟ در حالی که هیچ چیزی برای تو عزیز تر از جانت نیست؟ چگونه ترس از فرود آمدن عذاب الهی به سبب گناهانت به هنگام شب تو را بیدار نکرده است؟ که در گناه غوطه ور و در پنجه قهر الهی مبتلا شده ای؟                         نهج البلاغه خطبۀ 223

351- امام علی (ع) : هر که دارای حکمت و علم الهی و معنوی شد مردم به دیده وقار و هیبتش نگرند و چون تواضع کرد بر هیبتش افزود.تحف العقول خطبۀ وسیله

352- امام علی (ع) : دیدار زیاد و مکرّر دوستان و آشنایان ناراحتی و ملامت و سرزنش به ارمغان آورد.                          تحف العقول خطبۀ وسیله

353- امام علی (ع) : هر کس در عیوب خود بنگرد از عیب جوئی مردم چشم پوشد و هر که به روزی ای که خدا برایش مقدر فرموده راضی باشد به آنچه دیگران دارند افسوس نخورد.                                   تحف العقول خطبۀ وسیله

354- امام علی (ع) : چهره و صورت هر فردی از درون و باطن او خبر می دهد.                                 تحف العقول صفحۀ 81

355- امام علی (ع) : ای مردم 10 خصلت انسانی از زبان سرچشمه می گیرد که عبارتند از : 1- گواهی است که از درون انسان گزارش می دهد. 2- فرماندهی است که به کار خوب مردم را فرمان می دهد. 3- دلربایی است که گوشها از آن لذت می برند. 4- وسیله ای است که کینه با آن برطرف می شود. 5- تسلیت گویی است که غم ها به آن برطرف می شود. 6- ستایشگری است که هر چیزی را معرفی می کند. 7- شفاعت کننده ای است که حاجت ها به واسطه او روا شوند. 8- ناطقی است که پاسخ پرداز است. 9- حاکمی است که میان مردم قضاوت می کند. 10- پند گوئی است که از کار زشت باز می دارد.تحف العقول خطبۀ وسیله

356- امام علی (ع) : چه بسا شوخی که به جدّ کشیده شده و غم و اندوه به بار آورده و نیز فرمود : شوخی زیاد مایه کینه و کدورت بین طرفین می شود. تحف العقول صفحۀ 81

357- امام علی (ع) : چه زشت و ناپسند است خضوع در مقابل خدای جبار به هنگام نیاز به او و جفاکاری و معصیت پس از رفع نیاز و حاجت. تحف العقول صفحۀ 79

358- امام علی (ع) : ای مردم شما را چه شده است که با بدست آوردن متاعی اندک از دنیا همچون کودکان شادمان می شوید ولی هیچ اشتیاقی برای بدست آوردن ثواب الهی ندارید یا با از دست دادن چیز اندکی از تعلقات دنیایی بطوری مضطرب می شوید که آثار پشیمانی آن در صورتتان نمایان می شود. ولی از ثواب بسیار آخرت که از دستتان خارج می شود ناراحت نمی گردید. گویا این دنیا محل زندگی جاودان شماست و وسایل آن برای همیشه در اختیار شماست ، در بی اعتنایی به آخرت و دوستی دنیا یک دل شده اید و هر یک از شما دین را فقط بر سر زبان می آورد و با عمل به دستورات آن اصلاً کاری ندارد. نهج البلاغه خطبۀ 113

359- امام علی (ع) : در برابر کسی که با تو درشتی و بداخلاقی نموده نرمش کن که زود باشد که برایت نرم و آرام شود.                     تحف العقول صفحۀ 79

360- امام علی (ع) : 1- هر چیز بذری دارد بذر دشمنی شوخی زیاد است. 2- هر چیز را زشتی است و زشتی عمر همنشینی با دشمنان دین است. 3- هر چیز زیوری دارد و زیور گفتار راستگویی است. 4- هر چیز را صدقه ای است و صدقه عقل و خرد تحمل گمراهان است.                        غررالحکم صفحۀ 594

361- امام علی (ع) : وقتی یکی از شماها می خواهد وضو بگیرد یا غذا بخورد یا آب بنوشد یا لباس بپوشد شایسته است « بسم الله الرحّمن الرحّیم » بگوید و اگر این کار را نکند شیطان در کار او شریک می شود. مستدرک الوسائل جلد 5 صفحۀ 304

362- امام علی (ع) : نسبت به آن کسی که چیزی را نزد تو به امانت سپرد خیانت مکن اگر چه او به تو خیانت کرده باشد و رازش را فاش مکن گر چه او راز تو را فاش کرده باشد.                                        تحف العقول صفحۀ 78

363- امام علی (ع) : 1- چگونه می تواند دیگری را هدایت نماید کسی که خود گمراه است. 2- چگونه می توان به عمری امیدوار شد که گذشتن ساعت ها از آن می کاهد. 3- چگونه می تواند از عقلش یاری بگیرد و اندیشه کند کسی که شکمش همیشه سیر است. 4- چگونه از باطل دوری می کند کسی که به حق و اهل آن نمی پیوندد. 5- چگونه کسی خود را پارسا و متقّی می پندارد در حالی که شهوتش بر او مسلط است.                              غررالحکم صفحۀ 571

364- امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) فرمودند : راستی نادان کسی است که خود را به آنچه درباره آن علمی ندارد دانا شمارد و به رای و نظر خود در امور بسنده کند و پیوسته از دانشمندان الهی دوری گزیند و کسانی که برخلاف او رای دهند را خطا کننده شمارد و از روی نادانیش گوید : من این چیز را نمی فهمم و معتقد به آن نیستم و بدین سبب منکر حق شود. تحف العقول صفحۀ 71

365- امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) نوشتند : پسر جانم من تو را به انواع نادانیهایت سرزنش می کنم تا تو خود را دانشمند نشماری و اگر چیزی از مطالب علمی را کشف کردی به این سبب خودت را بزرگ مپنداری. زیرا دانشمند کسی است که بفهمد آنچه را که نمی داند در مقابل آنچه می داند بسیار ناچیز است و به این سبب خود را نادان داند و کوشش خود در یافتن آنچه که نمی داند بیفزاید. و پیوسته شیفته دانش الهی و معنوی باشد و از آن بهره گیرد و درمقابل مردم متواضع شود و از خطا برحذر باشد.    تحف العقول صفحۀ 71

366- امام علی (ع) : بهترین افراد این امت نباید خود را از مکر الهی ایمن بدانند. زیرا که خدای متعال در سورۀ اعراف آیۀ 99 فرموده : « جز زیانکاران کسی از مکر خدا غافل نمی شود. » و بدترین افراد این امت نباید از رحمت خداوند متعال ناامید باشند زیرا که خدای تعالی در سورۀ یوسف آیۀ 87  فرموده : « از رحمت خدا ناامید نشوند جز کافران » .                 نهج البلاغه حکمت 377

367- امام علی (ع) : ای مالک به هنگام رسیدن به حکومت و ریاست هر گاه مقام حکمرانی و ریاستت تو را خوش آمد و اُبهت و سرافرازی برایت جلوه داد به عظمت و ملکوت آسمانها و کیهان بالای سرت نگاه کن و بر قدرت خالق این کائنات در مقابل حکمرانی خودت بنگر و بدان که در مقابل آن نیرو و پادشاهی حکومت تو هیچ است.                                 تحف العقول صفحۀ 123

368- امام علی (ع) : اطاعت از هیچ مخلوقی در کاری که نافرمانی و معصیت خدا در آن است جایز نیست.                                 نهج البلاغه حکمت 293

369- امام علی (ع) : گناه و معصیتی که تو را پشیمان کند بهتر از کار نیکی است که تو را به خودپسندی و تکبر وا دارد.                 نهج البلاغه حکمت 46

370- امام علی (ع) : هر کس نماز صبح اش را بخواند و در جای خود بنشیند سپس دوازده مرتبه سوره « قل هو الله » را بخواند در آن روز گناه نمی کند ؛ اگر چه شیطان بر او حریص شود و به او روی آورد و در آن روز مالش نیز از هر گزندی حفظ می شود.                            مستدرک الوسائل جلد 1 صفحۀ  96

371- امام علی (ع) : برای هر کس در مال و ثروتش دو شریک است : 1- وارث. 2- حوادث.                                               نهج البلاغه حکمت 335

372- امام علی (ع) : دنیا سه روز است : 1- دیروز که هر چه بود گذشت. 2- امروز که باید آن را غنیمت بشماری. 3- فردا که معلوم نیست به آن برسی. دیروز حکیمی است ادب آموز که باید از تجربه آن استفاده کنی و امروز دوستی است در حال وداع و فردا آرزویی بیش نیست که شاید به آن برسی. نصایح صفحۀ 134

373- امام علی (ع) : چهر چیز را جز چهار کس قدر ندانند : 1- جوانی را غیر از پیر. 2- سلامتی را جز مریض. 3- آسایش و راحتی را جز گرفتار. 4- و زندگی را غیر از مردگان.                                            نصایح صفحۀ 184

374- امام علی (ع) : مشکل ترین کارها چهار چیز است : 1- عفو و گذشت به هنگام غضب. 2- بخشش به هنگام نداری و فقر. 3- عفّت داشتن از ارتکاب گناه به هنگام خلوت. 4- حق گویی بر ضد کسی که به او امید داری یا از او می ترسی.                                                                              نصایح صفحۀ 184

375- امام علی (ع) : علم معنوی و الهی را برای 4 چیز نخواهید : 1- اینکه به وسیله آن در مقابل دانایان و مومنین به خود ببالید. 2- با آن به مجادله و بحث با نادانان برخیزید. 3- در مجالس به واسطه آن خود نمایی کنید. 4- مردمان را به واسطه علم متوجه خود سازید و با آن کسب روزی نمایید. الحیاه جلد 1 صفحۀ 85

376- امام علی (ع) : هر کس از شیعیان ما که عالم به شریعت ما باشد و شیعیان ناتوان ما را از تاریکی نادانی برهاند و به سوی نور دانشی که از ما بهره گرفته رهبری کند ، روز قیامت وارد محشر می شود در حالتی که تاجی از نور بر سر دارد که برای همه مردم حاضر در محشر روشنایی می دهد ، جامه ای بر تن دارد که تمام دنیا ارزش یک نخ آن را ندارد. سپس منادی از پیشگاه خدای تعالی فریاد زند : ای بندگان خدا این عالمی از شاگردان مکتب آل محمد (ص) می باشد پس هر کس را که او هدایت و تربیت نموده به دامان این عالم چنگ زند تا از سرگردانی در این عرصات محشر نجات یابد. پس او هر که را در دنیا آموزش خیر داده یا از قلب او قفل نادانی را گشوده شفاعت نموده و به بهشت ببرد.                                                     آثار الصادقین جلد 13 صفحۀ 56

377- امام علی (ع) : عالمی که دین را وسیله خوردن کند ارزشش همان است که خورده و از او خارج گشته است.                              تحف العقول صفحۀ 225

378- امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید که خدای عزوجل از حالت بوقلمون صفتی بندگانش خوشش نمی آید که گاهی به رنگ اهل حق درآیند و گاهی به سوی باطل تمایل پیدا کنند. پس از حق و اهل حق به سوی دیگران میل نکنید.                                                                تحف العقول صفحۀ 110

379- امام علی (ع) : پس از پیروزی در جنگ جمل یکی از یاران امام (ع) به ایشان عرضه داشت : دوست داشتم برادرم که اکنون اینجا نیست با ما در این جنگ حاضر بود و در این پیروزی سهیم می گشت. امام (ع) فرمودند : آیا فکر و دل و نیت برادرت با ما بود ؟ مرد گفت : آری. امام (ع) فرمودند : پس او هم در این جنگ با ما بود و ثواب نفرات ما را می برد بلکه آنهایی که به دنیا نیامده اند و در صلب پدران و رحم مادران می باشند ولی با ما هم عقیده و هم آرمان باشند با ما در این نبرد شریکند و ثواب ما را دارند.               نهج البلاغه خطبۀ 12

380- امام علی (ع) : در آخرالزمان حدود و احکام و قوانینی که خداوند بر پیامبر (ص) نازل فرموده از بین می رود و درباره احکام اسلامی گفته می شود : فلان عالم چنین گفته و فلانی چنان گفته. و مردم تابع آراء و عقاید دیگران شوند و سنّت و دستورات رسول خدا (ص) را ترک کنند. مکارم الاخلاق فلسفی جلد 1 صفحۀ 98

381- امام علی (ع) : چقدر برای هر انسانی سزاوار است که در ساعات شبانه روز ساعتی را به کناری رود که در آن مشغول کننده ای او را سرگرم نکند و از خودش حساب بکشد و ببیند آنچه در آن روز انجام داده به سود آخرتش بوده یا به زیانش.                                                          غررالحکم صفحۀ 825

382- امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر همه آنچه در زیر هفت آسمان و زمین است را به من بدهند تا پوست دانه جویی را به ظلم از مورچه ای بگیرم این کار را نکنم. بدانید که این دنیای فانی در نزد من پست تر است از برگی که در دهان ملخ است.                                                 الحیاه جلد 2 صفحۀ  186 

383- امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) فرمودند : پسر جانم دلت را با پند و موعظه سودمند زنده ساز و با بی اعتنایی به لذّت های فانی دنیا سرکوبش کن و با یاد مرگ زبون و خوارش ساز و آنچه که به مردم پیش از تو در دنیا رسیده یادآوریش کن و در شهرها و ویرانه های پیشینیان نظر کن و ببین چه ها کردند و عاقبت به کجا رفتند. پس در میان بناها و خانه هایشان بایست و بگو : ای پیکر های پوسیده و اندامهای متلاشی شده منزل جدیدی که در آنید ( یعنی خانه قبر ) چگونه یافتیدش ؟!! بدان ای پسرم دیری نشود که تو هم یکی از آنها شوی پس کار آخرتت را اصلاح کن و آخرتت را به دنیای فانی بی ارزش مفروش.                                              نهج البلاغه نامۀ 31

384- امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) فرمودند : پسر جانم چنان از معصیت خود که در محضر حق تعالی کرده ای ترسان باش که اگر با عبادت همه مردم بر او وارد شوی جبران آن گناه نشود و چنان به خدا امیدوار باش که اگر با گناه اهل زمین بر او وارد شوی او تو را عفو کند. نهج البلاغه نامۀ 31

385- امام علی (ع) : هیچ یک از شما مزه ایمان را نمی چشد تا آنکه بداند آنچه که به او رسیده ممکن نبود که از او بگذرد و آنچه که از او فوت شده ممکن نبود که به او برسد.                                 اصول کافی جلد 3 صفحۀ 78

386- امام علی (ع) : چون مال و ثروت و ریاست در دنیا به کسی روی آورد مردم دنیا زده به سمت او می روند و نیکی هایی را که در او نیست به او نسبت می دهند و چون ثروت یا ریاست از کسی روی گرداند مردم خوبی هایی که در او هست را نیز منکر می شوند.                                   نهج البلاغه حکمت 9

387- امام علی (ع) : اهل بیت پیامبر (ص) مایه حیات و زنده ماندن علم و نابودی جهل اندیشان ستون های استوار اسلام و پناهگاه مردم می باشند. حق به وسیله ایشان به جایگاه خویش بازگشت و باطل از جای خویش رانده و نابود و زبان باطل از ریشه کنده شد. ایشان دین را چنانکه سزاوار بود دانستند و آموختند و به آن عمل کردند و ایشانند که بواسطه شان احکام دین از انحراف و بدعت حفظ می ماند.                                              نهج البلاغه خطبۀ 239

388- امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) فرمودند : همانا دل نوجوان همچون زمین آباد و آماده برای کشت است که هر چه در آن کاشته شود بپذیرد. پس من به تربیت تو در نوجوانی ات شتاب کردم قبل از آنکه دلت سخت شود و شخصیتت بر اثر گذر سن شکل پذیرد.         تحف العقول صفحۀ 67

389- امام علی (ع) : 1- خدای متعال برای یاری رساندن بس است. 2- بهشت برای ثواب و جایزه بس است. 3- دوزخ برای شکنجه و عذاب بس است. 4- و قرآن برای دلیل و حجت آوردن بس است.                   تحف العقول صفحۀ 210

390- امام علی (ع) : علم معنوی جز با پنج چیز به دست نمی آید : 1- سوال و پرسش فراوان درباره احکام و دستورات الهی. 2- مطالعه و اشتغال فراوان پیرامون آیات و احادیث و روایات. 3- احترام گذاشتن به اساتید و کسانی که از آنها علم آموخته می شود. 4- اخلاص داشتن در یادگیری علم و یادگیری آن برای رضای خدا. 5- کمک خواستن از ذات پروردگار متعال برای فهم علم و دانش.                                                                   نصایح صفحۀ 222

391- امام علی (ع) : هیچ عضوی در بدن شکرگزاریش از چشم کمتر نیست پس خواسته های آن را مدهید که شما را از یاد خدا غافل می کند. تحف العقول صفحۀ 206

392- امام علی (ع) : هر یک از شیعیان ما که عملی برخلاف دستور ما انجام دهند پیش از مرگ بلائی به مال و اولاد یا جانشان برسد که از آن گناه پاکشان سازد تا هنگام لقای پروردگار بی گناه وارد شوند و اگر چیزی از گناهان ایشان مانده باشد که این بلاها آن را پاک نکرده باشد در دم مرگ بر او سخت می گیرند تا آمرزیده وارد آخرت شود.                     اصول کافی جلد 3 صفحۀ 137

393- امام علی (ع) : یاد ما خاندان پیامبر (ص) درمان هر خیانت و دردی است شفای وسوسه شیطان است و دوستی ما خاندان پیامبر (ص) رضای پروردگار است و آنکس که مطیع اوامر ما و پیرو ولایت ماست فردای قیامت در فردوس برین با ماست و هر یک از شیعیان ما که منتظر امر فرج مهدی آل محمد (ص) است و با آن حال بمیرد همچون کسی است که در راه خدا به خون غلطیده است.                                                          تحف العقول صفحۀ 110

394- امام علی (ع) : شعبی گوید : علی (ع) نُه کلمه بی سابقه فرموده که همه مردم از رسیدن به یک کلمه آن عاجزند و این سخنان ، گوهر های حکمت را یتیم ساخته و سه تا در مناجات است ، و سه تا در حکمت و سه تا در آداب. اما در مناجات: 1- خداوندا این سربلندی مرا بس است که بنده درگاه تو باشم. 2- بار خدایا این افتخار مرا بس که همچون تو خالقی دارم. 3- خداوندا تو آنچنانی که من دوست دارم مرا هم آنچنان کن که تو دوست داری. اما در حکمت : 1- هر که قدر و منزلت شخصیت خود را شناخت هلاک نشد. 2- ارزش هر شخص به اندازه علم و دانش معنوی و الهی اوست. 3- شخصیت هر انسانی در زیر زبان او نهفته است. اما در آداب : 1- هر که را با احسان بنوازی امیر او خواهی شد. 2- به هر که دست حاجت دراز کردی اسیرش خواهی شد. 3- و از هر کس بی نیازی گزیدی با او هم تراز و برابر خواهی بود.                    نصایح صفحۀ 290

395- امام علی (ع) : دوازده آیه از تورات انتخاب کرده ام و به عربی ترجمه نمودم و دوست دارم هر روز سه مرتبه به آنها بنگرم: 1- ای پسر آدم تا سلطنت من پایدار است از سلطانی بیم نکن و سلطنت من ابدی است 2- فرزند آدم تا خزانه های من پُر است به دیگری امیدوار مباش و خزائن من همیشه پُر است 3- ای پسر آدم تا مرا می یابی با دیگری طرح اُلفت و دوستی مریز که هر وقت مرا بخواهی به تو نزدیک و مهربانم 4- ای آدمی زاد من تو را دوست دارم تو هم مرا دوست بدار 5- ای فرزند آدم تا از پُل صراط به سلامت عبور نکردی ایمن نباش 6- ای پسر آدم من همه چیز را برای تو آفریدم و تو را برای خودم؛ تو چگونه از من می گریزی 7- تو را از نطفه آنگاه از مضغه آفریدم و در خلقت تو درنماندم از رساندن یک گرده نان روزی تو در نمی مانم 8- به خاطر خود بر من غضب می کنی و به خاطر نافرمانی من بر نفست غضب نمی کنی 9- انجام تکالیف و دستورات من به عهدۀ توست و رزق تو بر عهدۀ من، اگر تو در انجام تکالیف و دستوراتم سرپیچی کنی من از بنده پروری خودداری نمی کنم 10- ای پسر آدم هرکس تو را به خاطر چیزی می خواهد و من تو را به خاطر خودت می خواهم از من فرار نکن 11- روزی فردایت را امروز از من طلب نکن چنانکه من هم عمل و عبادت فردا را امروز از تو نخواستم 12- اگر به قسمت خود در روزی که برای تو مقدّر کرده ام راضی باشی قلب و بدنت را آسوده می کنم و در نزد من ستوده باشی و اگر به آن ناراضی باشی دنیا را بر سرت مسلّط می کنم تا چون آهوی بیابان مدام به دنبال پیدا کردن روزی باشی و جز به همان مقدار مقدّر شده نمی رسی و دچار نکوهش من هم می شوی. نصایح صفحۀ 272

396- امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) فرمودند: پسرم چهار نصیحت را از من بپذیر:1- ارزشمندترین ثروت و توانگری عقل تربیت گشته در مکتب دین است 2- بزرگترین فقر و نادانی بی خردی نسبت به احکام دین و امور آخرتی است 3- ترسناک ترین تنهایی پسندیدن رأی و نظر خود در امور است 4- گرامی ترین حسب و نسب خانوادگی اخلاق نیکو است.                   نهج البلاغه حکمت 38

397- امام علی (ع) : چهار چیز برای چهار مقصد دیگر آفریده شده است: 1- مال برای خرج کردن در احتیاجات زندگی نه برای نگهداری 2- علم برای عمل کردن به آن نه جدال و کشمکش و بحث 3- انسان برای بندگی و اطاعت از خدا نه خوشگذرانی و معصیت 4- دنیا برای جمع آوری توشۀ آخرت نه غفلت از آخرت و آباد سازی دنیا.                                          نصایح صفحۀ 179

398- امام علی (ع) : دشمن ترین افراد نزد خداوند کسی است که خدا او را به حال خود واگذاشته تا از راه راست منحرف گردد و بدون راهنما باشد اگر به امورات دنیایی دعوت شود تا مرز جان تلاش می کند اما چون به سمت آخرت و نعمتهای گوناگونش دعوت شود سُستی و تنبلی ورزد. گویا آنچه از دنیا که برای آن کار می کند بر او واجب گشته و آنچه از دستورات آخرتی که در انجام آن سُستی و تنبلی می کند از او هیچ نخواسته اند.         نهج البلاغه خطبۀ 103

399- امام علی (ع) : روزگاری بر این مردم بیاید که جز مؤمن بی نام و نشان از فتنه هایش نجات نیابد و او کسی است که چون در میان مردم است کسی او را نمی شناسد و اگر در جماعتها حاضر نشود کسی سراغ او را نمی گیرد نه فتنه انگیز است و نه اهل فساد. خداوند درهای رحمت را به روی او باز کرده و سختی عذاب خویش را از او گرفته، پس ای مردم بدانید به زودی زمانی بر شما خواهد آمد که اسلام و دستوراتش چون ظرفی واژگون گشته و محتویاتش فرو ریخته می گردد.                    نهج البلاغه خطبۀ 103

400- امام علی (ع) : او حضرت مهدی (عج) نظرات و فتوی ها را تابع هدایت وحی می کند هنگامی که مردم هدایت را تابع هوس های خویش قرار می دهند در حالی که به نام تفسیر، نظریه های گوناگون خود را بر قرآن تحمیل می کنند و او نظرها و آراء را تابع قرآن و سنّت رسول خدا (ص) و گفتار ائمۀ هدی (ع) می نماید.                     نهج البلاغه خطبۀ 138

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم آبان 1390ساعت 15:43  توسط ناهیدق  | 

148- امام علی (ع) : ای محمد بن ابی بکر ، از نافرمانی خدا بترس و در یک موضوع دو حکم صادر مکن تا کارت پریشان گردد و از حق بلغزی. برای مردم که بر آنها حکم فرمایی می کنی آنچه را بخواه که برای خانواده ات می خواهی و برای آنها ناپسند شمار آنچه را که برای خود و خانواده ات نمی پسندی درباره عمل به دستورات خدا و اجرای حدود الهی از سرزنش هیچ کس مترس و خود را استوار بدار. مردم را امر به معروف و نهی از منکر کن و به آنچه از سختیها به تو می رسد صبر کن ، که این امر نشانه اراده محکم و قوی برای دینداری است .         تحف العقول صفحۀ 176

149- امام علی (ع) : ای محمد ، اگر برای یک ساعت از روز هم باشد که بتوانی پروردگارت را به خاطر رضایت یکی از خلقش از خود خشمناک نسازی همان کار را کن زیرا خدا مانند دیگران نیست و کسی و چیزی به جای او نتوانند بود .                                                                تحف العقول صفحه 174

150- امام علی (ع) : ای محمد ، در صحیح بودن نمازت بسیار دقت کن ؛ زیرا تو پیشنمازی. و پیشنمازی نباشد که برای مردمی نماز بخواند و در نمازشان تقصیری باشد جز آنکه گناه همه ایشان بر او است و از ثواب آنها کم نشود. تحف العقول صفحه 174

151- امام علی (ع) : ای محمد ، درباره وضویت متوجه باش که شاداب و صحیح باشد. زیرا وضو تمامیت نماز است و نماز ندارد کسی که وضو ندارد. بدان که هر کارت به دنبال نماز هست و نمازت در گرو وضوی صحیح است . تحف العقول صفحه 174

152- امام علی (ع) : ای محمد ، بر تو باد به ملازمت تقوا و پرهیز کردن از معصیت خدا در ایستادن و نشستن و نهان و آشکارت. و چون میان مردم قضاوت کنی فروتن باش و خوش رفتار و با چهره گشاده. و همه را به یک چشم نگاه کن تا بزرگان و صاحبان ثروت طمع به طرفداری تو از خودشان نکنند و ناتوانان از عدالت تو ناامید نگردند .                  تحف العقول صفحه 172

153- امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر تمام شب را بر روی خارهای مغیلان به سر برم و با غل و زنجیر به این سو و آن سو کشیده شوم این حالت را خوشتر دارم تا خدا و رسولش را در قیامت ملاقات کنم در حالی که حق بعضی از بندگان خدا را به ظلم گرفته باشم یا به بیت المال مسلمین خیانت کرده باشم . نهج البلاغه خطبه 224

154- امام علی (ع) : عذاب و هلاکت گذشتگان به این سبب بود که مردم پیرو گناهان بودند و علما و دانایان به مسائل و احکام دینی جلوگیری نمی کردند و بی تفاوت بودند .                                                       نصایح صفحۀ 9

155- امام علی (ع) : ای کمیل ، بفهم و بدان که رخصتی در نپرداختن امانت هیچ کس نیست هر که از ما اجازه ای در این باره روایت کند بیهوده گفته و گناه کرده و سزایش دوزخ است. به خدا سوگند رسول خدا (ص) ساعتی پیش از مرگش سه مرتبه به من فرمود : ای اباالحسن امانت را به نیکوکار و تبهکار رد کن ، بیش باشد یا کم حتی اگر یک نخ یا سوزن باشد.     تحف العقول صفحه 169

156- امام علی (ع) : ای کمیل ، مقام و شان به این نیست که نماز بخوانی و روزه بگیری و صدقه دهی بلکه مقام این است که نماز را با دلی پاک و عملی خداپسند و با فهم و معرفت بخوانی و بنگر که در کجا نماز می خوانی و بر روی چه می خوانی اگر از راه حلال نباشد نمازت مقبول نیست.   تحف العقول صفحۀ 169

157- امام علی (ع) : ای کمیل ، از آنها مباش که خدای متعال سوره حشر آیه 19 فرموده : یاد خدا را در کارهایشان فراموش کردند و خدا هم آنها را به خودشان واگذاشت و فراموششان کرد و آنان در فسق و گناه فرو شده و فاسق گشتند .                                                                       تحف العقول صفحه 169

158- امام علی (ع) : ای کمیل ، اگر سختی و فشار بر تو روی آورد زیاد بگو « لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم » تا برطرف گردد. و اگر نعمتی از جانب خدا به تو رسید زیاد بگو « الحمدلله » تا افزون گردد. و چون روزیت دیر رسید زیاد بگو « استغفرالله ربی و اتوب الیه » تا وسعت یابی.     تحف العقول صفحه 168

159- امام علی (ع) : ای کمیل ، در امری که خدا واجب نموده اجازه ترک و رخصت نیست و در امر نافله و مستحب سختگیری نیست . تحف العقول صفحه 168

160- امام علی (ع) : ای کمیل ، به وسیله ولایت ما خود را نجات بخش از اینکه شیطان در مال و فرزندت شریک شود .           تحف العقول صفحه 168

161- امام علی (ع) : ای کمیل ، بد نیست که مشکل خود را به برادرت بگویی اما برادرت کیست ؟ آنکه در سختی تو را وا نگذارد و در مجرمی از تو کناره نگیرد و قبل ازآنکه بگویی نیازت رابرطرف کند وتو را درکارت تنها رها نکند. تحف العقول صفحه 167

162- امام علی (ع) : ای کمیل ، بی نوایی و تنگدستی خود را به مردم نشان مده و برای رضای خدا با عزّت نفس و پرده پوشی به آن صبر کن تا خدا فرجی حاصل کند .                                                             تحف العقول صفحه 167

163- امام علی (ع) : ای کمیل ، درب خانه ستمکاران را مکوب تا با آنها در آمیزی و همکار شوی. مبادا آنها را احترام کنی و در مجالس آنها شهادتی بدهی که خدا را بر تو خشمگین نماید. پس اگر ناچاری در مجلس آنان حاضر شوی ، پیوسته در ذکر خدا باش و به او توکل کن و از شرشان پناه بر خدا ببر و سر به زیر باش و از دل ، کردارشان را بد شمار و بلند سبحان الله بگو تا بشنوند. زیرا به این و سیله یاری شوی و از شرشان محفوظ بمانی .           تحف العقول صفحه 167

164- امام علی (ع) : ای کمیل از زبان ، آنچه در دل است می تراود و دل را خوراک درست میکند پس ببین دل و تنت از چه تغذیه می کنند که اگر حلال نباشد با زبانی شیطانی و حرام خدا را تسبیح و شکر نموده و خدا ازتو قبول نکند.  تحف العقول صفحه 169

165- امام علی (ع) : ای کمیل ، راستش گناهانت بیش از کارهای خوب توست و غفلتت از یاد خدا بیش از ذکر توست و نعمت و پاداش خدا بر تو بیش از کردار توست. و تو پیوسته در نعمت و عافیت از جانب خدایی. پس نباید در هیچ حال از حمد و تسبیح و شکرش برکنار باشی. تحف العقول صفحه 168

166- امام علی (ع) : ای کمیل ، برکت در مال کسی است که خمس و زکات مالش را بپردازد و با مالش مومنان را یاری کند و صله رحم با نیکان نماید. تحف العقول صفحه 166

167- امام علی (ع) : ای کمیل ، فقیر و سائل را رد مکن گرچه با نیمی از دانه انگور یا خرما باشد. زیرا صدقه در نزد خدا بزرگ شود.     تحف العقول صفحه 166

168- امام علی (ع) : ای کمیل به خویشاوندان و آشنایان مومنت که فقیرند بیشتر از دیگران بده و با آنها مهربانتر باش و به ایشان بیشتر توجه کن و به همه مستمندان صدقه بده .                                                  تحف العقول صفحه 166

169- امام علی (ع) : ای کمیل ، شکمت را از خوراک پر مکن و جایی هم در آن برای آب بگذار و میدانی هم به هوا بده و تا هنوز اشتها داری دست از خوراک بکش که اگر چنین کنی خوراک بر تو گوارا گردد. راستی تندرستی و سلامتی با کم خوردن و آشامیدن است .                      تحف العقول صفحه 166

170- امام علی (ع) : ای کمیل ، چون از خوردن دست کشیدی حمد خدا را بگو بر آنچه به تو روزی داده و به آواز بلند حمدش کن تا دیگری هم با شنیدن حمد تو حمد خدا گوید و اجر تو بیشتر گردد .                تحف العقول صفحه 166

171- امام علی (ع) : ای کمیل ، اگر با کسی هم خوراک گشتی در سر خوراک شتاب و عجله مکن تا همراهت هم سیر شود و از غذا بهره مند گردد . تحف العقول صفحه 166

172- امام علی (ع) : ای کمیل ، هم خوراک دعوت کن و از این کار دریغ مورز زیرا هرگز تو به کسی روزی ندهی مگر خدا و خداوند نیز با این کار ثواب شایان به تو دهد. پس با مهمانت خوش خلق باش و به او بدگمان مشو و برایش جا باز کن.                                             تحف العقول صفحه 166

173- امام علی (ع) : ای کمیل ، چون خواهی خوراک بخوری نام خدا را ببر و ( بسم الله الرّحمن الرّحیم ) بگو زیرا با نام خدا دردی به تو زیان نرساند و در آن است درمان هر بدی .                                          تحف العقول صفحه 165

174- امام علی (ع) : ای کمیل ، دانش نیست جز آنکه منش افتتاح کنم و رازی نیست جز آنکه امام قائم آن را به پایان رساند. پس جز از ما خاندان رسول الله (ص) طلب علم مکن تا آنکه از ما خاندان باشی.         تحف العقول صفحه 165

175- امام علی (ع) : راستی که رسول خدا (ص) را خداوند پرورش داد و او مرا پرورش داد و من مومنان را پرورش دهم و آداب خود را برای گرامیان به ارث گذارم .                                                                تحف العقول صفحۀ 165

176- امام علی (ع) : هیچ کی با قرآن مجالست و همنشینی نکرد جز آنکه برخاست در حالتی که چیزی از او کاسته شد و به او افزوده گشت. یعنی بر هدایتش افزوده شد و از گمراهی و کوردلی اش کاسته شد . آثار الصادقین جلد 17 صفحۀ 245

177- امام علی (ع) : زبان خود را از سخنان زشت و رکیک باز دارید که این کار ، فرومایگان و افراد پست را به سوی شما جذب می کند و برزگواران را از شما دور و متفرق می کند .                            آثار الصادقین جلد 19 صفحۀ 361

178- امام علی (ع) : خطاب به اصحاب خود فرمودند : آیا دوست دارید خدا و رسولش مورد تکذیب واقع شوند ؟ گفته شد : خیر. فرمود : پس با مردم از احادیی سخن بگویید که می توانند آنها را بفهمند و از گفتن احادیثی که تحمل آن را ندارند یا انکارش می کنند خودداری کنید.           غیبت نعمانی صفحۀ 34

179- امام علی (ع) : در امورات دنیایی و لوازم زندگی بیشتر توجه شما به کسانی باشد که وضع شما از آنها بهتر است. چه این خود یکی از درهای شکرگذاری خداوند و باعث قدرشناسی از نعمت های الهی است.  غررالحکم صفحۀ 117

180- امام علی (ع) : 1-  دروغ گفته آنکس که گمان دارد حلال زاده است و با غیبت کردن گوشت مردم را می خورد . 2-  دروغ گفته آنکس که گمان می کند حلال زاده است و دشمن من و امامان از فرزندان من است . 3-  دروغ گفته آنکس که گمان دارد حلال زاده است و زنا را دوست دارد یا بر نافرمانی خدا شب و روز دلیر است .                                     امالی شیخ صدوق مجلس 37

181- امام علی (ع) : شخص پرهیزکار امانت را سالم به صاحبش برگرداند و امر به معروف و نهی از منکر می کند بخل او را مغلوب نسازد سکوت کند که از لغزش سالم بماند اگر کسی به او ظلم کند صبر می کند تا خدا برایش انتقام گیرد. خودش را در رنج اندازد تا مردم از او در آسایش باشند. از هر که دوری گزیند برای بغض و کینه نیست بلکه برای پاک نگه داشتن خویش است و نزدیکییش به هر که برای نرمش و رحمت و رضای پروردگار است. هر که به او ستم کرده از او در گذرد و هر کس از او چیزی دریغ کرده و محتاج او گشته او به آنکس عطا و بخشش کند .                       تحف العقول صفحۀ 157

182- امام علی (ع) : یک ساعت نشستن نزد عالمی که فضائل و گفتار محمد و آل محمد (ص) و علوم الهی را بیان می کند محبوب تر است نزد خداوند از عبادت هزار سال .                                                           عده الداعی صفحۀ 66

183- امام علی (ع) : روزی حضرت به درب مغازه خیاط خیانتکاری که در کارش کمکاری می نمود رسیدند و فرمودند : زنان داغدار به سوگت بنشینند ؛ نخها را محکم و کوکها را ظریفتر و نزدیکتر قرار بده زیرا من از رسول خدا (ص) شنیدم که فرمود : روز قیامت دوزنده خائن می آید با پیراهن و ردائی از آنچه دوخته و خیانت کرده و بپرهیز از تکه پارچه ها زیرا صاحب جامه سزاوارتر است به آنها مبادا از آنها جامه و پوشش برای خود تهیه کنی که عقوبت و کیفر دارد .                                     مجموعه ورام جلد 1 صفحۀ 96 

184- امام علی (ع) : در جنگ نهروان در حالی که صدای قرائت نماز شب یکی از خوارج را می شنید فرمود : خوابی که همراه با یقین و معرفت نسبت به امام باشد بهتر است از نمازی که در حال شک و بی معرفتی نسبت به امام است. مجموعه ورام جلد 1 صفحۀ 55

185- امام علی (ع) : چه فرق است میان دو نوع کار : 1-  عملی که خوشی و دوام آن ناپایدار و گذراست اما پیامد و رنج آن باقی و ماندگار است. 2-  و عملی که زحمت و سختی آن از بین می رود و مزد و پاداش آن جاودان است. مجموعه ورام جلد 1 صفحۀ 49

186- امام علی (ع) : هیچ سخن وگفتاری به کار نمی آید مگر آنکه با کردار و عمل همراه باشد. و گفتار و کردار هر دو بی فایده اند مگر وقتی که قرآن و سنت رسول خدا (ص) آن دو را تائید کند.                     عین الحیوه صفحۀ 205

187- امام علی (ع) : شیعیان ما کسانی باشند که برای ولایت ما به یکدیگر بخشش کنند و در راه ولایت ما به یکدیگر دوستی نمایند و برای زنده کردن امر و گفتار ما به دیدار هم بروند؛ اگر خشم کنند ستم نکنند و چون راضی شوند اسراف نورزند. سبب برکت همسایگانند و با معاشرین خود صلح و صفا دارند. کافی جلد 3 صفحۀ 333

188- امام علی (ع) : بهوش باش ای شنونده و از خواب غفلت بیدار شو و از شتاب خود کم کن و در آنچه از زبان پیامبر (ص) به تو رسید اندیشه کن که ناچار به انجام آن می باشی و راه گریزی برای عمل نکردن آن بر تو وجود ندارد و با کسی که رهنمودهای پیامبر (ص) را به کار نمی بندد و به جانب دیگری تمایل دارد مخالفت کن و او را با آنچه برای خود پسندیده رها کن. نهج البلاغه خطبۀ 152

189- امام علی (ع) : با مردان آزموده و صاحب تجربه همنشینباش و مشورت کن. چه اینان متاع پر ارج تجربیات خود را به گران ترین بها یعنی فدا کردن عمر خود تهیه کرده اند و تو این متاع گران قیمت را با صرف چند دقیقه وقت به دست می آوری .                                                        غررالحکم صفحۀ 580

190- امام علی (ع) : شخصی خدمت امام علی (ع) عرض کرد چهار مسئله دارم. فرمود : بپرس اگر چه چهل مساله باشد. واجب چیست و واجب تر کدام است ؟ نزدیک چیست و نزدیک تر کدام است ؟ عجیب چیست و عجیب تر کدام است ؟ مشکل چیست و مشکل تر کدام است ؟ مولا علی (ع) فرمودند : واجب اطاعت خداست و واجب تر ترک گناه است ( چون با آلودگی به گناه عبادت مورد قبول نیست ). نزدیک قیامت است و نزدیک تر مرگ. عجیب دنیاست و عجیب تر علاقه به آن. مشکل قبر است و مشکل تر بی توشه رفتن در قبر. کتاب نصایح صفحۀ 185 حدیث 108

191- امام علی (ع) : از حضرت علی (ع) سوال شد : حقیقت علم دانش الهی چیست ؟ فرمود : این است که به قدر احتیاجی که به خدا داری عبادتش کنی به قدر طاقتی که از آتش جهنم داری گناه کنی به اندازه ای که در آخرت می خواهی بمانی از دنیا برایش توشه تهیه نمایی.                          نصایح صفحۀ 184

192- امام علی (ع) : شخصی به امام عرض کرد : مرا نصیحتی بفرمایید، فرمودند: به خودت وعده طول عمر مده و خویشتن را تلقین به فقر و تنگدستی مکن. تحف العقول صفحۀ 210

193- امام علی (ع) : در سفارش خود به فرزندش امام حسن (ع) فرمودند : پسر جان هر گاه سختی به تو روی آورد با بعضی از دوستان مومن و مورد اطمینان درباره اش مذاکره کن و آن مشکل را با ایشان در میان بگذار زیرا یکی از چهار نتیجه را دارد : 1- یا به عهده می گیرند و کمکت می کنند. 2- یا از دیگران برای مشکل تو طلب یاری می کنند. 3-  یا در مشورت راهنماییت می کنند. 4-  یا برایت دعا می کنند و مستجاب می شود .                   نصایح صفحۀ 185

194- امام علی (ع) : هیچ مجلس به وسیله غیبت کردن آباد نگشت جز آنکه از لحاظ دین ویران گشت. پس گوش های خود را از شنیدن غیبت پاک نگهدارید. زیرا گوینده و شنونده غیبت در گناه شریک اند به تحقیق از پیامبر (ص) شنیدم که می فرمود : غیبت کننده خوراک سگ های دوزخ است . آثار الصادقین جلد 16 صفحۀ 103

195- امام علی (ع) : دردی دردناکتر از گناه برای دل نیست و ترسی سخت تر ازقبر نیست وعبرتی برای اندیشیدن واندرزگرفتن بالاتراز یادآوری مرگ نیست. اصول کافی جلد 3 صفحۀ 367

196- امام علی (ع) : تو که اعمال رسوا کننده و خطا انجام داده ای خنده دندان نما مکن و، ای کسی که گناهانی کرده و استغفار نمی کنی ، از بلای شبگیر و پیش آمد ناگهانی نباید آسوده باشی .                     اصول کافی جلد 3 صفحۀ 378

197- امام علی (ع) : برای ملاقات برادر مومن ، خود را بیارائید ؛ چنانچه برای ملاقات بیگانگان خود را می آرائید که می خواهید شما را به بهترین قیافه ببینند. نصایح صفحۀ 375

198- امام علی (ع) : از امام علی (ع) سوال شد : مروت چیست ؟ فرمود : کاری درخفا وخلوت نکنی که درعیان و حضور مردم از انجام آن شرمنده باشی. تحف العقول صفحۀ 225

199- امام علی (ع) : چون کار خیری یافتید یا به شما پیشنهاد شد اگر توانایی دارید حتماً آن را انجام دهید. چون اعمال خیر ، مرگ ناگهانی و بد را که هر لحظه ممکن است به سبب اعمال زشت انسان به او برسد از او دفع می کند. نصایح صفحۀ 380

200- امام علی (ع) : کسانی که خود گرفتار عیوب و خلافهایی هستند دوست دارند که آن عیوب را میان مردم شایع سازند تا برای آنها میدان عذر آوردن وسعت پیدا کند.                                                  غررالحکم صفحۀ 407

201- امام علی (ع) : طلحه و زبیر برای دریافت سهمیه بیت المال نزد امام (ع) آمدند. وقتی سهمشان را مانند مردم معمولی دیدند با تعجب به امیرالمومنین (ع) گفتند : خلیفه دوم به ما چنین سهم نمی داد. امام علی (ع) در پاسخ آن دو فرمود: پیامبر به شما چگونه سهم می داد ؟ آنان خاموش شدند. سپس فرمودند : آیا پیامبر غنایم را یکسان میان همگان پخش نمی کرد ؟ آن دو گفتند : چرا. فرمود: آیا نزد شما پیروی از سنت پیامبر درست تر است یا پیروی از سنت عُمَر ؟ آن دو گفتند : آخر ما دارای سابقه و تحمل سختی در راه اسلام هستیم و نسبت خویشاوندی با پیامبر داریم. حضرت در پاسخشان فرمود : آیا سابقه شما در رنج کشیدن در راه اسلام بیشتر است یا من ؟ گفتند : شما. سپس فرمود: آیا خویشاوندی و نسبت شما به پیغمبر (ص) نزدیک تر است یا نسبت و فامیلی من؟ گفتند: شما، فرمود : به خدا سوگند که من و این کارگری که زمین را جاروب می کند سهمی برابر و یکسان داریم.                     الحیاه جلد 2 صفحۀ 211

202- امام علی (ع) : از آنها مباش که عمل خیری نکرده اند و امید به آخرت دارند مردم را از کاری نهی می کنند و خود در آنند ؛ خوبان را دوست دارند ولی کارشان را نمی کنند ؛ آرزوی آمرزش دارند و به نافرمانی مشغولند ؛ گناه اندک دیگری را زیاد میشمارند و گناه بسیار خود را اندک ؛ طاعت و عبادت خویش را افزون شمارند و همان را از دیگری اندک ؛ از جفا و ظلم بالا دست خود به خدا پناه می برند ولی خود به زیر دست جفا کنند ؛ مرشد و هدایت کننده دیگران هستند و خود رو به گمراهی می روند . تحف العقول صفحۀ 152

203- امام علی (ع) : ای کمیل ، راستی این دلها به مشابه ظرفهایند و بهترینشان آن است که نگهدارنده تر باشد پس هر چه به تو می گویم خوب حفظ کن. مردم سه دسته اند : 1- دانشمند ربانی. 2-  دانشجوی راه نجات که به دنبال علوم الهی و آخرتی می رود. 3- خاشاک که باد به هر سمتی بوزد به آنجا می رود. زیرا در پرتو دانش معنوی تربیت نگشته تا راه به جائی برد و تکیه به رکن محکمی همچون امام معصوم (ع) از آل محمد (ص) ندارد تا نجات یابد . تحف العقول صفحۀ 163

204- امام علی (ع) : لغزش و انحراف شخص عالم و فهمیده همچون شکسته شدن کشتی است که هم غرق می شود و هم دیگر سرنشینان را غرق می کند. کلام نور جلد 4 صفحۀ 375

205- امام علی (ع) : ای بندگان خدا در درستی احکام دین و سنّت رسول خدا (ص) و دستورات و گفتار ما آل محمد (ص) تردید نکنید تا مبادا به شک بیفتید و درباره آنها شک نکنید که کافر شوید و در آخرت از پشیمانها می گردید .                                               تحف العقول خطبۀ دیباج

206- امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید دانا و عالمی که بر علمش عمل نکنند همچون نادان سرگردانی است که از بیهوشی جهل خارج نشده ، بلکه حجت بر او بزرگتر و نزد خدا سرزنش اش بیشتر است و افسوس و دریغ بر این دانای دست از دانش خود کشیده با دوام تر است از نادان سرگردان از دانش. تحف العقول خطبۀ دیباج

207- امام علی (ع) : هیچ فضیلتی مانند جهاد نیست و جهادی هم باارزش تر و با فضیلت تر از مخالفت با هواهای نفسانی نیست . میزان الحکم جلد 12 صفحۀ 941

208- امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید بهترین امور و کارها آن است که بر پایه حق و آیات الهی استوار باشد و بدترین امور و کارها چیزهای تازه بدست آورده و بدعت هایی است که بر خلاف حق و آیات الهی استوار باشد. زیرا هر بدعت و نوآوری که خلاف سنّت قرآن و سنّت رسول خدا (ص) باشد گمراهی است و بواسطه بدعتهاست که سنّتهای سعادت بخش نابود می شوند. تحف العقول خطبۀ دیباج

209- امام علی (ع) : زبان شخص عاقل در پشت دل او قرار گرفته یعنی چون خواهد سخنی بگوید ابتدا آن حرف را در دل خود بررسی نموده و چون نیکو یافت آن سخن را و به صحیح بودنش مطمئن شد ، آن گفتار را به زبان می آورد. ولی قلب شخص نادان در پشت زبانش قرار گرفته یعنی ابتدا حرف خود را می زند و بعد درباره اش فکر می کند و پشیمان می شود. غررالحکم صفحۀ 538

210- امام علی (ع) : ای بندگان خدا گفتگو و صحبت با زنان نامحرم بلا آورد و دل را منحرف سازد و به سمت گناه سوقش دهد و نظر بازی از آنان روشنی ایمان را ببرد و چشم اندازی و پلک زدن به آنها دام شیطان است که آتشی افروزنده در پی دارد .                                            تحف العقول خطبۀ دیباج

211- امام علی (ع) : ای کمیل دو گروه از این مردم از مذهب و دین چیزی نمی فهمند : 1- آن کس که علاقه شدید به لذت دارد و مطیع شهوات خویشتن است. 2-  آن کس که دچار حرص شدید است و عاشق جمع آوری مال و ثروت. شبیه ترین چیز به این دو گروه علف خواران هستند .         تحف العقول صفحۀ 169

212- امام علی (ع) : ای بندگان خدا امانت را به صاحبانش بپردازید ؛دوستی و پیوند کنید با آنکه از شما بریده و به آنکه از شما دریغ نموده احسان کنید و چون عهدی بستید به آن وفا کنید و هر گاه قضاوت کردید عدالت نمایید و هر گاه به شما بدرفتاری شد غفو و گذشت کنید و بر روی هم اسم بد مگذارید. با هم شوخی نکنید و از همدیگر غیبت نکنید .                    تحف العقول خطبۀ دیباج

213- امام علی (ع) : زید بن صوحان گوید از امیرالمومنین (ع) پرسیدم : کدام فقر و ورشکستگی از همه سخت تر است ؟ فرمود : گمراهی و کفر پس از هدایت و ایمان .                                       آثار الصادقین جلد 19 صفحۀ 285

214- امام علی (ع) : ای بندگان خدا من ندیدم چیزی مانند بهشت که جویای آن خوابست و بی خیال. و نه چیزی مانند جهنم که گریزان ، از آن بخوابست. راستی هر که را حق و اهل آن سود ندهد باطل و اهل آن به زیانش کشند و هر که به راه هدایت نرود در ضلالت و گمراهی بیفتد .          تحف العقول خطبۀ دیباج

215- امام علی (ع) : روزی حضرت از محلی عبور می کردند که شنیدند عده ای ایشان را ستایش می کنند با دیدن این صحنه فرمودند : بار خدایا تو مرا بهتر از خودم می شناسی و من نیز خودم را بهتر از ایشان می شناسم. خدایا مرا از آنچه اینان می پندارند نیکو تر قرار ده و آنچه را که ایشان درباره زشتی های من نمی دانند بیامرز .                                                      نهج البلاغه حکمت 100

216- امام علی (ع) : از امام سوال شد : کدام مصیبت و رنج از همه مصیبت ها شدیدتر است. فرمود : آن مصیبتی که به دین انسان برسد از همه مصیبت ها سخت تر است.                                             بحارالانوار جلد 77 صفحۀ 378

217- امام علی (ع) : ای مردم برای آن روز که زاد و توشه ذخیره می کنند و اسرار آدمیان فاش می گردد « پس از مرگ » عمل کنید. و از آتشی بپرهیزید که حرارتش شدید و عمق آن ناپیدا و زیور آلات آن غل و زنجیر آتشین و نوشیدنی آن زرد آب و چرک جوشان است.                     نهج البلاغه خطبۀ 120

218- امام علی (ع) : 1-  هر دشمنی علّت و مصلحتی دارد غیر از دشمنی حسود. 2- همّت مومن سعادتمند در آبادی آخرتش است و همّت شقاوتمند بی دین فقط آبادی دنیاست. 3-  سخن چین فتنه چند ماهه را یک ساعته برپا می کند. 4-  گناه صدقه دهنده منت گذار از ثوابش بیشتر است. 5-  شخص دزد زده آنقدر به اطرافیانش بدبین می شود و تهمت می زند که گناهانش از دزد بیشتر می شود. 6- آنکس که تو را هشدار می دهد مانند کسی است که به تو مژده خوبی می دهد. 7- انسان با هر نفسی که می کشد قدمی به سوی مرگ می رود. 8- جوان خردمند و دانا در دین بهتر است از پیر بی خرد و نفهم در دین. 9- نقل حدیث موجب نسبت پیدا کردن با پیامبر (ص) است. 10- کار خیر را زود انجام بده تا کامیاب شوی.                                           نصایح صفحۀ 251  تا 254

219- امام علی (ع) : ای مردم آنکس که از برادرش اطمینان و استقامت در دین و درستی راه و رسم را سراغ دارد باید به گفته های مردم درباره او گوش نکند. آگاه باشید گاهی تیر انداز تیرافکند و تیرها به خطا می رود. سخن نیز چنین است درباره کسی چیزی می گویند که واقعیت ندارد .         نهج البلاغه خطبۀ 141

220- امام علی (ع) : آگاه باشید که میان حق و باطل جز چهار انگشت فاصله نیست. پرسیده شد معنی آن چیست ؟ امام (ع) انگشتان خود را میان چشم و گوش گذاشت و فرمود : یعنی چیزی که درباره کسی شنیدی باطل است و تا وقتی که آن را با چشم نبینی قبول مکن .                            نهج البلاغه خطبۀ 141

221- امام علی (ع) : هیچ بدعتی در احکام دین ایجاد نمی شود مگر آن که سنّتی ترک گردد پس از بدعت ها بپرهیزید و با راه راست و جاده آشکار حق باشید. نیکوترین کارها سنّتی است که سالیانی بر آن گذشته و درستی آن ثابت شده باشد و بدترین کارها آنچه که تازه پیدا شده و آینده آن روشن نیست . نهج البلاغه خطبۀ 145

222- امام علی (ع) : با گفتن ذکر ( استغفرالله ربی و اتوب علیه ) و طلب آمرزش باطن خود را خوشبو سازید تا بوهای بد گناهان ، شما را رسوا و مفتضح نسازد .                                                              طرائف الحکم جلد 2 صفحۀ 445

223- امام علی (ع) : چند روز از طرف خدا به گمراه مهلت داده شد و او با غافلان و بی خبران در راه هلاکت خود قدم می نهد و تمام روزها را با گناهکاران سپری می کند بی آنکه از راهی برود تا به حق برسد و یا پیشوائی برگزیند که راهنمای او باشد تا آن زمان که خداوند کیفر گناهان را می نماید و آنان را از پرده غفلت بیرون می آورد پس به استقبال چیزی می روند که به آن پشت کرده بودند و از آنچه رو به سمتش می رفتند. یعنی دنیای حرام هیچ سودی عایدشان نمی شود من خودم و شما را از این گونه غفلت زدگی می ترسانم .                                                            نهج البلاغه خطبۀ 153

224- امام علی (ع) : پس بهوش باش ای شنونده و به یاد قبر باش که گذرگاهت به سوی آن است و همانگونه که به دیگران پاداش و جزا دادند به تو هم می دهند و هر آنچه در دنیا بکاری پس از مرگ درو می کنی و آنچه از اعمال که امروز پیش می فرستی فردا بر آن وارد می شوی پس برای خود در سرای آخرت جایی آماده کن و چیزی پیش فرست. ای شنونده هشدار ! هشدار! نهج البلاغه خطبۀ 153

225- امام علی (ع) : همانا حیوانات اهلی در تلاش اند که شکمشان را پر کنند و درندگان در پی تجاوز و دریدن دیگرانند و زنان بی ایمان و فاسد تمام تلاششان در زینت و آرایش خود و فساد انگیزی است اما مومنان تلاششان در اصلاح امور آخرت است و از آینده خویش ترسناکند .     تحف العقول صفحۀ 155

226- امام علی (ع) : ای مردم ما اهل بیت پیامبر (ص) چونان پیراهن تن او و یاران راستین او و خزانه داران علوم و معارف وحییم و درهای ورود به آن معارف ما هستیم که جز از در هیچ کس به خانه ها وارد نخواهد شد و هر کس از غیر در وارد شود دزد نامیده می شود. ای مردم درباره اهل بیت پیغمبر (ص) آیات کریمه قرآن نازل گشت آنان گنجینه های علوم خداوند رحمانند اگر سخن گویند راست گویند و اگر سکوت کنند بر آنان کسی پیشی نتواند یافت. نهج البلاغه خطبۀ 154

227- امام علی (ع) : آگاه باشید هر عملی از دانش و علم صاحب آن عمل تغذیه می کند و رشد می یابد همچون هر گیاهی که از آب بی نیاز نیست و آب ها نیز گوناگون می باشند پس هر درختی که آبیاریش به اندازه و نیکو و پاکیزه باشد میوه اش نیکو و شیرین است و آنچه آبیاریش ناپاک باشد درختش عیب دار و میوه اش تلخ. و همچنین است علمی که از ما خاندان سرچشمه می گیرد و عملی که از ناحیه دشمنان و مخالفان ما ائمه (ع).     نهج البلاغه خطبۀ 154

228- امام علی (ع) : ای بندگان خدا از روزی بترسید که اعمال و رفتار انسان وارسی میشود. روزی که پر از تشویش و اضطراب است که کودکان را پیر می سازد. بدانید فردا به امروز نزدیک است و امروز به آنچه در آن است می گذرد. تا آنکه موعد مرگ فرا رسد و هر یک از شما در دل زمین به خانه مخصوص خود می رسد و درگودال قبر آرام می گیرد. وه که چه خانه تنهائی ! وه چه منزل وحشتناکی و سیاهچال غربتی.                             نهج البلاغه خطبۀ 157

229- امام علی (ع) : ای بندگان خدا در وجود شما از جانب خداوند نگهبانها و جاسوسانی بر شما گماشته اند و دیده بانهایی از پیکرتان که اعمال شما را زیر نظر دارند و حافظان راستگویی که تمام اعمال شما را حفظ می کنند و شماره نفسهای شما را می شمارند. نه تاریکی شب شما را از آنان می پوشاند و نه دری محکم شما را از آنها پنهان می سازد.                             نهج البلاغه خطبۀ 157

230- امام علی (ع) : همانا برای هر مرد مسلمان سه همنشین در زندگی می باشد : همنشین اول به او می گوید : من در دنیا و پس از مرگ با تو هستم و آن عمل وی می باشد و همنشین دوم گوید : من با تو هستم تا وقتی که جان دهی و این مال اوست که آنگاه که بمیرد به وراث می رسد و سومی می گوید : من با تو تا لب گور هستم و آنگاه رهایت می سازم و آن زن و فرزند او می باشد.معانی الاخبار جلد 2 صفحۀ 77

231- امام علی (ع) : عجب است از فرزند آدم ! اجلش پنهان ، بیماریهایش پوشیده ! اعمالش همه نوشته ! پشه ای او را آزار می دهد ! جرعه ای گلوگیرش شده و او را از پای در می آورد ! و عرق کردنی او را بدبو سازد و با این حال در مقابل خدا و اوامرش تکبّر و نافرمانی می کند!!!               نهج البلاغه خطبۀ 419

232- امام علی (ع) : عترت پیامبر (ص) جایگاه اسرار خداوندی و پناهگاه فرمان الهی و مخزن علم خدا و مرجع احکام اسلامی و نگهبان کتاب های آسمانی و کوههای همیشه استوار دین خدایند. خدا به وسیله اهل بیت (ع) پشت خمیده دین را راست نمود و لرزش و اضطراب آن را از میان برداشت. کسی را با آل محمد (ص) نمی توان قیاس کرد. شتاب کننده باید به آنان بازگردد و عقب مانده باید به آنان بپیوندد. زیرا جانشینی پیامبر (ص) حق آنهاست و وصیّت پیامبر (ص) نسبت به خلافت مسلمین و میراث ولایت پس از خودش به آنها تعلق دارد .                                                      نهج البلاغه خطبۀ 2

233- امام علی (ع) : ای مردم خدای سبحان شما را بیهوده نیافریده و به حال خود وانگذاشته. میان شما تا بهشت یا دوزخ فاصله اندکی جز رسیدن مرگ نیست زندگی کوتاهی که گذشتن لحظه ها از آن می کاهد و مرگ آن را نابود می کند. پس از این خانه دنیا زاد و توشه ای برای خود برگیرید که فردای قیامت نگهبانتان باشد .                                              نهج البلاغه خطبۀ 64

234- امام علی (ع) : ای بندگان خدا اعمال خود را بسنجید قبل از آنکه مورد سنجش قرار گیرید و پیش از آنکه حسلبتان را برسند حساب خود را برسید و پیش از آنکه راه گلویتان گرفته شود راحت نفس بکشید و پیش از آنکه با زور شما را وادار به اطاعت کنند فرمانبردار دستورات خدا باشید.    نهج البلاغه خطبۀ 90

235- امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید همانا آنکس که خود را یاری نکند و پند دهنده و هشدار دهنده خویش نباشد دیگری هشدار دهنده و پند دهنده او نخواهد بود . یعنی پند دیگران در او اثر نخواهد کرد .        نهج البلاغه خطبۀ 90

236- امام علی (ع) : اگر خداوند ستمگر را چند روزی مهلت دهد از بازپرسی و عذاب او غفلت نمی کند و او بر سر راه در کمینگاه ستمگران است و گلوی آنها را در دست گرفته تا از فرو رفتن در آب دریغ دارد .     97  نهج البلاغه خطبۀ

237- امام علی (ع) : مردی به امیرالمومنین (ع) عرض کرد با اینکه خدا در قرآن فرموده ( دعا کنید تا من شما را اجابت کنم ) پس چرا ما دعا می کنیم ، مورد اجابت قرار نمی گیرد. اما (ع) در پاسخ فرمودند : چون قلب و فکر شما در هشت چیز خیانت کرده است لذا دعایتان مستجاب نمی شود. و آن هشت چیز عبارتند از : 1- اینکه شما خدا را شناختید اما از دستوراتش اطاعت ننمودید. 2- اینکه شما پیامبر (ص) را شناختید ولی با سنّت آن جناب مخالفت نمودید. 3-  کتاب خدا ( قرآن ) را خواندید ولی به احکامش عمل نکردید. 4- اینکه گفتید از عذاب خدا می ترسید اما همواره گناهانی می کنید که عذابتان را زیادتر می کند. 5- گفتید به بهشت و پاداش الهی علاقه دارید اما همواره کاری انجام می دهید که شما را از آن دور می سازد. 6- اینکه نعمت خدا را می خورید ولی شکرش را بجا نمی آورید. 7- اینکه خداوند به شما دستور داد تا با شیطان دشمنی ورزید و اوامرش را انجام ندهید ولی شما با او مخالفت نکردید. 8- و اینکه شما عیوب خود را پشت سر افکندید و عیوب دیگران را جلوی چشمتان قرار دادید. و کسانی را سرزنش می کنید که خودتان به آن سرزنش سزاوارترید. پس با این هشت حالت چگونه انتظار دارید دعایتان به اجابت برسد. سفینه البحار جلد 1  صفحۀ 449

238- امام علی (ع) : پاداش شخص مجاهد شهید در راه خدا بزرگتر از پاداش جوان عفیف پاکدامنی نیست که قدرت بر گناه و شهوت حرام دارد و خود را آلوده نمی کند همانا شخص عفیف پاکدامن فرشته ای از فرشته های خداوند است.                                                                 نهج البلاغه خطبۀ 474

239- امام علی (ع) : روزگاری بر مردم خواهد آمد که از قرآن جز نشانی و از اسلام جز نامی باقی نخواهد ماند. مسجدهای آنان در آن روزگار آبادان اما از هدایت ویران است ، مسجد نشینان و سازندگان بناهای شکوهمند مساجد بدترین مردم زمین می باشند که کانون هر فتنه و جایگاه هر گونه خطاکاری اند ، هر کس از فتنه بر کنار است او را به فتنه باز گردانند و هر کس که از فتنه عقب مانده او را به فتنه ها کشانند.                                    نهج البلاغه حکمت 369

240- امام علی (ع) : ای بندگان خدا بدانید تقوا « یعنی اطاعت از دستورات خداوند و ترک نا فرمانی او » همچون مرکب و وسیله سواری رامی است که بر آن سوار شوند و او صاحب خود را تا قلب بهشت می رساند و بدانید گناه و معصیت همچون مرکب چموش و سرکشی است که صاحب خود را تا قعر درهّ دوزخ پائین می برد.                                       تفسیر نمونه جلد 22 صفحۀ 205

241- امام علی (ع) : هیچ کس نیست که از قبرستانی بگذرد مگر اینکه اهل آن گورستان فریاد می زنند : ای بی خبر اگر آنچه ما می دانیم تو می دانستی مسلماً گوشتهای بدنت از ترس آب می شد و در روی این قبور می ریخت. ارشاد القلوب جلد 1 صفحۀ 414

242- امام علی (ع) : هر کس وارد قبرستان شود و در آن بخندد برای اوئ گناهی است همچون کوه احد .                         ارشاد القلوب جلد 1 صفحۀ 413

243- امام علی (ع) : موقعی که می خواهی گناهی مرتکب شوی بخاطر بیاور که لذّت زودگذر معصیت پایان می پذیرد ولی عواقب و عوارضی که برای تو ایجاد می کند باقی خواهد ماند و نیز فرمود : چه بسا یک ساعت شهوترانی که یک عمر اندوه و غصه را در پی خود دارد.   سخنان 14 معصوم (ع) جلد 2 صفحۀ 174

244- امام علی (ع) : دوست از آن جهت صدیّق نامیده شد که تو را درباره معایبت « صادقانه » نصیحت می کند و نیکخواه تو است و دشمن را از آن جهت عدوّ نامیده اند که نسبت به معایب تو به تو « تعدّی » می کند و آنها را به تو نمی گوید و بدخواه توست.                                        غررالحکم 312

245- امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) فرمودند : ای فرزندم اگر چیزی از مطالب دین خدا و دستوراتش پذیرفتنش بر تو مشکل آمد آن را به عدم آگاهی خود و نادانیت ارتباط بده. زیرا تو در ابتدای تولّدت نادان بودی و سپس علومی را فرا گرفتی. و چه بسیار است نادانی تو درباره برخی مطالب که خدا بر آنها داناست. و بعدها صحیح بودن آن را خواهی فهمید پس به قدرتی پناه بر که تو را آفریده و روزی داده و در مقابل اوامر و دستوراتش تسلیم باش و بندگی ات فقط برای او باشد بدان ای پسرم هیچ کس همچون رسول خدا (ص) از خدا آگاهی نداده است. پس رهبری او را پذیرا باش و برای رسیدن به رستگاری و سعادت مطیع اوامر آن حضرت باش .                 نهج البلاغه نامۀ 31

246- امام علی (ع) : حسن جان نفس خود را میزان میان خود و دیگران قرار بده پس آنچه را که برای خود دوست داری برای دیگران نیز دوست بدار و آنچه را برای خود نمی پسندی برای دیگران مپسند و آنگونه که دوست نداری به تو کسی ستم کند به کسی ستم نکن و همانگونه که دوست داری به تو نیکی شود نیکوکار باش.                                                      نهج البلاغه نامۀ 31

247- امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسن (ع) فرمود : پسرم در امور سیاسی کشور از مشورت با زنان بپرهیز که رأی آنان زود سست می شود و تصمیم آنان ناپایدار است « و رسول خدا (ص) فرموده : وقتی امور مملکت شما به دست زنان بیفتد زیرخاک رفتن بهتر است برای شما تا زندگی بر روی آن ». نهج البلاغه نامۀ 31

248- امام علی (ع) : حسن جان زن را به کار کردن در بیرون از خانه وامدار و کاری را که برتر از توانایی زن است به او وامگذار که زن مانند گل بهاری است نه پهلوانی سخت کوش.                                         نهج البلاغه نامۀ 31

249- امام علی (ع) : حسن جان زنان را در پرده حجاب نگهدار تا نامحرمان را ننگرند. زیرا که سخت گیری در پوشش عامل سلامت و استواری آنان است و اگر بتوانی به گونه ای زندگی کنی که غیر تو را نشناسد چنین کن. نهج البلاغه نامۀ 31

250- امام علی (ع) : حسن جان بدان بیرون رفتن زنان از خانه بدون ضرورت بدتر از آن است که تو شخصی چشم هیز و ناصالح را به خانه ات ببری که به آنها بنگرد. زیرا در محیط بیرون از خانه هزاران نفر از این افراد وجود دارند.                  نهج البلاغه نامۀ 31

251- امام علی (ع) : در سفارش خود به امام حسین (ع) فرمود : پسرم هیچ نافرمانی را از در خانه خدا ناامید مکن. چه بسیار دل داده به گناه که عاقبت به خیر شده و چه بسیار شخص خوش کرداری که در پایان عمر عاقبت به شر گشته و به دوزخ رفته .                                           تحف العقول صفحۀ 86

252- امام علی (ع) : حسین جان چه بسیار گناهی که حسرت و اندوه طولانی در پی دارد و چه بسیار سخنی که نعمت را از میان ببرد و بدان در هر نوشیدنی امکان گلوگیری می باشد ؛ در هر لقمه امکان بگلو ماندن هست. پس وای بر آن کس که گرفتار معصیت و نافرمانی خداست .                   تحف العقول صفحۀ 86

253- امام علی (ع) : بدان ای حسین جان هر که مشغول به اصلاح عیوب خود گشت از تجسس در عیوب دیگران دل برید و هر که جامه تقوای الهی را نپوشد پس از مرگ جامه ای او را نپوشاند و هر که به قسمت الهی راضی شد غم نخورد به آنچه از دستش رفته و هر که چاهی برای برادرش بکند خود در آن فرو شود.                                                                      تحف العقول صفحۀ 84

254- امام علی (ع) : حسین جان تو را سفارش می کنم به تقوا و پرهیزکاری در حال توانگری و فقر و به میانه روی کردن در خرج ، در فقر و ثروت به عدالت کردن نسبت به دشمن و دوست و به انجام اعمال نیک در حال نشاط و شادابی و کسالت و تسلیم فضای پروردگار به هنگام خوشی و سختی . تحف العقول صفحۀ 83

255- امام علی (ع) : حسین جان بدان هرکس به رای و نظر خود مغرور و خودبین گشت هلاک شد و هر که به عقل و فکر خود از اینکه با مردم مشورت کند بی نیازی جست نابود گشت و هر که با مومنین دانا رفت و آمد کند با وقار گردد و هر که با اوباش بیامرزد خوار شود.                تحف العقول صفحۀ 84

256- امام علی (ع) : بدان ای حسین جان هر کس به عیب مردم بنگرد و آن عمل را زشت شمارد ولی خودش همان را انجام دهد احمق واقعی هم اوست. هر که قدم در جاهای بد گذاشت به عمل زشت متهم گردد و هر که پر حرفی کند خطا بسیار کند و هر که سکوت نمود سالم ماند و آنکس که شهوات را ترک کند آزاد مرد است و هر که حسادت را وا نهد محبوب مردم شود . تحف العقول صفحۀ 85

257- امام علی (ع) : حسین جان بدان نشانه دانش و علم معنوی تواضع و نرمش در مقابل مردم است و آفت آن تکبر و خودبینی است. زیرا خودبینی شخص ، دلیل بر کم عقلی اوست .                                               تحف العقول صفحۀ 85

258- امام علی (ع) : در سر سفره ای که در آن شراب وجود دارد منشینید زیرا انسان نمی داند که کی مرگش سر می رسد و هر گاه یکی از شما خواست غذا بخورد باید چون بندگان بر روی زمین بنشیند و غذا بخورد. تحف العقول صفحۀ 104

259- امام علی (ع) : لباس سیاه مپوشید که جامه فرعون است و کفش نوک دار پا نکنید که کفش فرعون است و او نخستین کسی بود که کفش نوک دار پوشید .                                                              تحف العقول صفحۀ 99

260- امام علی (ع) : هر کس شخص دیگری را به جای ما آل محمد (ص) برای خود امام انتخاب نمود هلاک شد و دنیا از کفش رفت و با گناه کبیره از دنیا بیرون رود.                                                             تحف العقول صفحۀ 110

261- امام علی (ع) : در نامه خود به حارث همدانی نوشتند : بدان هر کار نیکی که انجام دهی هم در دنیا اثر نیکی از آن به تو می رسد و هم پاداش آن برای آخرت تو ذخیره می گردد و آنچه را از امور خیر به تاخیر افکنی بهره دنیوی و اخروی آن که روزی تو بوده نصیب دیگری خواهد گشت.     نهج البلاغه نامۀ 69

262- امام علی (ع) : دروغگو با دروغگوییش سه چیز را بدست آورد : 1- خشم خدای سبحان را، 2- خوار و زبون شدن در نظر مردم، 3- دشمنی ملائکه را.غررالحکم صفحۀ 884

263- امام علی (ع) : برای شخصیت خود ارزش و احترام قائل شوید و از اینکه آن را در شوخ طبعی ها و داستانهای خنده آور و جایگاههای بیهوده گویی واردش کنید بپرهیزید .                                           غررالحکم صفحۀ 855

264- امام علی (ع) : موقعی که جوان نورسی را به سبب اشتباهاتی که مرتکب شده نکوهش می کنی مراقب باش که قسمتی از لغزشهایش را نادیده بگیری و از تمام جهات مورد اعتراض و سرزنش قرارش ندهی تا جوان هم به خاطر غرور جوانیش مجبور نشود که عکس العمل نشان دهد و از راه لجبازی و عناد در صدد پاسخگویی بر شما بر نیاید .                                  الحدیث جلد 1 صفحۀ 353

265- امام علی (ع) : عبادت کننده ای که از علم و آگاهی و شناخت نسبت به احکام و دستورات دین برخوردار نباشد همچون خر آسیابی است که در یک جا می چرخد و درجا می زند و گامی پیش نمی رود.                الحیاه جلد 1 صفحۀ 112

266- امام علی (ع) : آنکس که در جستجوی علوم و معارف دینی و معنوی باشد همچون مجاهدی است که در مقابل دشمنان دین می جنگد. الحیاه جلد 1 صفحۀ 39

267- امام علی (ع) : هر کس که دوست دارد از دنیا راحت برود و از گناه پاک باشد همان طور که طلا از ناخالصی ها پاک می شود ، پس از هر نماز واجب سوره « قل هو الله » را دوازده مرتبه بخواند. مستدرک الوسائل جلد 5 صفحۀ 104

268- امام علی (ع) : شتر صالح پیغمبر (ص) را یک نفر به نام « قدّار » به هلاکت رساند ولی خداوند سه روز بعد همه آن قوم را با عذاب نابود کرد زیرا همگی آنها یا نسبت به این امر بی تفاوت بودند یا راضی به کار او بودند. لذا در قرآن سوره شمس آیه 14 می فرماید : آنها همگی صالح را تکذیب نموده و شتر را کشتند.                                                            نهج البلاغه خطبۀ 201

269- امام علی (ع) : ای مردم بدانید زنده شدن پس از مرگ شگفت تر از آفرینش نخستین مخلوقات نیست. چگونه چنین امری برای منکرین معاد محال است در صورتی که اگر همه جانداران جهان از پرندگان و چهارپایان و آنچه در آغل است و آنچه در بیابان سرگرم چراست از تمام نژادها و جنس ها درس خوانده و نخوانده و انسانهای متفکر و تیزهوش گرد هم آیند تا پشه ای را بیافرینند توان آفرینش آن را ندارند. بلکه عقلهایشان سرگردان و در شناخت آن حیران می ماند .                                                   نهج البلاغه خطبۀ 186

270- امام علی (ع) : بخشش کردن روساء و مسئولان مملکتی از اموال عمومی مردم بزرگترین ظلم و خیانت است.                               غررالحکم حدیث 4725

271- امام علی (ع) : از چهار کتاب آسمانی چهار کلمه انتخاب شده است : 1-  تورات : هر که سکوت نماید نجات می یابد. 2-  انجیل : هر که در زندگی قناعت کند سیر و بی نیاز گردد. 3-  زبور : هر که تمایلات و شهوات نفسانی را رها کند از بیماری ها سالم گردد. 4- قرآن : هر که بر خدا توکل کند خدا برای امور او کافی است.                                                      نصایح صفحۀ 203

272- امام علی (ع) : ای مالک هرگاه در نماز جماعت بر مردم امام شدی طوری نماز نگزار که مردم را از آن بیزار کنی و نیز آن را تند به جا نیاور که حقش را ضایع گردانی زیرا در میان مردم کسانی هستند که بیمارند یا حاجتی دارند یا کهنسالند و من از رسول خدا (ص) آن گاه که مرا به یمن فرستاد پرسیدم؛ چگونه با مردم نماز گزارم؟ و ایشان فرمودند : در حدّ توانایی و تحمّلِ ناتوان ترین آنان نماز گزار.                                   نهج البلاغه نامۀ 53

273- امام علی (ع) : آبروی تو همچون یخ جامدی است که درخواست از مردم ، آن را قطره قطره آب می کند پس بنگر که آن را نزد چه کسی فرو می ریزی.                                                             نهج البلاغه حکمت 346

274- امام علی (ع) : اگر ما فرضاً نه به بهشت امیدوار باشیم و نه از جهنم ترسان و ثواب و عذابی را عقیده نداشته باشیم باز شایسته است که دنبال سجایای اخلاقی و معارف دینی برویم زیرا اخلاق پسندیده ما را در زندگی دنیا به سعادت و رستگاری هدایت می کند.                               سفینه البحار جلد 2 صفحۀ 411

275- امام علی (ع) : مردی از امام (ع) از معنی جماعت و فرقت سوال کرد. امام فرمود : منظور از جماعت من وشیعیانم می باشیم ، اگر چه از نظر تعداد کم و اندک باشیم و منظور از جدایی طلبان و کناره گیران از جماعت  دشمنان من و طرفدارانشان می باشند ، اگر چه تعدادشان بسیار زیاد باشد.     اصول کافی جلد 2 صفحۀ 261

276- امام علی (ع) : کسی که در اندیشه گناه باشد و پیرامون آن بسیار فکر کند سرانجام همان افکار بد و اندیشه های پلید او رابه ارتکاب گناه می خواند و آلوده اش می سازد.                                                 غررالحکم صفحۀ 510

277- امام علی (ع) : سه چیز است که باعث گمراهی مردم می شود : 1- محبت و دوستی زنان ، که آن شمشیر شیطان است . 2- خوردن شراب ، که آن دام و تله شیطان است . 3- دوستی و محبت پول ، که آن تیر نافذ شیطان است. عین الحیوه صفحۀ 348

278- امام علی (ع) : میوه و ثمره انس گرفتن با خدا و دستوراتش ، دوری گزیدن از انسانهای غافل و مخالف دستورات خداست.میزان الحکمه جلد 10 صفحۀ 357

279- امام علی (ع) : کسی که نا سنجیده و بدون آزمایش و معیارهای صحیح پیمان دوستی با دیگران ببندد ناچار باید به رفاقت اشرارو افراد فاسد تن در دهد. الحدیث جلد 1 صفحۀ 19

280- امام علی (ع) : اگر از آثار معنوی و برکات مادی آیه الکرسی آگاه می بودید ، در هیچ حال خواندن آن را ترک نمی کردید. زیرا رسول خدا (ص) فرمود : آیه الکرسی از گنجینه ای در زیر عرش به من عطا شده است و قبل از من به هیچ پیغمبری چنین عطایی نشده است.                    الحدیث جلد 1 صفحۀ 22

281- امام علی (ع) : در نامه خود به مالک اشتر فرمودند : اگر بین خود و دشمنت قراردادی منعقد نمودی یا به او امان دادی به عهدی که کرده ای وفادار باش و به امانتی که داده ای امین و درستکار باش.                   نهج البلاغه نامۀ 53

282- امام علی (ع) : هیچ پدری بر فرزندش بخشش و تفضلی بهتر و بالاتر از ادب و تربیت الهی و دینی نکرده است.            مستدرک الوسائل جلد 2 صفحۀ 625

283- امام علی (ع) : در نامه خود به امام حسن (ع) : فرزند عزیزم در راه ادب آموزی تو از فرصت استفاده کردم و قبل از آنکه دل کودکانه ات سخت شود و عقلت به اندیشه های دیگر مشغول شود به تربیتت مبادرت نمودم و وظیفه پدری خود را انجام دادم.                                            نهج البلاغه نامۀ 31

284- امام علی (ع) : تکبر نمودن در مقابل افراد متکبر که زیر بار حق نمی روند خود عین تواضع است.                                    الحدیث جلد 1 صفحۀ 66

285- امام علی (ع) : 1- بهترین رفیق آن است که به کار خیر دعوتت کند. 2- به پدرت احترام کن تا پسرت به تو احترام نماید. 3- موی سفید قاصد مرگ است. 4- شفای قلب به قرائت قرآن و تدّبر در آیات آن است. 5- دیدن رفیق ستایشی بر محبت های اوست. 6- ضربه نیش زبان از ضربه نیزه سخت تر است. 7-کیفر ستمکار مرگ زودرس است. 8-  تحصیل علم دین و ادب الهی بهتر است از یافتن تحصیل طلا. 9-کافر سخاوتمند از مومن بخیل به بهشت نزدیک تر است. 10- جولان باطل یک ساعت است و دولت حق تا قیامت. نصایح صفحۀ 47 تا 50

286- امام علی (ع) : کار خیر جز با سه چیز به کمال نمی رسد: 1- به کوچک شمردن آن. 2- به مخفی داشتن و پوشاندن آن. 3- به شتاب و عجله داشتن در انجام آن.                                                                        غررالحکم صفحۀ 422

287- امام علی (ع) : روزی امام (ع) : از مقابل دکان قصابی عبور می نمودند. مرد قصاب که گوشت پرواری در مغازه داشت خطاب به حضرت عرض کرد : از این گوشت پروار بخرید. امام (ع) فرمودند : اکنون پولی نزد من نیست. قصاب گفت : باشد چند روزی صبر می کنم. حضرت در پاسخ فرمودند : به جای صبر تو من به نفسم می گویم که صبر کند تا پول به دست بیاورم. الحدیث جلد 1 صفحۀ 84

288- امام علی (ع) : اگر قطره ای شراب در چاهی بیفتد سپس آن چاه را پر کنند و بر روی آن مناره ای بسازند من روی آن مناره اذان نمی گویم و اگر محل ریختن شراب خشک شود و به جایش علف روید من به گوسفندم از آن علف نمی دهم.                                              سفینه البحار جلد 2 صفحۀ 130

289- امام علی (ع) : زشت ترین عیوبات انسانی کم گذشتی از لغزش مردم است و بزرگ ترین گناهان شتاب کردن در انتقام است.     غررالحکم صفحۀ 537

290- امام علی (ع) : روزه قلب یعنی باز داشتن آن از تفکر در گناه. بسیار بالاتر و مهم تر است از روزه جسم و اینکه مرد ازخوردن وآشامیدن خودداری کند.                                                                          غررالحکم صفحۀ 458

291- امام علی (ع) : وقتی یکی از شما به فرزند خود وعده ای داد البته به آن وفا کند و از عهد خود تخلف ننماید زیرا کودکان گمان می کنند شما رازق آنها هستید.                                                      الحدیث جلد 1 صفحۀ 101

292- امام علی (ع) : آن کس را که رفاقت صالحان و اندرزهای خیر خواهانه ایشان اصلاحش ننماید رفاقت اشرار و در نتیجه هتک حرمت و توهین های اجتماعی اصلاحش خواهد کرد.                                   غررالحکم صفحۀ 710

293- امام علی (ع) : غضب آتشی است مشتعل و فروزان کسی که خشم خود را فرو نشاند آن آتش را خاموش کرده است و آنکس که غضب و خشم را به حال خودش آزاد بگذارد اولین کسی است که در شعله های آن خواهد سوخت.  الحدیث جلد 1 صفحۀ 143

294- امام علی (ع) : هر کس خدمت به دنیا کند دنیا او را به خدمت خود خواهد کشید و کسی که خدای سبحان را خدمت کند خدا و ملائکه اش در خدمت او خواهند بود.                                                     غررالحکم صفحۀ 712

295- امام علی (ع) : خطاب به شخصی که آرزوی مرگ کرده بود فرمود : باقیمانده عمر آدمی آن قدر پر ارج و گرانبهاست که به ارزیابی نمی آید. چه آنکه انسان می تواند با تتمّه عمر ، خوبیهای فوت شده را جبران کند و فضائلی را که در وجود خود سرکوب کرده و میرانده است را زنده نماید. مجموعه ورام جلد 1 صفحۀ 36

296- امام علی (ع) : کسی که در پیروی مکتب من یکی از صفات پسندیده را در وجود خود پایدار و محکم سازد او را با آن یک خصلت خوب می پذیرم و از اینکه فاقد سایر صفات خوب باشد چشم می پوشم. ولی بی خردی و نادان بودن نسبت به مسائل و احکام دین و اخلاقیات دینی برای من قابل گذشت نیست و از آن چشم پوشی نخواهیم کرد چه آنکه بی دینی مایه ناامنی است و زندگی بدون امنیت تلخ و ناگوار است و انسان بی دین جز با مردگان مقایسه نمی شود.                                                      اصول کافی جلد 1 صفحۀ 27

297- امام علی (ع) : جسم آدمی دارای شش حالت است : 1- سلامت. 2- مرض. 3- مرگ. 4- حیات. 5- خواب. 6- بیداری. روح و جان آدمی نیز دارای این شش حالت است. حیات روح آدمی به علم الهی و دینی است و مرگش به نادانی و جهل درباره امور دینی و اخروی. مرض روح به شک درباره درستی آیات قرآن و دستورات ائمه (ع) است و سلامتش به یقین داشتن در مورد این دستورات ، خواب روح آدمی غفلت از آخرت و حیات پس از مرگ است و بیداریش حفظ و مراقبت نمودن بر اعمالی است که آدمی انجام می دهد که صحیح و خیر باشد و گناه نباشد.                                   الحدیث جلد 1 صفحۀ 282

298- امام علی (ع) : حق فرزند بر پدرش این است که برای او نام خوب انتخاب کند و او را در محیط دستورات قرآن و ائمه هدی (ع) تربیت نماید و احکام دینی را به او تعلیم دهد.                                     الحدیث جلد 1 صفحۀ 298

299- امام علی (ع) : وقتی افراد مومن و عاقل پیر می شوند قوای بدنی آنها فرسوده می شود ولی نیروی عقل در وجودشان جوان می گردند ولی وقتی اشخاص جاهل و نامطلع از دین پیر می شوند جهل و نادانی و کودک صفتی در وجودشان جوان می گردد .                                 الحدیث جلد 1 صفحۀ 311

300- امام علی (ع) : در ایام خلافت خود وقتی وارد شهر مدائن گشتند عده ای از مردم این شهر به رسم استقبال از بزرگان و رؤسا، پیاده و دوان دوان پی مرکب ایشان به راه افتادند. حضرت عنان اسب خود را کشیدند و فرمودند : این عمل جاهلانه را انجام ندهید ، زیرا پیاده روی افراد در رکاب شخص سوار باعث فساد اخلاق و غرور و تکبر شخص راکب و مایه ذلّت و خواری پیادگان است برگردید و پیاده با من نیایید.                                    تحف العقول صفحۀ 209

301- امام علی (ع) : کسی که درباره درک و فهم آموخته های قرآنی و حدیثی و معارف دینی خود بسیار بیندیشد و آنها را بازبینی نماید دانش خود را استوار و محکم نموده و به فهم مطالب نو و تازه ای که قبلاً نمی دانسته نائل می شود.الحدیث جلد 1 صفحۀ 328

302- امام علی (ع) : مستی ها چهار نوع است : 1- مستی ثروت . 2- مستی ریاست . 3- مستی جوانی . 4- مستی شهوت.               تحف العقول صفحۀ 126

303- امام علی (ع) : وفاداری و عمل به پیمان و عهد با خیانتکاران نزد خدا نوعی خیانت است و خیانت به خائنان نزد خدا وفاداری است. نهج البلاغه حکمت 259

304- امام علی (ع) : ای فرزند آدم ! خودت وصی مال خویش باش امروز که زنده ای به گونه ای عمل به وظایف و تکالیف دینی ات کن که دوست داری پس از مرگت برای تو عمل کنند.                             نهج البلاغه حکمت 254

305- امام علی (ع) : خدایا به تو پناه می برم که ظاهرم در برابر دیده ها نیکو و درونم در آنچه که از تو پنهان می دارم زشت باشد و بخواهم با اعمال و رفتاری که تو از آن آگاهی، توجه مردم را به خود جلب نمایم و چهره و ظاهرم را زیبا نشان داده ، با اعمال نادرستی که درونم را زشت کرده به سوی تو آیم تا به بندگانت نزدیک و از خشنودی تو دور گردم.          نهج البلاغه حکمت 276

306- امام علی (ع) : هر گاه خدا بخواهد بنده ای را خوار سازد دانش و علم معنوی که برای آخرتش سودمند باشد را از او دور سازد.   نهج البلاغه حکمت 288

307- امام علی (ع) : به جمعی در مرگ یکی از خویشاوندانشان چنین تسلیت گفت: مردن از خاندان شما آغاز نشده و به شما نیز پایان نخواهد یافت. این دوست شما زمانی که زنده بود به سفر می رفت اکنون گمان کنید که به یکی از سفرها رفته اگر او باز نگردد شما به سوی او خواهید رفت. نهج البلاغه حکمت 357

308- امام علی (ع) : شش خصلت نیکو است ، ولکن از شش گروه نیکوتر است: 1- عدالت نیکو است ولکن از رؤسا و پادشاهان نیکوتر است. 2- صبر نیکو است ولی از فقرا به هنگام سختی و نداری نیکوتر است. 3- تقوا و پرهیز کاری نیکو است ولی از علما و دانایان نیکوتر است. 4- سخاوت و بخشش نیکو است ولی از اغنیا و ثروتمندان نیکوتر است. 5- توبه نیکو است ولی از جوانان نیکوتر است. 6- حیا و عفّت نیکو است ولکن از زنان نیکوتر است. نصایح صفحۀ !81

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم آبان 1390ساعت 15:41  توسط ناهیدق  | 

حدیثهای حضرت علی

- امام علی (ع) : بدانید آن کس که از ما خاندان « حضرت مهدی عج » که فتنه های آینده را دریابد با چراغی روشنگر در آن گام می نهد و بر همان سیره و روش پیامبر و سایر امامان از آل محمد (ص) رفتار می کند تا گِره مشکلات را باز کند و ملت های اسیر را آزاد و جمعیت های گمراه و ستمگر را پراکنده و نابود سازد و حق جویان پراکنده را جمع کند.                   نهج البلاغه خطبۀ 150

2- امام علی (ع) : حضرت مهدی (عج) سال های طولانی در پنهانی از مردم به سر می برد آنچنان که اثر شناسان اثر قدرتش را نمی شناسند؛ گرچه در یافتن اثر و نشانه ها تلاش فراوان کنند، سپس گروهی برای در هم کوبیدن فتنه ها آماده می گردند و چونان شمشیر ها صیقل می خورند دیده هاشان با قرآن روشنایی گیرد و در گوش هایشان تفسیر قرآن طنین افکند و در صبحگاهان و شامگاهان جام های حکمت سر می کشند.                           نهج البلاغه خطبۀ 150

3- امام علی (ع) : ای مردم بدانید که تکمیل شدن و کمال دین شما در یادگیری علم دینی و الهی و عمل به آن است. بدانید یادگیری علم دینی بر شما از بدست آوردن و تحصیل مال لازم تر است زیرا مال و روزی از جانب خدا میان شما تقسیم و تضمین گشته ولی علم دینی نزد اهلش نگه داشته شده و شما مامورید که آن را از اهلش طلب نمایید پس جویای آن باشید.اصول کافی جلد 1 صفحۀ 35

4- حضرت علی (ع) : 1- همراه می خواهی خدا 2- دنیا می خواهی عبرت از گذشتگان 3- رفیق می خواهی نویسندگان عمل 4- کسب می خواهی عبادت خداوند 5- مونس می خواهی قرآن 6- موعظه می خواهی مرگ و اگر مرگ کفایت نکرد آتش جهنم کفایت می کند.                               نصایح صفحۀ 271

5- حضرت علی (ع) : هشت کس اگر اهانت دیدند دیگری را ملامت نکنند: 1- آنکه بی دعوت بر سفره ای حاضر شود 2- آنکه بر صاحب خانه حکم کند یا دستور دهد 3- کسی که از دشمنان خیر خواهد 4- کسی که از لئیمان کرم طلب کند 5- آنکه بدون اجازه وارد سخن محرمانه مردم شود 6- توهین کننده به پادشاهان 7- شرکت کننده در مجلسی که اهلش نیست 8- و آنکه برای کسی سخن گوید که گوش نمی کند.                                     نصایح صفحۀ 281

6- حضرت علی (ع) : روزی امیرالمومنین (ع) خدمت حضرت محمد (ص) شرفیاب شد. پیغمبر پرسید؟ در چه حالی هستی ابوالحسن؟ عرض کرد: در حالیکه هشت طلبکار دارم: 1- خدا واجبات طلب می کند 2- شما سنت از من می خواهید 3- نویسندگان عمل راستگویی می خواهند 4- فرشته مرگ از من روح می خواهد 5- خانواده از من غذا می خواهد 6- شیطان از من گناه می خواهد 7- نفس از من لذت می خواهد 8- و دنیا تمایل و رغبت.               نصایح صفحۀ 281

7- امیرالمومنین (ع) : هر کس بخواهد برای دیگران الگو و راهنما و پیشوا باشد ابتدا باید به تعلیم و تربیت خویش همت گمارد پیش از آن که به تعلیم و تربیت دیگران مشغول شود؛ و خود سازی را از درون خود شروع کند قبل از آن که زبان خود را با الفاظ نیکو عادت دهد.                     بحارالانوار جلد 2 صفحۀ 56

8- امام علی (ع) : در نامه خود به برخی از استاندارانش می فرمود: قلمهای خود را نازک بتراشید و سطر ها را به هم نزدیک کنید و زیادی کلمات را حذف کنید و در آوردن معانی صرفه جویی کنید و از زیاده روی بپرهیزید که اموال مسلمین تاب و تحمل زیاده روی را ندارد.                        الحیاه جلد 2 صفحۀ 197

9- امام علی (ع) : هر شخصی که با کلامی یا عملی بر ضرر مومنی کاری کند تا به آن مومن آسیب و صدمه ای برسد با این کارش از اسلام بیرون گشته و بر کفر داخل شده.                                                  میزان الحکمه جلد 4 صفحۀ 529

10- امام علی (ع) : کسی که نسبت به احکام الهی و دستورات دینی نادان و جاهل باشد مرده است هر چند زنده باشد و کسی که نسبت به مسائل و دستورات دینی عالم و فهمیده باشد زنده است گرچه از دنیا رفته باشد.غررالحکم صفحۀ 69

11- امام علی (ع) : من؛ 1- دوستی بهتر از حفظ زبان 2- و لباسی زیبا تر از تقوای الهی 3- و مالی ارزنده تر از قناعت و میانه روی در خرج های زندگی 4- احسانی بر تر از گفتار نیکو و حکمت آمیز 5- و غذایی گوارا تر از فرو خوردن خشم نیافتم.                                                              نصایح صفحۀ 223

12- امیرالمومنین (ع) : سعی و کوشش نما که خداوند تو را در حال نافرمانی اش و ارتکاب گناه نبیند و بکوش که خداوند تو را در حال انجام طاعت خود مشاهده کند که اگر اینگونه نباشی از زیانکاران خواهی بود.                       وسائل الشیعه جلد 15 صفحۀ 79

13- امام علی (ع) : 1- مسئول و رئیس بی عدالت مانند ابر بی باران است 2- فقیر ناشکیبا همچون چراغ بی نور است 3- عالم بی عمل و فاقد تقوای الهی همچون درخت بی میوه است 4- ثروتمند بی سخاوت همچون زمین بایر بی گیاه و درخت است 5- جوان بی توبه همچون چشمه خشک و بی آب است 6- زن بی حیا و عفت همچون غذای بی نمک است.                      نصایح صفحۀ 252

14- امام علی (ع) : نتیجه دوستی با اشرار جذب بدی و شر است مانند باد که از گذرگاه متعفّن می گذرد با خود بوی تعفّن می آورد. نتیجه دوستی بانیکان جذب خیر و نیکی است همچون باد که از محل خوشبو و عطر داری که می گذرد با خود بوی خوش می آورد.                     مستدرک الوسائل جلد 2 صفحۀ 64

15- امام علی (ع) : خدا را فرشته ای است که هر روز بانگ می زند بزایید برای مردن و فراهم آورید برای نابود شدن و بسازید برای ویران گشتن.نهج البلاغه حکمت 132

16- امام علی (ع) : علم و دانش مذهبی و معارف دینی از هفت جهت بر مال و ثروت بر تری دارد: 1- اینکه علم دین، میراث پیغمبران است و مال میراث فرعون هاست 2- علم با بخشش و انفاق به مردم کم نمی شود ولی مال با خرج کردن کم می شود 3- علم حافظ و نگهدار صاحب خود است ولی مال خود احتیاج به نگهبان دارد 4- مال برای مومن و کافر فراهم می گردد ولی علم دین فقط برای مومن حاصل می شود 5- شخص عالم و فهمیده در امر دین مورد حاجت همه مردم است ولی شخص مالدار و ثروتمند مورد نیاز عموم مردم نیست 6- علم الهی با آدمی وارد قبر می شود ولی مال در دنیا باقی می ماند 7- علم الهی و دینی صاحبش را در عبور از پل صراط نیرو می دهد و کمک می کند ولی مال و ثروت، وبال گردن صاحب خود بر پل صراط است و مانع عبور او از آن می شود.                                              آثار الصادقین جلد 13 صفحۀ 552

17- مولا علی (ع) : خوشا به حال آن کس که در نامه عملش در زیر هر گناه یک استغفار ثبت شده باشد.                  بحارالانوار جلد 5 صفحۀ 329

18- امام علی (ع) : به فرزندش امام حسین (ع) فرمود: پسر جانم هر سختی و بدحالی که به دنبالش بهشت باشد بدحالی نیست و هیچ خوشی و لذتی که پایانش جهنم باشد خوشی نیست . بدان پسرم هر نعمتی و لذتی در دنیا در مقابل بهشت جهنم است و تمام بلاها و سختی های دنیا در مقابل جهنم عافیت است. تحف العقول صفحۀ 215

19- امام علی (ع) : خداوند چهار چیز را در چهار چیز مخفی نموده: 1- رضای خود را در طاعت ها؛ پس هیچ عبادتی را کم نشمارید شاید همان مورد رضای خدا باشد 2- غضبش را در گناهان؛ پس هیچ گناهی را کوچک نشمارید شاید همان مورد غضب او باشد 3- استجاب خود را در دعاها؛ پس هیچ دعایی را اندک مپندارید شاید همان مستجاب باشد 4- ولی و دوست خود را در میان بندگانش؛ پس به هیچ بنده ای بی اعتنایی نکنید شاید او ولی خدا باشد و شما نشناسیدش.                                                                تحف العقول صفحۀ 182

20- امیرالمومنین(ع) : خداوند به حضرت موسی وحی فرمود: ای موسی سفارش مرا در مورد چهار چیز به خاطر بسپار: 1- تا نفهمیدی که گناهانت را آمرزیده ام به گناه دیگری مپرداز 2- تا ندانی گنج های خزائنم تمام شده غم روزی مخور 3- تا ندیده ای که مُلک و پادشاهی من از دست رفته به دیگری امید مبند 4- تا مرده شیطان را ندیدی از مکرش ایمن مباش.                           نصایح صفحۀ 183

21- امام علی (ع) : کسی که شش خصلت داشته باشد همه در های بهشت بر رویش گشوده است و تمام درهای جهنم بر رویش بسته است: 1- خدا را بشناسد و اطاعتش نماید 2- شیطان را بشناسد و مخالفتش کند 3- راه حق و اهلش را بشناسد و به دنبالش برود 4- باطل و اهل آن را بشناسد و ترکشان گوید 5- دنیای حرام را بشناسد و رهایش سازد 6- آخرت را بشناسد و طلبش کند.    نصایح صفحۀ 248

22- امام علی (ع) : ریا کار چهار نشانه دارد: 1- هنگامی که تنهاست در عبادت خدا و ذکرش و اعمال خیر تنبل و کسل است 2- در میان مردم و جمع، در عبادت خدا و اعمال خیر کوشاست 3- چون از او تعریف کنند بیشتر کار می کند 4- هر گاه از عمل او تمجید و تعریفی نکنند کار خیر را ترک کند. نصایح صفحۀ 187

23- امام علی (ع) : به راستی که اهل خیر و شر را نمی توان تشخیص داد مگر به مردم. اگر می خواهی اهل خیر را بشناسی کار خیری را شروع کن؛ کسانی که آن کار را تایید می کنند و دنباله روی از آن می کنند اهل خیرند و اگر می خواهی شر و اهلش را بفهمی کار بدی را شروع کن همان کسانی که از آن پیروی می کنند اهل شرّند.                                             تحف العقول صفحۀ 215

24- امام علی (ع) : مردی به امام (ع) عرض کرد سفارشی به من نمایید. امام فرمود: سفارش من به تو این است که کار خیر و نیک خود را هر قدر زیاد هم باشد هرگز بسیار مشمار و گناه خود را هر قدر هم کم باشد اندک مشمار. تحف العقول صفحۀ 202

25- امام علی (ع) : همه خوبی ها در سه عمل جمع شده است: 1- نگاه کردن 2- سکوت نمودن 3- صحبت کردن؛ اما هر دیدنی که در آن عبرت و پند آموزی نباشد بیجا و مهمل است و هر سکوتی که در آن اندیشیدن نباشد بیهوده است و هر سخن گفتنی که در آن ذکر و یادی از خدا و کلامش نباشد بیهوده است.                                                                           تحف العقول صفحۀ 210

26- امام علی (ع) : در سفارش خود به فرزندش امام حسین (ع) فرمودند: پسر جانم عافیت ده جزء است؛ نه جزء آن در خاموشی است جز به ذکر خدا و یکی هم در ترک هم نشینی نا بخردان.                                   تحف العقول صفحۀ 145

27- امام علی (ع) : از امیرالمومنین (ع) سوال شد: دانشمند تر از همه مردم کیست؟ فرمود: کسی که سخن خیر و حکمت را از هر شخصی که شنید قبول کند و آن را به معلومات و دانش خویش بیفزاید.         خصال شیخ صدوق صفحۀ 6

28- مولا علی (ع) : هر کس که قرائت قرآن را وسیلۀ اخاذی و گرفتن پول از مردم قرار دهد روز قیامت به محشر می آید در حالی که گوشت صورتش ریخته و تنها استخوانهایش باقی مانده و به این شکل آبرویش در نزد مردم می ریزد. آثار الصادقین جلد 17 صفحۀ 321

29- امام علی (ع) : تا وقتی که گرسنه نشدی اقدام به خوردن غذا مکن و وقتی به خوردن اقدام کردی قبل از آنکه کامل سیر شوی دست از غذا خوردن بردار، غذا را با آرامش و خوب بجو تا هضم آن آسان شود و پیش از خوابیدن و به رختخواب رفتن به توالت برو و خود را تخلیه کن چون این سفارشات را به کار بندی از پزشک بی نیاز شوی.                            آثار الصادقین جلد 2 صفحۀ 387

30- امام علی (ع) : از پرخوری پرهیز کنید زیرا هر که پرخوری کند دردهای درونی اش بسیار گردد و خواب های فاسد و پریشان بیند و نیز موجب سنگدلی شخص و سبب کسالت و تنبلی در خواندن نماز می شود . آثار الصادقین جلد 9 صفحه 970

31- امام علی (ع) : هیچ مالی در دریا یا خشکی نابود نشد مگر به خاطر نپرداختن حقوق آن مال از قبیل خمس یا زکات. پس اموال خود را با پرداخت خمس و زکات از گزند حوادث بیمه نمایید .                      کلام نور صفحۀ 326

32- امام علی (ع) : موقعی که در مورد موضوعی دچار ترس شدی خودت را در آن مسئله بیانداز زیرا اضطراب و دلهره ای که در وجودت برای مصون ماندن از آن خطر وجود دارد به مراتب سخت تر است از ابتلا و درگیریت با آن موضوع .                                                                     نهج البلاغه حکمت 166

33- مولا علی (ع) : انسان عاقل بوسیله پندیات و اخلاقیات الهی اصلاح می شود و این حیوانات هستند که جز از راه کتک و ضرب و شتم مطیع و فرمانبر نمی شوند.                                                            اخلاق فلسفی جلد 1 صفحۀ 131

34- امام علی (ع) : چون دیدی خداوند پیاپی بر تو بلا فرستاد سپاس و شکر او را به جای آور و چون ملاحظه کردی که خداوند در پی گناهانت پی در پی به تو نعمت داد از مکر او با خودت بترس .              آثار الصادقین جلد 13 صفحۀ 210

35- امام علی (ع) : به راستی که بزرگترین افسوس در روز قیامت حسرت و افسوس مردی است که در نافرمانی خداوند مالی بدست آورد و آن را برای وارثین خود قرار دهد و شخص وارث آن مال را در راه فرمان خدای سبحان انفاق کند و به بهشت رود و مرد نخستین که صاحب مال بود به سبب همان مال به دوزخ رود .                                                    آثار الصادقین جلد 2 صفحه 148

36- امام علی (ع) : هر که دوست دارد بدون ثروت غنی شود و بدون سلطه و قدرت عزّت یابد و بدون فامیل و خویشاوند فزونی یابد از ذلت معصیت خدا به سوی عزت طاعت او خارج شود. که اگر این طور شد همه آن مطالب را خواهد یافت .                                                               آثار الصادقین جلد13  صفحه 251

37- مولا علی (ع) : آن کس که گفتار حکیمانه مومنان دانا را نشنود و از دانش علمای ربانی بهره نگیرد رفته رفته عقلش می میرد. گفتار فلسفی جلد 1 صفحۀ 187

38- امام علی (ع) : در خاتمه تورات پنج جمله است که دوست دارم هر روز بامداد آن را مطالعه کنم: 1- عالم بی عمل با شیطان برابر است. 2- سلطان بی عدالت با فرعون برابر است . 3- فقیر طمعکاری که در برابر توانگران خضوع کند با سگ همانند است. 4- ثروتی که از آن در امور خیر سودی نبرند با سنگ و آجر یکسان است. 5-  زنی که بدون ضرورت و نیاز بیرون رود با کنیز برابر است.                                                                   نصایح صفحۀ 223

39- امام علی (ع) : کودکان خود را به زبان نیکو و خوش به خواندن نماز و طهارت گرفتن از ادرار و مدفوع امر کنید و چون به هشت سالگی رسیدند آنها را مسئول این امور بدانید و از آن بازخواستشان کنید . مجموعۀ ورام جلد 1 صفحۀ 358

40- مولا علی (ع) : از جمله حقوق استاد بر شاگرد این است که : 1- چون بر او وارد شدی و گروهی نزد او بودند به همه سلام کن و او را به تحیّت مخصوص گردان . 2- در محضرش صحبت مکن و با دست اشاره نکن و مگو فلانی و فلانی بر خلاف نظر او چنین گفته اند . 3- از طولانی شدن مجلسش دلتنگ مشو زیرا عالم مانند درخت خرماست ؛ باید در انتظار آن باشی که چیزی از آن بر تو فرو ریزد .                                             اصول کافی جلد 1 صفحۀ 46

41- مولا علی (ع) : مومن کسی است که: 1- کسبش حلال است. 2- اخلاقش مهربان و رئوف است. 3- قلبش سالم از کینه و کدورت است. 4- زیادی مالش را انفاق کند. 5- زیادی سخنش را نگه می دارد. 6- مردم از شرّش در امان باشند و به خیرش امیدوار. 7- و او از خود درباره دیگران انصاف می دهد. نصایح صفحۀ 281

42- امیرمومنان علی (ع) : خداوند شش طایفه را به خاطر شش صفت ناپسند عذاب سختی می کند: 1- علما را به خاطر حسادت. 2- مالکان ثروت و سرمایه را به خاطر خودپسندی و تکبر. 3- سلاطین و رؤسا را به خاطر ستمگری به مردم. 4- اعراب را به خاطر تعصب و نژاد پرستی. 5- کاسبان و تجّار را به خاطر خیانت. 6- و روستاییان را به خاطر نادانی و جهالت در یادگیری احکام و دستورات دین.                                                              تحف العقول صفحۀ 200

43- امام علی (ع) : آنچنان با مردم آمیزش و رفت و آمد کنید که اگر مُردید برایتان بگریند و اگر ماندید شوق دیدار شما را داشته باشند.              نهج البلاغه

44- امام علی (ع) : هیچ روزی بر فرزند آدم نمی گذرد مگر اینکه به او می گوید من روز تازه ای هستم و درباره تو گواهی می دهم در من کار نیک کن و عمل خیر بجا آور تا در روز قیامت به نفعت گواهی دهم زیرا بعد از این هرگز مرا نخواهی دید .                                               تفسیر نمونه جلد 22 صفحۀ 41

45- امام علی (ع) : هر که زیاد به کاری دست بزند به آن معروف می شود کسی که شوخی اش زیاد گشت سبُک می گردد و هر که خنده اش فراوان شد هیبت و وقارش از بین می رود .                           روضه الکافی جلد 1 صفحۀ 30

46- امام علی (ع) : بپرهیز از غیرت کردن بی مورد و سختگیری بیش از حد در مورد زنان. زیرا این کار زنان سالم را سوی گناه و خطا کاری سوق می دهد. نهج البلاغه نامۀ 31

47- امام علی (ع) : هر یک از شما وقتی وارد خانه ای شد به اهل آن سلام نماید و اگر کسی در خانه نبود باز هم سلام کند زیرا که خداوند حاضر است. و سوره قل هوالله را بخواند که فقر را از خانه بیرون ببرد .      تحف العقول صفحۀ 110

48- امام علی (ع) : خدا رحمت کند بنده ای را که به دنبال علوم و معارف الهی برود و پندیات و مواعظ الهی را بشنود و حفظ نموده و عمل نماید و مراقب احکام دینی و وظایف شرعی خود باشد و چون به کار خیری دعوت شد اجابت نماید و چون به گناه و معصیت خدا رسید اجتناب نماید . طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 317

49- مولا علی (ع) : کسی که از سخن ناحقی که مردم درباره اش بگویند ناراحت گردد و از جای کنده شود عاقل نیست و آن کسی که از ستایش مردم درباره ی او خرسند و شاد گردد حکیم نیست.           اصول کافی جلد 1 صفحۀ  64

50- امام علی (ع) : هر کس نهال دوستی غذاهای گوناگون را در نفس اش بنشاند میوه آن بیماریهای گوناگون است که از آن درو کند . غررالحکم صفحۀ 794

51- امام علی (ع) : کسی که به واسطه پیروی کورکورانه از مردم و همرنگ شدن با جماعت ، امری را انجام دهد که نافرمانی و معصیت خداست اصلاً دین ندارد و مشرک است .                                         طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 353

52- امام علی (ع) : کسی که در انفاق نمودن و احسان به مردم ، یقین به جبران و عوض پروردگار دارد ، احسان و بخشش اش در راه خدا بیشتر خواهد شد. چنانچه خدای متعال در سوره سباء آیه 38 فرمود : و خدا در وعده خود برای جبران احسان شما تخلف نمی ورزد .                    طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 356

53- امام علی (ع) : هر صاحب ریاست و حکومتی که در هنگام تصدی پست و مقامش خودخواه و متکبر باشد و به مردم خیانت کند و احکام دین را پایمال نماید به همان اندازه خیانتش در هنگام برکنار شدن از آن پست و مقام ، نزد مردم ذلیل و خوار می شود.                                               غررالحکم صفحۀ 118

54- امام علی (ع) : 1- خود خواهی اساس نابودی است. 2- فروتنی و تواضع نردبان بزرگواری است. 3-  نگاه بد دیده بان فتنه ها و سختی هاست. 4- اسرافکاری هم نشین فقر است. 5- وفاداری قلعه سروری میان مردم است . 6- و اطاعت از دستورات خدا سبب آبرومندی و عزت میان مردم است. غررالحکم صفحۀ 66

55- امام علی (ع) : ستایش بی اندازه از شخص ، تکبر را در او پدید می آورد و پستی را در شخص ستایش کننده به بار آورد و نکوهش بی اندازه درباره خطای شخص ، کینه و دشمنی را بین دو طرف بیشتر می کند. غررالحکم صفحۀ 83

56- امام علی (ع) : هر کس که رفیق اهل معرفت و برادر دینی خود را از دست دهد ، مانند این است که شریفترین اعضای بدنش را از دست داده است. غررالحکم صفحۀ 795

57- امام علی (ع) : کسی که گناه و امر قبیحی را که دیگری انجام داد نیکو شمارد ، مانند این است که آن کار زشت را انجام داده و در آن شرکت داشته است.                                                                 طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 341

58- امام علی (ع) : به خدا سوگند اگر همانند شتران بچه مرده بنالید و همچون کبوتران جفت از دست داده بانگ برآورید و همچون راهبان تارک دنیا زاری کنید و در راه خدا از اموال و فرزندان خویش بِبُرید تا گناهی که در نامه اعمالتان ثبت گشته و فرشتگان آن را ثبت نموده اند بخشوده شود در مقابل عذابی که بابت آن گناه بر شما از آن ترسناکم اندک و کم است. نهج البلاغه خطبۀ 52

59- امام علی (ع) : گناهکار خندانی که به گناه خود اعتراف دارد و شرمنده خداست از شخص عبادت کننده گریانی که به عمل خود بر پروردگار مغرور گشته بهتر است .                                             طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 364

60- امام علی (ع) : تباهی و فساد اخلاق انسان ، به سبب همنشینی با مردم گمراه و بی دین است و اصلاح اخلاق انسان در معاشرت و دوستی با نیکان و صالحان می باشد .                                               طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 342

61- امام علی (ع) : روز بازپرسی و انتقام گیری شخص مظلوم از ظالم در محکمه عدل الهی بسیار سخت تر است از روز ستم شخص ظالم بر مظلوم .  طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 341

62- امام علی (ع) : برترین پاسخ به ابله خاموشی و سکوت است و سخت ترین سرزنش و نکوهش خردمند و عاقل کنایه زدن به اوست .        غررالحکم صفحۀ 71

63- امیرمومنان حضرت علی (ع) : دورترین حالتی که بنده از خدا دارد این است که تمام همت و توجهش به پر کردن شکمش و استفاده از شهوت جنسی اش باشد .                                                               خصال الصدوق صفحۀ 10

64- مولا علی (ع) : سرگرم شدن به چیز های فانی و بیهوده که ارزش آخرتی ندارد عمر گرانبها را تباه می سازد و تفکر و اندیشه و مطالعه در غیر حکمت و پندیات الهی پیروی از هوی و هوس است .                       غررالحکم صفحۀ 77

65- امام علی (ع) : محبت و دوستی ما اهل بیت (ع) در سه جا برای شیعیانمان سودمند خواهد بود : 1-  هنگام نزول ملک الموت . 2-  هنگام وارد شدن دو ملک سوال و جواب در شب اول قبر . 3- هنگام ایستادن در مقابل پروردگار برای حساب اعمال .                                                              بحارالانوار جلد 7

66- مولا علی (ع) : دور اندیشی و تفکر در مورد جوانب کار قبل از انجام آن تو را از پشیمانی و ندامت پس از انجام کار ایمن می کند . بحارالانوار جلد 71 صفحۀ 338

67- مولا علی (ع) : هرکه بدی را واگذارد درهای نیکی بر رویش باز می شود. غررالحکم صفحۀ 821

68- امام علی (ع) : صحبت کردن غیر ضروری با زنان نامحرم انسان سالم را گرفتار بلاها و مصیبت ها می سازد و قلب انسان را به انحراف و مریضی می کشاند .                                                           تفسیر نورالثقلین جلد 5 صفحۀ 53

69- امیر مومنان حضرت علی (ع) : هر کس عاشق چیزی شود محبت آن چیز چشم و گوش او را از حقیقت کور می سازد پس شخص عاشق نگاه می کند با چشمی که سالم نیست و گوش می کند با گوشی که شنوائی درستی ندارد و شهوات پرده عقل او را پاره کرده.                                   نهج البلاغه خطبۀ 198

70- مولا علی (ع) : همانا انسان تا وقتی که در نماز است جسم او و لباسش و فرش زیر پایش و در و دیوار اطرافش و هرچه در پیرامون او می باشد تسبیح خدا می گوید. پس چه زشت است که انسان در نماز متوجه خدای عزوجل نشود و از فرش زیر پایش پست تر گردد.                 میزان الحکمه جلد 5 صفحۀ 377

71- مولای متقیان حضرت علی (ع) : هر دوستی که بنا و سبب آغازش غیر خدائی باشد ضلالت و گمراهی است و دوام آن محال و غیر ممکن است . میزان الحکمه جلد 1 صفحۀ 47

72- امام علی (ع) : از آقا امیر المومنین (ع) سوال شد : کدام دوست و همنشین از همه بدتر است ؟ فرمود : آن کس که نافرمانی خدا را در نظر شما خوب و زیبا جلوه می دهد .                                             بحارالانوار جلد 74 صفحۀ 190

73- امام علی (ع) : هر گاه خدای سبحان مصلحت بنده ای را بخواهد به او الهام می فرماید که کم صحبت کند و کم بخورد و کم بخوابد . مستدرک الوسائل جلد 3 صفحۀ 61

74- حضرت علی (ع) : شخص بخیل صندوق دار و خزانه دار ورثه خویش است .                                    میزان الحکمه جلد 1 صفحۀ 375

75- حضرت علی (ع) : نگاه کردن به شخص بخیل و خسیس قلب را سخت و انسان را سنگدل می کند و خوردن غذای او انسان را مریض می سازد . بحارالانوار جلد 78 صفحۀ 53

76- امام علی (ع) : از علی (ع) سوال شد : 1- سنگین تر از آسمان چیست ؟ فرمود : سنگینی گناه تهمتی که بر مومن بی گناه بزنی . 2-  سوال شد : سخت تر از سنگ چیست ؟ فرمود : دل منافق . 3-  سوال شد : داغ تر از آتش چیست ؟ فرمود : ظلم و ستم حاکم و مسئول ظالم و جفاکار . 4-  سوال شد : سردتر از زمهریر چیست ؟ فرمود : درخواست و حاجت خود را به شخص بخیل گفتن . 5-  سوال شد : تلخ تر از زهر چیست ؟ فرمود : صبر بر مصائب زندگی . نصایح صفحۀ 271

77- امام علی (ع) : بها و ارزش تو ای انسان بهشت است. پس مراقب باش به واسطه اعمال و کردارت خودت را به چیزی جز بهشت نفروشی . بحارالانوار جلد 78 صفحۀ 73

78- حضرت علی (ع) : کمترین چیزی که بر انسان لازم است در مقابل خداوند بزرگ آن است که کمک نگیری و یاری نجویی از اعضای بدنت که نعمت های الهی بر تو اند در راه گناه و ارتکاب معاصی . طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 215

79- مولا علی (ع) : چهار چیز اگر به کسی داده شود خیر دنیا و آخرت به او عطا شده است : 1- راستی در گفتار . 2-  ادای امانت . 3-  مواظبت در غذا خوردن که حرام و شبه ناک نخورد . 4-  اخلاق خوش . میزان الحکم جلد 3 صفحۀ 206

80- امام علی (ع) : عجب است از انسان متکبری که ابتدای خلقتش از آب گندیده نطفه است ؛ که اگر لطف خدا در خلقت او نبود جایگاهش مزبله گاه و مستراح بود و در هنگام مردنش نیز مرداری بدبو است که جایگاهش زیر خاک است و هنگام زنده بودنش نیز ظرفی محتوی نجاست است که شکمش از ادرار و

مدفوع انباشته شده و توالتی سیار است. و با این حال این انسان متکبر و سرکش در مقابل خدا و دستوراتش تکبر و سرکشی می کند و بندگی و عبادت او را به جای نمی آورد .                                             آثار الصادقین جلد 12 صفحۀ 365

81- امام علی (ع) : به سبب اعمال زشتی که انجام می دهید ما را از شفاعت خود در روز قیامت درمانده نکنید. همانا چه زشت است که مومن به بهشت رود و پرده دریده و بی آبرو باشد .                                     تحف العقول صفحۀ 98

82- امام علی (ع) : جوانی در حضور امام بدون توجه لازم گفت : استغفرالله. امام فرمود : مادرت بر تو بگرید. می دانی معنای استغفار چیست ؟ استغفار درجه والامقامان است و دارای شش معنا است : اول- پشیمانی واقعی و تاثر قلبی از گناهانی که انجام داده ای . دوم- تصمیم گیری جدی به باز نگشتن به آن گناه . سوم- پرداختن حقوق مردم چنانکه خدا را پاک دیدار کنی که چیزی بر عهده تو نباشد . چهارم- تمام واجب های ضایع ساخته را به جا آوری . پنجم- گوشتی که از حرام بر اندامت روییده با اندوه فراوان آب کنی چنان که پوست به استخوان چسبیده و گوشت تازه بروید . ششم- رنج طاعت را به تن بچشانی چنانکه شیرینی گناه را به آن چشانده بودی . پس آنگاه بگویی استغفرالله. نهج البلاغه حکمت 417

83- امام علی (ع) : هر که می خواهد بداند نزد خدا چه مقامی دارد ، پس بنگرد در نزد گناهان چگونه است .                                تحف العقول صفحۀ 108

84- امام علی (ع) : انواع بلا را با دعا برطرف کنید سوگند به آنکه دانه را شکافت و جاندار را جان داد بلا شتابان تر است به مومن از سیلی که از سرازیری تپه پایین رود و در دعاهایتان عافیت از بلاها و سختی ها را بخواهید . تحف العقول صفحۀ 106

85- امام علی (ع) : هر کس بداند که کلام او جزء کردارش ثبت می شود کمتر سخن می گوید. مگر در آن چیزی که سودش دهد. و هر که زبانش را حفظ کند مردم از او آسوده خیالند و او به حاجتش برسد .    تحف العقول صفحۀ 91

86- امام علی (ع) : در جهنم آسیابی است که می چرخد. نمی پرسید که چه چیز را خورد می کند ؟ پرسیده شد چه چیز را یا علی ؟ فرمود : 1-  عالم و دانشمند معارف دینی که گنهکار بوده و عمل به علمش نمی کرده . 2-  فقیری که به خاطر فقر فاسق و گنهکار شده . 3-  حاکم و رئیسی که به خاطر ریاستش ظلم به مردم کرده . 4-  وزیری که بر مردم خیانت نموده و گمراهشان کرده . 5-  کدخدا یا رئیسی که دروغگو بوده و به وظایفش نسبت به مردم عمل نکرده .                                                            نصایح صفحۀ 224

87- مولا علی (ع) : هر که پرده آبروی دیگری را پاره کند عیوب خانه خود را پرده دریده .                        تحف العقول صفحۀ 89

88- امام علی (ع) : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند خودش را اصلاح کرده و هر که خودستایی کند و خودش را پاک شمرد خودش را نابود نموده است .                                                                        غررالحکم صفحۀ 399

89- امام علی (ع) : هیچ کس مزه ایمان را نمی چشد تا اینکه دروغ را ترک کند چه کوچک باشد چه بزرگ و چه شوخی باشد یا جدی .اصول کافی جلد 2 صفحۀ 34

90- حضرت علی (ع) : در ضمن وصایای خود به امام حسین (ع) فرموده باشند : خوشبخت و رستگار کسی است که علم و عملش دوستی و دشمنی اش گرفتن و رها کردنش سخن گفتن و سکوتش رفتار و گفتارش تنها بر اساس رضای الهی استوار باشد و بر خلاف امر پروردگار قدمی بر ندارد .  تحف العقول صفحۀ 91

91- امام علی (ع) : کاش می دانستم کسی که از علم الهی بی نصیب مانده چه چیز به دست آورده و آن کس که از علم الهی بهره مند شده چه چیزی به دست نیاورده است .                                       الحدیث جلد 2 صفحۀ 1

92- امام علی (ع) : علم و دانش بیش از مقداری است که قابل احاطه باشد و یک فرد   نمی تواند بر همه آنها واقف گردد پس سعی کنید از هر علمی بهتر و شایسته اش را فرا گیرید.                                             الحدیث جلد  صفحۀ 15

93- امام علی (ع) : مرد با ایمانی را مخاطب ساخت و فرمود علم و ادب الهی ارزش وجود تو است پس در یادگیری آن کوشش نما چون هر مقداری که دانش و علم دینی تو افزوده شود بها و ارزش تو افزایش می یابد . مشکوه الانوار صفحۀ 135

94- امام علی (ع) : هواهای نفسانی و شهوانی مانند دشمن ترین دشمنان توست که قصد دارد خون تو را بریزد پس سعی کن که بر آن غالب و پیروز گردی و گر نه هلاکت خواهد کرد .                                           غررالحکم صفحۀ 797

95- امام علی (ع) : هزار دوست و همنشین بسیار نیست ولی یک دشمن برای آدمی البته بسیار است .                                   بحارالانوار جلد 14 صفحۀ 264

96- مولا علی (ع) : دنیا برای تو دو روز است یک روز به نفع تو و طبق تمایلات توست و یک روز به ضرر تو و بر خلاف خواهشهای تو است. روزی که به نفع تو است و نعمت الهی را در اختیار داری تکبر و سرکشی نکن و روزی که به ضرر تو است و گرفتار ناملایماتی صابر و بردبار باش.نهج البلاغه حکمت 390

97- امام علی (ع) : طلب نمودن علم و دانش معنوی و دینی از عبادت و نماز خواندن برتر و بالاتر است. زیرا خداوند در قرآن سوره فاطر آیه 28 فرموده : « تنها بندگان عالم و فهمیده در دین از نافرمانی خداوند می ترسند » و نفرموده تنها بندگان عابد و عبادت کننده .                                   الحیاه جلد 1 صفحۀ 105

98- امام علی (ع) : از رفاقت با کسانی که خطاکارند و اعمالشان ناپسند است بر حذر باشید چرا که آدمی به رویه و روش رفیق اش خو می گیرد و به افکار و اعمال وی معتاد می شود.                                                  نهج البلاغه نامۀ 69

99- مولا علی (ع) : کسی که روزی ، برای فضیلتی که در تو نیست به دروغ مدحت گوید ، یقین بدان روز دیگر برای صفت بدی که در تو نیست مذمتت می کند .                                               مستدرک الوسائل جلد 2 صفحۀ 65

100- امام علی (ع) : به پیروان خود توصیه می فرمود : جان خود را با مطالب حکیمانه و دلنشین از قرآن و محمّد و آل محمد (ص) خرم و شاداب سازید چه آنکه روح نیز مانند بدن وامانده و خسته می شود و پندیات الهی نیرو و نشاطش می بخشد.                                                   اصول کافی جلد 1 صفحۀ 48

101- امام علی (ع) : آداب و رسوم زمان خودتان را با زور و فشار به فرزندان خویش تحمیل نکنید. زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده اند . الحدیث جلد 2 صفحۀ 107

102- امام علی (ع) : آدمی به گفتارش سنجیده می شود و به رفتارش ارزیابی می گردد. چیزی بگو که کفه سخنت سنگین شود و کاری کن که قیمت رفتارت بالا رود .                                                                   الحدیث جلد 2 صفحۀ 126

103- امام علی (ع) : از امام علی (ع) سوال شد : به نظر شما گناه شرابخواری بیشتر است یا گناه زنا و دزدی ؟ فرمود : گناه شرابخواری. زیرا شخص زناکار شاید به کار زشت زنا بسنده کند و به کار بد دیگری نپردازد. ولی شخص شرابخوار با خوردن شراب ممکن است آدم بکشد و با محارم خود زنا کند و نماز را ترک کند. چون عقلش در اختیارش نیست . فروع کافی جلد 6 صفحۀ 3و4

104- امام علی (ع) : اولین کار خیری که در آخرت به آن پاداش و ثواب داده می شود آب دادن به بندگان خدا می باشد.           طرائف الحکم جلد 1 صفحۀ 368

105- مولا علی (ع) : سخنان علما و سخنرانان اگر درست و مطابق با واقعیّت باشد داروی شفابخش است و اگر خطا و غیر واقعی باشد بیماری است . غررالحکم صفحۀ 58

106- امام علی (ع) : هیچ کس در ضمیر باطن خود رازی را پنهان نمی کند مگر آنکه از حرف های بیخودی او و رنگ چهره اش آن موضوع آشکار می شود .                                                               الحدیث جلد 2 صفحۀ 74

107- حضرت علی (ع) : حقیقت سعادت عبارت از این است که عمل آدمی به سعادت ختم شود و عاقبت به خیر از دنیا رخت بندد و حقیقت شقاوت در  این است که عمل آدمی به شقاوت خاتمه یابد.                    معانی الاخبار صفحۀ 345

108- امام علی (ع) : فرصت مانند ابر از افق زندگی می گذرد پس مواقعی که فرصتهای خیری برایتان پیش می آید غنیمت بشمارید و از آنها استفاده کنید. غررالحکم صفحۀ 340

109- امام علی (ع) : به کمیل بن زیاد فرموده اند : ای کمیل هیچ حرکت و فعالیتی نیست مگر آنکه تو در انجام آن به علم و معرفت و فهم دینی نیاز داری پس در کسب علم الهی بکوش .                                    تحف العقول صفحۀ 171

110- امام علی (ع) : هر خانه ای که در آن قرآن تلاوت شود و اهل آن خانه به ذکر و یاد خدای عزّوجل مشغول باشند برکت و نعمت در آن خانه زیاد شود و ملائکه در آنجا حاضر شوند و شیاطین از آنجا دور شوند. و چنین خانه ای برای اهل آسمانها نور افشانی می کند همچنانکه ستارگان برای اهل زمین روشنایی و درخشش دارند ولی خانه ای که در آن قرآن تلاوت نشود و یاد و ذکر خداوند عزّوجل هم مشغول نباشند برکت آن خانه کم می شود و ملائکه از آنجا خارج می گردند و شیاطین در آن خانه حاضر می شوند .           کافی جلد 4 صفحۀ 413

111- امام علی (ع) : کسی که بمیرد مردم درباره اش می گویند : چه چیز از خود باقی گذاشت اما فرشتگان می گویند : چه چیز پیش فرستاد. پس خدا پدرانتان را بیامرزد مقداری از ثروت خود را جلوتر بفرستید و در راه خدا انفاق کنید و همه را برای وارثان خود باقی نگذارید.                   نهج البلاغه خطبۀ 203

112- امام علی (ع) : اشکها خشک نمی شوند مگر بر اثر قساوت قلبها و قلبها سخت و قسی نمی گردد مگر به سبب زیادی گناهان.      تحف العقول صفحۀ 147

113- امام علی (ع) : اینکه انسان چیزی را که حاجت اوست از دست بدهد بهتر از آن است که آن را از شخص نااهل و نامرد طلب نماید.   نهج البلاغه حکمت 66

114- امام علی (ع) : شما را به پنچ چیز سفارش می کنم که اگر به خاطر آنها رنج سفر را تحمل کنید سزاوار است : 1- کسی از شما جز به پروردگارش امیدوار نباشد . 2- و جز از گناه خود نترسد. 3- اگر از یکی سوال کردند و جواب را نمی داند شرم نکند و بگوید نمی دانم . 4- و کسی در آموختن و یاد گرفتن مسئله ای که نمی داند خجالت نکشد .  5- بر شما باد به صبر و شکیبایی در مقابل سختیها و مشکلات که مثل شکیبایی به ایمان چون سر  است بر تن یعنی ایمان بدون صبر چون بدن بی سر ارزشی ندارد .        نهج البلاغه حکمت 82

115- امام علی (ع) : حکمت را هر کجا که باشد فراگیر گاهی حکمت در سینه منافق است و بی تابی می کند تا بیرون آمده و در سینه مومن آرام گیرد و نیز فرمود حکمت گمشده مومن است آن را فراگیر هر چند از منافقان و گمراهان باشد .                                                                      نهج البلاغه حکمت 79و80

116- امام علی (ع) : هر روزی که در آن نافرمانی و معصیت خدا را انجام ندهی همان روز عید تو است .                                نهج البلاغه حکمت 428

117- امام علی (ع) : هر کس خیر و شر را از هم تشخیص ندهد و بین کار خوب و بد فرق قائل نشود همچون چهارپایان است .          تحف العقول صفحۀ 100

118- امام علی (ع) : خدای سبحان روزی فقرا را در مالهای توانگران قرار داده. پس فقیری گرسنه نمی ماند جز آنکه توانگری از حق او خود را به نوایی رسانده. پس پروردگار متعال ثروتمندان را در آخرت برای این عمل بازخواست کند .                                                                       نهج البلاغه صفحۀ 420

119- امام علی (ع) : آید زمانی که سه چیز در میان مردم گم و نابود می شود : 1- درهمی از مال حلال بدست نیاید و حلال خوری از بین رود. 2- زبان راستگویی در میان مردم از بین رود و جز دروغ نگویند. 3- دوستی که بتوان به آن اعتماد کرد و موجب آرامش و آسایش آدمی باشد یافت نشود . آثار الصادقین جلد 21 صفحۀ 344

120- امام علی (ع) : گوش خود را به شنیدن سخنان خوب عادت بده و به آن سخن ، گوش دار که در شایستگی و اصلاح نفست تو را کمک می کند و گوش خود را از شنیدن سخنان زشت و نادرست باز نگه دار که سخن نادرست آئینه دل را به زنگار گیرد و سبب نکوهش گردد . آثار الصادقین جلد 15 صفحۀ 209

121- امام علی (ع) : شخص مسلمان هیچ هدیه ای را به برادر مسلمان خود تقدیم نکرده که از سخن حکیمانه ای که به هدایت او بیفزاید و یا او را از فلاکت و هلاکت باز دارد بهتر و باارزش تر باشد.                      کلام نور جلد 3 صفحۀ 112

122- امام علی (ع) : خدای متعال چیزی را نیکوتر از سخن و گفتار و چیزی را زشت تر از آن نیافریده به وسیله سخن روها سفید گردد و به همان وسیله روها سیاه شود. بدان که سخن در بند و اسارت توست تا وقتی که لب به آن نگشوده ای و چون لب به آن گشودی تو در بند و اسارت او قرار می گیری. پس همانگونه که بر طلا و نقره ات مهر می زنی بر دهانت هم مهر بزن و جز نیکو با آن مگو. به راستی که زبان چون سگ درنده ای است که اگر رهایش کنی تو را می درد .                                        چهل حدیث رسولی جلد 1 صفحۀ 417

123- امام علی (ع) : 1-  نماز بی خضوع و آرامش قلب خیری ندارد. 2-  روزه بدون پرهیز از لغو و گناه خیری ندارد. 3-  علم و دانش بدون تقوا و پرهیزکاری خیری ندارد. 4- ثروت و مال بدون سخاوت و احسان به مردم خیری ندارد. 5-  خلوت بدون خودداری از گناه خیری ندارد. 6-  دعای بدون اخلاص و تجلیل از خداوند خیری ندارد7-  عبادت بدون فقاهت و یادگیری مسائل شرعی خیری ندارد. 8-  قرآن خواندن بدون تدبر و درک و فهم معانی آن خیری ندارد .                                                           نصایح صفحۀ 280

124- امام علی (ع) : صبر بر دو قسم است : یکی صبر در مصیبت و سختی های دنیا که نیکو و پسندیده است و از آن برتر صبر در مقابل گناه و معاصی پروردگار است یاد خدا نیز دو قسم است : یکی به یاد او بودن در هنگام عبادت و ازآن برتر یاد خدا به هنگام گناه و معصیت که مانع از ارتکاب حرام می شود.اخلاق فلسفی جلد 2 صفحۀ  120

125- امام علی (ع) : موعد و زمان فرا رسیدن مرگ در انتظار و در کمین هر فردی است زیرا هیچ کس نیست جز اینکه به همراه او از طرف خداوند نگهبان هایی است که او را از اینکه در چاه بیفتد و یا دیوار بر سرش فرو ریزد و یا درنده ای به او آسیب رساند نگه می دارند و چون موعد مرگش فرا رسد او را در مقابل آن آسیب هارها سازند .                                   تحف العقول صفحۀ 226

126- مولا علی (ع) : ای مردم بقا پس از مرگ است. حق این است که ما وارث پیش از خودیم و وارثانی پس از خود داریم همانا ما شاخه های بنهایی هستیم که درگذشتند. اصل که رفت فرع هم می رود. ای مردم شما منزل آخرت خود را با بهره گرفتن از منزلی که از آن می کوچید یعنی دنیا اصلاح نمائید. تحف العقول صفحۀ 222

127- امام علی (ع) : در سفارشات خود به کمیل فرمودند : ای کمیل آرام باش و خود را میان مردم شهره مساز. خود را پنهان دار تا یادت نکنند. ای کمیل علم الهی را یاد گیر تا فهمیده باشی. همانا بر تو هیچ باکی نیست وقتی خدا دینش را به تو فهمانید که نه مردم را بشناسی نه مردم تو را بشناسند.  تحف العقول صفحۀ 219

128- امام علی (ع) : خوار و زبون شدن در طاعت و بندگی خدا بهتر است از عزت و ریاست در معصیت و نافرمانی خداوند.               تحف العقول صفحۀ 218

129- امام علی (ع) : از حقیقت ایمان آن است که بنده خدا راستگوئی را شیوه خود سازد تا اینکه از دروغ در آنجا هم که سود فراوان برای او دارد نفرت کند. تحف العقول صفحۀ 218

130- امام علی (ع) : اصبغ بن نباته گوید : امام (ع) می فرمود : من به شما حدیثی باز گویم که سزاوار است هر مسلمانی آن را حفظ کند. سپس رو به ما کرد و فرمود : خداوند هیچ بنده مومنی را در این دنیا کیفر نکند جز آنکه برای او بهتر و آبرومندتر است از اینکه در قیامت به کیفر او باز گردد و آبرویش بریزد. سپس فرمود : گاهی خدا بنده مومنی را بلا دهد در تنش یا مالش یا فرزندش و یا اهلش. و این آیه را خواند ، سورۀ شوری آیه 30 :« هر مصیبتی که به شما رسد حاصل عمل خود شماست و خداوند از بسیاری از آن هم در می گذرد » و تا سه بار دستش را به هم زد و می فرمود : از بسیاری هم می گذرد و عفو می کند.                                                    تحف العقول صفحۀ 213

131- امام علی (ع) : راستی مومن چون بنگرد عبرت برد و چون سکوت کند بیندیشد و چون سخن گوید یاد خدا را زنده کند و چون توانمند شود شکر کند و چون در سختی افتد صبر نماید. نیت خیر بسیار دارد و به برخی از اعمال خیر که از دستش رفته افسوس می خورد که چرا انجام نداده . تحف العقول صفحۀ 211

132- امام علی (ع) : منافق چون بنگرد سرگرم است و چون لب بندد در غفلت است و چون سخنی گوید هرزه در آید و چون توانگر گردد متکبر و سرکش شود و چون به سختی افتد بیتابی و زبونی کند. زود خشم و دیر رضا است ، قصد شر فراوان دارد و اگر کار بدی را نتواند کند افسوس می خورد که چرا فلان کار بد را نکرده .                                                          تحف العقول صفحۀ 212

133- امام علی (ع) :برای دینداران نشانه هایی است که به آن شناخته می شوند: 1- راستگویی. 2- امانت پردازی. 3-  وفا به عهد و رفت و آمد با نیکان. 4-  ترحم بر فقرا.  5-کم در آمیختن با زنان. 6-  بذل احسان. 7-  خوشرفتاری. 8-  پیروی از دانش و علم سودمند و آنچه باعث نزدیک شدن به خداست. خوشا به حال ایشان و سرانجام خوبشان .                                تحف العقول صفحۀ 211

134- امام علی (ع) : زبان آدمیزاد همچون ترازویی است که گفتار حکیمانه و الهی وزن آن را زیاد می کند و گفتار جاهلانه و بیهوده وزنش را کم می کند.  تحف العقول صفحۀ 206

135- امام علی (ع) : به آنچه درباره اش ناامیدی امیدوارتر باش از آنچه بدان امید داری. زیرا موسی (ع) رفت تا آتش برای خاندانش برگیرد ، خدا با او سخن گفت و پیغمبر برگشت ؛ ملکه سباء رفت به جنگ با سلیمان مسلمان بازگشت ؛ ساحران و جادوگران فرعون رفتند تا بر موسی غلبه کنند ، مومن برگشتند. تحف العقول صفحۀ 207

136- امام علی (ع) : اگر آنچه را مردگان در عالم قبر و برزخ دیدند شما می دیدید کم طاقت و ترسان و لرزان می شدید و فرمانبردار اوامر الهی می گشتید. ولی آن وقایع بر شما پوشیده است و آنچه را که آنها دیدند فعلاً مقدور نیست شما ببینید. پس نزدیک است که پرده ها فرو افتد اگر به درستی بنگرید و این صحنه های وحشتزا برای شما هم مکشوف شود ؛ پس خود را برای آن روز آماده نمایید.                                                                     نهج البلاغه خطبۀ 20

137- امام علی (ع) : واحد شمارش نفرات مخصوص شتر و گاو و گوسفند است و در انسان صدق نمی کند. زیرا گاهی یک انسان مؤمن به تنهایی یک امت است برای خود ؛ و گاهی هزاران هزار انسان که در مسیر خطا و معاصی اند هیچ به حساب نمی آیند.                                            تحف العقول صفحۀ 101

138- مولا علی (ع) : ای مردم راستی خداوند را در هر نعمتی که داده حقی است هر که آن را ادا کند افزونش سازد و هر که در برابر نعمتی که خدا به او داده کوتاهی کند خود را در خطر نابودی نعمت انداخته و عقوبت این عمل را می بیند. پس شما باید در هنگام بخشش نعمت از جانب خداوند هراسان باشید از ادای حق آن ، چنانچه درباره عقوبت گناهان خود هراسانید. تحف العقول صفحۀ 204

139- امام علی (ع) : آیا می خواهید فقیه کامل را به شما معرفی کنیم : 1-  او کسی است که به مردم اجازه نافرمانی خدا را نمی دهد. 2-  از رحمت خدا ناامید نمی کند کسی را. 3-  هیچ کس را از مکر خدا غافل نمی کند. 4-  جز به قرآن و سنّت رسول خدا (ص) به چیزی حکم نمی کند.     تحف العقول صفحۀ 201

140- امام علی (ع) : هر کس توفیق پیدا کند شکر خدای سبحان را به جا آورد ، به خاطر این شکر ، شکر دیگری بر او واجب می شود که همان شکر از خداوند به خاطر توفیق یافتن شکر اول است .        میزان الحکمه جلد 5 صفحۀ 145

141- امام علی (ع) : همانا فقر و بی چیزی بلا است و بدتر از آن بیماری تن است و بدتر از آن بیماری دل و روح است و همانا وسعت ثروت نعمتی است و برتر از آن تندرستی تن است و بهتر از آن تقوای دل و قلب است . تحف العقول صفحۀ 200

142- امام علی (ع) : ای مالک این سخن را از من حفظ کن و نگهدار : ای مالک کاهش دارد مردانگی کسی که یقین او به آخرت سست است. هر که سختی حال خود را فاش کند به خواری و ذلت تن داده و خود را زبون ساخته. هر که راز خود را به دیگران گوید به هلاکت رسیده است ؛ هر که به دو سو یعنی حق و باطل رو کند از هر دو باز ماند .                  تحف العقول صفحۀ 199

143- امام علی (ع) : شما در دنیا اندر مهلتی هستید که دنبالش مرگ است. ولی به همراه شما آرزویی است که سنگ راه کار آخرتست. پس این مهلت را غنیمت شمارید و به سوی مرگ بشتابید و آرزوهای طولانی را کنار گذارید و به اصلاح آخرتتان بپردازید آیا خلاصی از مرگ است ؟ و پناهی از آن می توان یافت ؟ و راه فراری از آن هست ؟ پس تا کی به غفلت و بی خبری از آن می پردازید .                                                        تحف العقول صفحۀ 199

144- امام علی (ع) : با دوستت آرام بیا و تمام اسرارت را به او مگو ، شاید روزی دشمنت شود و با دشمنت آرام بیا و از او بدگویی مکن ، شاید روزی دوستت شود و تو شرمنده اش شوی .                             تحف العقول صفحۀ 198

145- امام علی (ع) :  بهترین گزینش و انتخاب در زندگی دوستی کردن با نیکان و صالحان و بریدن و جدایی از بدان است .                غررالحکم صفحۀ 725

146- امام علی (ع) : در نامه خود به محمد بن ابی بکر فرمود : بدان ای محمد ، دنیا خانه بلا و فناء است و آخرت خانه بقاء پس سزاوار است که بیارائی آنچه را باقی است به وسیله فانی ؛ اگر دو کار برایت پیش آمد یکی برای آخرت و دیگری برای دنیا تو کار آخرت را ترجیح بده.               تحف العقول صفحۀ 175

147- امام علی (ع) : اگر توانایی آن را داری که کار خیر انجام دهی کوتاهی مکن و به هر کار خیری راغب باش و اگر نتوانی که کار خیری کنی و موقعیت آن نباشد ، نیّت آن را داشته باش. زیرا خداوند به هر بنده به مقدار نیّتش پاداش می دهد. پس هر گاه تو دوست دار خیر و نیکوکاران  باشی اگر هم کار خیر نکنی انشاءالله چون کسی باشی که آن را انجام دهد.   تحف العقول صفحۀ 175

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم آبان 1390ساعت 15:11  توسط ناهیدق  | 

فتح مكه

 
در سال هشتم هجرى كه سپاه اسلام پس از جنگهاى متعدد كوچك و بزرگ ورزيده و از نظر تعداد نيز زياد شده بود پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم لازم دانست كه بسوى مكه رفته و شهر و مولد خود را كه در اثر توطئه قريش شبانه از آنجا هجرت كرده بود تصرف كند.

مدت سيزده سال پيغمبر صلى الله عليه و آله در شهر مكه مشركين قريش را بتوحيد و خدا پرستى دعوت كرده و نه تنها از اين دعوت نتيجه‏اى حاصل نشده بود بلكه در ايذاء و آزار او هم نهايت كوشش را بعمل آورده بودند پس از هجرت بمدينه بطوريكه گذشت مشركين مكه دائما با مسلمين در حال مبارزه و زد و خورد بودند.

مسلمين مهاجر كه بحال ترس و زبونى شبانه از مكه فرار كرده و بمدينه رو آورده بودند اكنون موقع آن رسيده است كه با صولت و عظمت در ركاب پيغمبر صلى الله عليه و آله وارد مكه شوند .

بعضى از مسلمين در انديشه فرو رفته واز مآل كار خود بيمناك بودند ولى رسول خدا صلى الله عليه و آله آنها را بفتح و پيروزى بشارت مى‏داد زيرا وعده فتحى را كه خداوند باو فرموده بود از اين آيه استنباط ميكرد:

لقد صدق الله رسوله الرؤيا بالحق لتدخلن المسجد الحرام ان شاء الله امنين. (1)

همچنين سوره نصر نيز كه پيش از فتح مكه نازل شده بود بفتح مكه و اسلام آوردن مردم آن شهر دلالت داشت.

هدف اصلى پيغمبر صلى الله عليه و آله اين بود كه فتح مكه باحترام خانه خدا كه در آن شهر واقع است بدون جنگ و خونريزى انجام شود بدينجهت ابتداء انديشه خود را در مورد حركت بسوى مكه و زمان آن را از مسلمين پنهان مى‏داشت كه مبادا اين موضوع باطلاع قريش برسد و تنها كسى را كه امين و راز دار خوددانسته و با او مشورت ميكرد على عليه السلام بود ولى پس از مدتى چند نفر از اصحاب را نيز از اين مطلب آگاه گردانيد.يكى از مهاجرين بنام حاطب كه در مكه اقوامى داشته و از مقصود پيغمبر با خبر شده بود نامه‏اى نوشته و آنرا بوسيله زنى بمكه فرستاد و قريش را از تصميم پيغمبر آگاه نمود.

خداوند تعالى رسول اكرم صلى الله عليه و آله را از ماجرا آگاه ساخت و آنحضرت على عليه السلام را با زبير براى استرداد نامه بسوى آن زن فرستاد و آنها در راه باو رسيده و نامه را باز گرفتند. (2)

رسول خدا صلى الله عليه و آله در اوائل رمضان سال هشتم هجرى با سپاهيان خود كه از مهاجر و انصار تشكيل شده و بالغ بر دوازده هزار نفر بودند بقصد فتح مكه از مدينه خارج گرديد .

چون به نزديكى‏هاى مكه رسيد عباس بن عبد المطلب براى ترسانيدن قريش از كثرت سپاهيان اسلام كه با ساز و برگ كامل مجهز بودند بسوى مكه شتافت اهالى مكه نيز از آمدن پيغمبر كم و بيش آگاه بودند بدينجهت ابوسفيان براى كسب اطلاع از مكه بيرون آمد و در راه بعباس رسيد.

عباس بن عبد المطلب كثرت مسلمين مخصوصا ايمان قوى و روح سلحشورى آنها را بابوسفيان نقل كرد و او را از عواقب وخيم مقاومت در برابر سپاهيان اسلام بر حذر داشت و قانعش نمود كه بخدمت رسيده و تسليم شود.

ابوسفيان از روى اضطرار و ناچارى پذيرفت و بحمايت عباس از ميان درياى سپاه در حاليكه از قدرت و شوكت آن متحير شده بود گذشته و بخدمت پيغمبر رسيد و پس از مختصر گفتگو اسلام آورد.

ابوسفيان كه مدت 21 سال كفار قريش را عليه آنحضرت تحريك و تجهيز ميكرد اكنون در برابر آن قدرت و عظمت سر تسليم فرود آورده و با ديده اعجاب و شگفتى بآن سپاه منظم و منضبط مينگرد و انتظار عفو و بخشش از گذشته را دارد.پيغمبر اكرم بنص قرآن كريم داراى خلق عظيم و رحمة للعالمين بود (3) ابوسفيان را بمكه فرستاد تا براى كسانى كه اسلام آورده‏اند امان بگيرد.

رسول خدا صلى الله عليه و آله پرچم را كه ابتداء در دست سعد بن عباده بود (از اين نظر كه او ممكن است با اهالى مكه با خشونت و جدال رفتار كند) بدست على عليه السلام داد و با سپاه مسلمين در حاليكه جاه و جلال آنها چشم هر بيننده را خيره و مبهوت ميكرد وارد مكه شد و در مقابل درب كعبه ايستاد و گفت:

لا اله الا الله وحده وحده صدق وعده و نصر عبده...

آنروز اولين روزى بود كه شعائر توحيد و خدا پرستى علنا در مكه اجرا گرديد و بانگ اذان بلال كه بر فراز كعبه ايستاده بود با آهنگ دلنشين در فضاى مكه طنين‏انداز شد و مسلمين به پيغمبر صلى الله عليه و آله اقتداء كرده و نماز خواندند سپس آنحضرت اهل مكه را كه منتظر عقوبت و انتقام از جانب او بودند مورد خطاب قرار داد و فرمود:ماذا تقولون و ماذا تظنون؟در حق خود چه ميگوئيد و چه گمان داريد؟

گفتند:نقول خيرا و نظن خيرا اخ كريم و ابن اخ كريم و قد قدرت،سخن بخير گوئيم و گمان نيك داريم برادرى كريم و برادر زاده كريمى و بر ما قدرت يافته‏اى.

رسول اكرم صلى الله عليه و آله را از كلام آنان رقتى روى داد و فرمود من آنگويم كه برادرم يوسف گفت لا تثريب عليكم اليوم.

آنگاه فرمود:اذهبوا فانتم الطلقاءـبرويد كه همه آزاديد (4)

اين عفو عمومى در روحيه اهالى مكه تأثير نيكو بخشيد و همه بى اختيار محبت آنحضرت را در دل خود جاى دادند.

آنگاه پيغمبر صلى الله عليه و آله دستور داد تمام بت‏ها را شكستند و على عليه السلام را همراه خود بداخل كعبه برد و هر چه بت و آثار بت پرستى بود از ميان‏برده و آنها را در هم شكسته و بيرون ريختند.

از جمله صفات عاليه على عليه السلام بت شكنى اوست كه بهيچوجه حاضر نبود مظاهر شرك و كفر را در بين مردم مشاهده كند و چون بعضى از بتهاى بزرگ مانند هبل بر فراز كعبه نصب شده بود على عليه السلام بدستور پيغمبر اكرم پاى بر دوش آن بزرگوار نهاده و آنها را سرنگون ساخت و ساحت مقدس كعبه را از لوث بت پرستى پاك گردانيد.

غزوه حنين و طائف:
پس از فتح مكه مردم آن شهر دسته دسته بدين اسلام گرويده و با پيغمبر صلى الله عليه و آله بيعت نمودند نبى اكرم نيز چندى در مكه توقف كرده و امور آنشهر را مرتب ساخت و پس از برقرارى امنيت و انضباط با سپاه فاتح خود تصميم گرفت كه بمدينه مراجعت نمايد و در اين مراجعت دو هزار نفر از اهالى تازه مسلمان مكه را هم به سپاه خود ملحق نمود بطوريكه كثرت سپاهيان اسلام، مسلمين را باعجاب و شگفتى واداشت و ابوبكر گفت ما با اين كثرت سپاهيان هرگز مغلوب نخواهيم شد ولى آنها ندانستند كه كثرت سپاهيان چندان مهم نيست آنچه مورد توجه است توكل بر خدا و يارى خواستن از اوست چنانكه موقع برخورد با دشمن مانند غزوه احد چيزى نگذشت كه همه مسلمين از جمله ابوبكر فرار كردند و فقط 9 نفر از بنى هاشم و يكى هم ايمن بن ام ايمن در اطراف پيغمبر صلى الله عليه و آله باقى ماند تا اينكه خداوند آنها را نصرت فرمود و گريختگان بازگشتند و مجددا بدشمن حمله برده و پيروز گرديدند در اينمورد خداوند در قرآن كريم فرمايد:

لقد نصركم الله فى مواطن كثيرة و يوم حنين اذ اعجبتكم كثرتكم فلم تغن عنكم شيئا.... (5)

و جريان امر بقرار زير بوده است.

چون رسول خدا صلى الله عليه و آله از مكه قصد مراجعت بمدينه نمود دو قبيله هوازن و ثقيف كه اسلام نياورده بودند با يكديگر همدست شده و بفكر مقابله‏با مسلمين افتادند.

جنگجويان دو قبيله مزبور بفرماندهى مالك بن عوف كه شنيدند پيغمبر صلى الله عليه و آله از مكه بمدينه مراجعت ميكند در حاليكه تعدادشان بيشتر از سپاه مسلمين بود در تنگه‏هاى وادى حنين بكمين نشسته و مترصد عبور مسلمين شدند.

گروه طليعه سپاه اسلام كه تحت فرماندهى خالد بن وليد در حركت بود وارد كمينگاه شد و غافلگير گرديد و چون شب از نيمه گذشته و هوا تاريك بود گروه مزبور از برخورد ناگهانى بسپاه دشمن وحشت زده شده و در حال عقب نشينى بتفرقه افتادند و عده‏اى هم مانند ابوسفيان و همدستانش كه از ترس جان تازه مسلمان شده بودند از اين پيشامد خرسند گشتند و رو بفرار نهادند بقيه نيز مانند غزوه احد بگريختند و فقط 9 نفر از بنى هاشم در اطراف پيغمبر باقى مانده و آنحضرت را مراقبت ميكردند در اين جنگ نيز قهرمان منحصر بفرد صحنه كارزار على عليه السلام بود كه در جلو پيغمبر بر دشمنان حمله ميكرد و ضمن كشتن آنها از نزديك شدن آنان به آنحضرت ممانعت مينمود.شيخ مفيد مينويسد كه باقى ماندن چند نفر از بنى‏هاشم در اطراف پيغمبر نيز بخاطر باقى ماندن على عليه السلام بود و همچنين برگشتن مسلمين پس از گريختن و پيروزى آنان بدشمن هم بخاطر ثابت ماندن آنحضرت بود. (6)

پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بعموى خود عباس بن عبد المطلب كه صداى رسا و بلندى داشت فرمود مهاجر و انصار را باجتماع دعوت كن و از تفرقه و پراكندگى سپاهيان جلوگيرى نما،عباس با صداى بلند آنها را بآرامش و اجتماع دعوت نمود و اضافه كرد كه پيغمبر سلامت ميباشد لذا فراريان كم كم جمع شده و چون‏هوا نيز روشن شده بود حمله سختى بر دشمن وارد آوردند،على عليه السلام مالك بن عوف رئيس قبيله هوازن و همچنين ابو جرول را كه پرچمدار آن طايفه بود بضرب شمشير از پا در آورد و با كشته شدن رئيس و پرچمدار قبيله صفوف دشمن از هم پاشيده و فرار كردند مسلمين آنها را تعقيب كرده گروهى را كشته و گروهى را هم اسير نمودند. (7)

پس از خاتمه جنگ حنين مسلمين متوجه طائف شدند زيرا قبيله ثقيف در طائف ساكن بود و ابوسفيان بن حارث كه از جانب رسول اكرم صلى الله عليه و آله بطائف اعزام شده بود شكست خورده و مراجعت نموده بود لذا خود آنحضرت با سپاهى بطائف رفته و آنجا را محاصره نمود و اين محاصره متجاوز از بيست روز بطول انجاميد.

پيغمبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را با گروهى براى شكستن بت‏هاى اطراف طائف اعزام نمود و آنحضرت در اين مأموريت شهاب نامى را كه از شجاعان قبيله خثعم بوده و در سر راه مانع حركت او شده بود با شمشير دو نيم كرده و به پيشروى خود ادامه داد تا تمام بت‏ها را در هم شكست،همچنين قهرمان آنطايفه را كه نافع بن غيلان نام داشته و براى مبارزه با مسلمين بهمراهى عده ديگر بيرون آمده بود طعمه شمشير ساخته و مشركين را تار و مار نمود،گروهى از ترس شمشير اسلام آورده و گروهى هم متوارى شدند على عليه السلام با پرچم فيروزى بخدمت پيغمبر برگشت و جنگ دو قبيله هوازن و ثقيف نيز خاتمه يافت.

جنگ طائف آخرين جنگ داخلى اسلام با اعراب محسوب ميشود زيرا پس از اين جنگ در داخل عربستان كسى را قدرت طغيان و ياغيگرى در برابر پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نبوده و تمام شبه جزيره عربستان در قلمرو نفوذ و اقتدار آنحضرت در آمده بود لذا براى بسط و اشاعه دين الهى لازم بود كه كشورهاى خارجى را بدين اسلام دعوت نمايند،مقدمات اين تصميم جريان غزوه تبوك است كه آخرين سفر جنگى پيغمبر بود و چون على عليه السلام بدستور آنحضرت درغزوه مزبور حضور نداشت لذا از ذكر آن صرف نظر ميشود.

اين بود شرح مختصرى از خدمات نظامى على عليه السلام در حيات پيغمبر اكرم كه موجب اعتلاى پرچم اسلام و سبب پيشرفت آن گرديد و پيغمبر فرمود:اگر شمشير على نبود اسلام قائم نميگشت .

پى‏نوشتها:

(1) سوره مباركه فتح آيه .27

(2) تاريخ طبرىـسيره ابن هشام جلد 2 ص 398ـارشاد مفيدـاعلام الورى.

(3) و ما ارسلناك الا رحمة للعالمين(سوره انبياء آيه 107) و انك لعلى خلق عظيم(سوره ن آيه 4) .

(4) تاريخ طبرىـمنتهى الامال.

(5) سوره توبه آيه 24 و .25

(6) ارشاد مفيد جلد 1 باب 2 فصل 40:و ذلك انه عليه السلام ثبت مع رسول الله عند انهزام كافة الناس الا النفر الذين كان ثبوتهم بثبوته.و ان بمقامه ذلك المقام و صبره مع النبى (ص) كان رجوع المسلمين الى الحرب و تشجعهم فى لقاء العدو.(يعنى بفرض محال اگر على ثابت نميماند نه بنى‏هاشم ميماند و نه از فراريان كسى برميگشت) .

(7) سيره ابن هشامـاعلام الورىـارشاد مفيد جلد 1 باب فصل .38

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم آبان 1390ساعت 14:34  توسط ناهیدق  | 

ولادت و حسب و نسب

بنا بوشته مورخين ولادت على عليه السلام در روز جمعه 13 رجب در سال سى‏ام عام الفيل (1) بطرز عجيب و بيسابقه‏اى در درون كعبه يعنى خانه خدا بوقوع پيوست،محقق دانشمند حجة الاسلام نير گويد:

اى آنكه حريم كعبه كاشانه تست‏ 
بطحا صدف گوهر يكدانه تست‏ 
گر مولد تو بكعبه آمد چه عجب‏ 
اى نجل خليل خانه خود خانه تست

پدر آنحضرت ابو طالب فرزند عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف و مادرش هم فاطمه دختر اسد بن هاشم بود بنا بر اين على عليه السلام از هر دو طرف هاشمى نسب است (2)

اما ولادت اين كودك مانند ولادت ساير كودكان بسادگى و بطور عادى نبود بلكه با تحولات عجيب و معنوى توأم بوده است مادر اين طفل خدا پرست بوده و با دين حنيف ابراهيم زندگى ميكرد و پيوسته بدرگاه خدا مناجات كرده و تقاضا مينمود كه وضع اين حمل را بر او آسان گرداند زيرا تا باين كودك حامل بود خود را مستغرق در نور الهى ميديد و گوئى از ملكوت اعلى بوى الهام شده بود كه اين طفل با ساير مواليد فرق بسيار دارد.

شيخ صدوق و فتال نيشابورى از يزيد بن قعنب روايت كرده‏اند كه گفت من با عباس بن عبد المطلب و گروهى از عبد العزى در كنار خانه خدا نشسته بوديم كه فاطمه بنت اسد مادر امير المؤمنين در حاليكه نه ماه باو آبستن بود و درد مخاض داشت آمد و گفت خدايا من بتو و بدانچه از رسولان و كتابها از جانب تو آمده‏اند ايمان دارم و سخن جدم ابراهيم خليل را تصديق ميكنم و اوست كه اين بيت عتيق را بنا نهاده است بحق آنكه اين خانه را ساخته و بحق مولودى كه در شكم من است ولادت او را بر من آسان گردان ، يزيد بن قعنب گويد ما بچشم خودديديم كه خانه كعبه از پشت(مستجار) شكافت و فاطمه بدرون خانه رفت و از چشم ما پنهان گرديد و ديوار بهم بر آمد چون خواستيم قفل درب خانه را باز كنيم گشوده نشد لذا دانستيم كه اين كار از امر خداى عز و جل است و فاطمه پس از چهار روز بيرون آمد و در حاليكه امير المؤمنين عليه السلام را در روى دست داشت گفت من بر همه زنهاى گذشته برترى دارم زيرا آسيه خدا را به پنهانى پرستيد در آنجا كه پرستش خدا جز از روى ناچارى خوب نبود و مريم دختر عمران نخل خشك را بدست خود جنبانيد تا از خرماى تازه چيد و خورد(و هنگاميكه در بيت المقدس او را درد مخاض گرفت ندا رسيد كه از اينجا بيرون شو اينجا عبادتگاه است و زايشگاه نيست) و من داخل خانه خدا شدم و از ميوه‏هاى بهشتى و بار و برگ آنها خوردم و چون خواستم بيرون آيم هاتفى ندا كرد اى فاطمه نام او را على بگذار كه او على است و خداوند على الاعلى فرمايد من نام او را از نام خود گرفتم و بادب خود تأديبش كردم و او را بغامض علم خود آگاه گردانيدم و اوست كه بتها را از خانه من ميشكند و اوست كه در بام خانه‏ام اذان گويد و مرا تقديس و تمجيد نمايد خوشا بر كسيكه او را دوست دارد و فرمانش برد و واى بر كسى كه او را دشمن دارد و نافرمانيش كند. (3)

و چنين افتخار منحصر بفردى كه براى على عليه السلام در اثر ولادت در اندرون كعبه حاصل شده است بر احدى از عموم افراد بشر چه در گذشته و چه در آينده بدست نيامده است و اين سخن حقيقتى است كه اهل سنت نيز بدان اقرار و اعتراف دارند چنانكه ابن صباغ مالكى در فصول المهمه گويد:

و لم يولد فى البيت الحرام قبله احد سواه و هى فضيلة خصه الله تعالى بها اجلالا له و اعلاء لمرتبته و اظهارا لتكرمته. (4)

يعنى پيش از آنحضرت احدى در خانه كعبه ولادت نيافت مگر خود او واين فضيلتى است كه خداى تعالى به على عليه السلام اختصاص داده تا مردم مرتبه بلند او را بشناسند و از او تجليل و تكريم نمايند.

در جلد نهم بحار در مورد وجه تسميه آنحضرت بعلى چنين نوشته شده است كه چون ابوطالب طفل را از مادرش گرفت بسينه خود چسباند و دست فاطمه را گرفته و بسوى ابطح آمد و به پيشگاه خداوند تعالى چنين مناجات نمود.

يا رب هذا الغسق الدجى‏ 
و القمر المبتلج المضى‏ء 
بين لنا من حكمك المقضى‏ 
ماذا ترى فى اسم ذا الصبى (5)

هاتفى ندا كرد:

خصصتما بالولد الزكى‏ 
و الطاهر المنتجب الرضى‏ 
فاسمه من شامخ على‏ 
على اشتق من العلى (6)

علماى بزرگ اهل سنت نيز در كتب خود بهمين مطلب اشاره كرده‏اند و محمد بن يوسف گنجى شافعى با تغيير چند لفظ و كلمه در كفاية الطالب چنين مينويسد كه در پاسخ تقاضاى ابوطالب ندائى برخاست و اين دو بيت را گفت.

يا اهل بيت المصطفى النبى‏ 
خصصتم بالولد الزكى‏ 
ان اسمه من شامخ العلى‏ 
على اشتق من العلى (7)

و در بعضى روايات آمده است كه فاطمه بنت اسد پس از وضع حمل(پيش از اينكه بوسيله نداى غيبى نام او على گذاشته شود) نام كودك را حيدر نهاد و هنگاميكه او را قنداق كرده بدست شوهر خود ميداد گفت خذه فانه حيدرة و بهمين جهت آنحضرت در غزوه خيبر بمرحب پهلوان معروف يهود فرمود: 
انا الذى سمتنى امى حيدرة 
ضرغام اجام و ليث قسورة (8)

و چون نام آنحضرت على گذاشته شد نام حيدر جزو ساير القاب بر او اطلاق گرديد و از القاب مشهورش حيدر و اسد الله و مرتضى و امير المؤمنين و اخو رسول الله بوده و كنيه آنجناب ابو الحسن و ابوتراب است.

همچنين خدا پرستى و اسلام آوردن فاطمه و ابوطالب نيز از روايات گذشته معلوم ميشود كه آنها در جاهليت موحد بوده و براى تعيين نام فرزند خود بدرگاه خدا استغاثه نموده‏اند،فاطمه بنت اسد براى رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم بمنزله مادر بوده و از اولين گروهى است كه به آنحضرت ايمان آورد و بمدينه مهاجرت نمود و هنگام وفاتش نبى اكرم صلى الله عليه و آله و سلم پيراهن خود را براى كفن او اختصاص داد و بجنازه‏اش نماز خواند و خود در قبر او قرار گرفت تا وى از فشار قبر آسوده گردد و او را تلقين فرمود و دعا نمود. (9)

و ابوطالب هم موحد بوده و پس از بعثت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم بدو ايمان آورده و چون شيخ و رئيس قريش بود لذا ايمان خود را مصلحة مخفى مينمود،در امالى صدوق است مردى بابن عباس گفت اى عمو زاده رسولخدا مرا آگاه گردان كه آيا ابوطالب مسلمان بود؟گفت چگونه مسلمان نبود در حاليكه ميگفت:

و قد علموا ان ابننا لا مكذب‏ 
لدينا و لا يعبأ بقول الا باطل

يعنى مشركين مكه دانستند كه فرزند ما(محمد صلى الله عليه و آله و سلم) نزد ما مورد تكذيب نيست و بسخنان بيهوده اعتناء نميكند مثل ابوطالب مثل اصحاب كهف است كه ايمان خود را در دل مخفى نگهميداشتند و ظاهرا مشرك بودند و خداوند دو ثواب بآنها داد،حضرت صادق عليه السلام هم فرمود مثل‏ابوطالب مثل اصحاب كهف است كه در دل ايمان داشتند و ظاهرا مشرك بودند و خداوند دو پاداش (يكى براى ايمان و يكى براى تقيه) بآنها داد. (10)

اشعار زيادى از ابوطالب در مدح پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مانده است كه اسلام وى از مضمون آنها كاملا روشن و هويداست چنانكه به آنحضرت خطاب نموده و گويد:

و دعوتنى و علمت انك ناصحى‏ 
و لقد صدقت و كنت قبل امينا 
و ذكرت دينا لا محالة انه‏ 
من خير اديان البرية دينا (11)

بحضرت صادق عرض كردند كه(اهل سنت) گمان كنند كه ابوطالب كافر بوده است فرمود دروغ گويند چگونه كافر بود در حاليكه ميگفت:

ألم تعلموا انا وجدنا محمدا 
نبيا كموسى خط فى اول الكتب (12)

شيخ سليمان بلخى صاحب كتاب ينابيع المودة درباره ابوطالب گويد:

و حامى النبى و معينه و محبه اشد حبا و كفيله و مربيه و المقر بنبوته و المعترف برسالته و المنشد فى مناقبه ابياتا كثيرة و شيخ قريش ابوطالب. (13)

يعنى ابوطالب كه رئيس و بزرگ قريش بود حامى و كمك پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم بود و او را بسيار دوست داشت و كفيل معيشت و مربى آنحضرت بود و بنبوتش اقرار و برسالتش اعتراف داشت و در مناقب او اشعار زيادى سروده است.(درباره اثبات ايمان ابوطالب مطالب زيادى در كتب دينى‏نوشته شده و كتابهاى مستقلى نيز مانند كتاب ابوطالب مؤمن قريش برشته تأليف در آمده است) .

بارى ولادت على عليه السلام در اندرون كعبه مفاخر بنى هاشم را جلوه تازه‏اى بخشيد و شعراى عرب و عجم در اينمورد اشعار زيادى سروده‏اند كه در خاتمه اين فصل بچند بيت از سيد حميرى ذيلا اشاره ميگردد.

ولدته فى حرم الاله امه‏ 
و البيت حيث فنائه و المسجد 
بيضاء طاهرة الثياب كريمة 
طابت و طاب وليدها و المولد 
فى ليلة غابت نحوس نجومها 
و بدت مع القمر المنير الاسعد 
ما لف فى خرق القوابل مثله‏ 
الا ابن امنة النبى محمد (14)

مادرش او را در حرم خدا زائيد در حاليكه بيت و مسجد الحرام آستانه او بود.

آن مادر نورانى كه لباسهاى پاكيزه ببر داشت و خود پاكيزه بود و مولود او و محل ولادت نيز پاكيزه بود.

در شبى كه ستاره‏هاى منحوسش ناپيدا بوده و سعيدترين ستاره بهمراه ماه پديد آمده بود .

قابله‏هاى(دنيا) هيچ مولودى را مانند او لباس نپوشاينده‏اند(يعنى هرگز مولودى مانند او بدنيا نيامده) بجز پسر آمنه محمد پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم.

پى‏نوشتها:

(1) حبشى‏هاى فيل سوار كه باصحاب فيل سوار كه باصحاب فيل مشهورند تحت فرماندهى ابرهه براى ويران كردن كعبه بمكه آمده بودند كه خداوند همه آنها را هلاك نمود و خود ابرهه نيز آخرين نفر بود كه بهلاكت رسيد چنانكه در قرآن كريم فرمايد: (ألم تر كيف فعل ربك باصحاب الفيل؟) اعراب حجاز آن سال را مبارك شمرده و نامش را عام الفيل گذاشتند و ولادت نبى اكرم نيز در همانسال بوده است تا 71 سال پس از آنواقعه يعنى تا سال 18 هجرى عام الفيل مبدأ تاريخ مسلمين بود ولى در سال مزبور كه ششمين سال خلافت عمر بود برهنمائى حضرت امير از عام الفيل صرفنظر و سال هجرت نبوى مبدأ تاريخ مسلمانان قرار گرفت.

(2) ابوطالب پيش از ولادت على عليه السلام داراى سه پسر ديگر هم بود كه به ترتيب عبارتند از طالب،عقيل،جعفر.

(3) امالى صدوق مجلس 27 حديث 9ـروضة الواعظين جلد 1 ص 76ـبحار الانوار جلد 35 ص 8ـكشف الغمه ص .19

(4) فصول المهمه ص .14

(5) اى پروردگار صاحب شب تاريك و ماه نور دهنده از حكم مقضى خود براى ما آشكار كن كه اسم اين كودك را چه بگذاريم.

(6) شما دو نفر (ابوطالب و فاطمه) اختصاص يافتيد بفرزند پاكيزه و برگزيده و پسنديده پس نام او على است و على از نام خداوند على الاعلى مشتق شده است.

(7) ينابيع المودة باب 56 ص 255ـكفاية الطالب ص .406

(8) من آنكسم كه مادرم نام مرا حيدر نهاد،شير بيشه‏ام چنان شيرى كه زورمند و پنجه افكن باشد.

(9) اعلام الورىـاصول كافى جلد 2 ابواب تاريخـامالى صدوق مجلس 51 حديث .14

(10) امالى صدوق مجلس 89 حديث 12 و 13ـروضة الواعظين جلد 1 ص 139

(11) بحار الانوار جلد 35 ص 124ـمرا(بدين خود) دعوت كردى و من دانستم كه يقينا تو خير خواه منى و تو از اين پيش راستگو و امين بودى و دينى را بمردم عرضه داشتى كه آن بهترين اديان است.

(12) اصول كافى جلد 2 باب ابواب التاريخـآيا ندانستيد كه ما محمد(ص) را مانند موسى به پيغمبرى يافتيم كه در كتابهاى گذشته نامش نوشته شده است.

(13) ينابيع المودة باب 52 ص .152

(14) روضة الواعظين جلد 1 ص .81

 

تربيت اوليه آن حضرت

و قد علمتم موضعى من رسول الله (ص) بالقرابة القريبة و المنزلة الخصيصة،و ضعنى فى حجره و انا وليد،يضمنى الى صدره و يكنفنى فى فراشه...

(نهج البلاغهـخطبه قاصعه)

ابوطالب پدر على عليه السلام در ميان قريش بسيار بزرگ و محترم بود،او در تربيت فرزندان خود دقت وافى نموده و آنها را با تقوى و با فضيلت بار ميآورد و از كودكى فنون سوارى و كشتى و تير اندازى را برسم عرب بآنها تعليم ميداد.

چون پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در كودكى از داشتن پدر محروم شده بود لذا آنجناب تحت كفالت جد خود عبدالمطلب قرار گرفته بود و پس از فوت عبدالمطلب فرزندش ابوطالب برادر زاده خود را در دامن پر عطوفت خود بزرگ نمود.

فاطمه بنت اسد مادر على عليه السلام و زوجه ابوطالب نيز براى نبى اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مانند مادرى مهربان دلسوزى كامل داشت بطوريكه در هنگام فوت فاطمه رسول اكرم صلى الله عليه و آله نيز مانند على عليه السلام بسيار متأثر و متألم بود و شخصا بر جنازه او نماز گزارد و پيراهن خود را بر وى پوشانيد.

چون نبى گرامى در خانه عموى خود ابوطالب بزرگ شد بپاس احترام و بمنظور تشكر و قدردانى از فداكاريهاى عموى خود در صدد بود كه بنحوى ازانحاء و بنا بوظيفه حقشناسى كمك و مساعدتى بعموى مهربان خود نموده باشد.

اتفاقا در آنموقع كه على عليه السلام وارد ششمين سال زندگانى خود شده بود قحطى عظيمى در مكه پديدار شد و چون ابوطالب مرد عيالمند بوده و اداره هزينه يك خانواده پر جمعيت در سال قحطى خالى از اشكال نبود لذا پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم على عليه السلام را كه دوران رضاع و كودكى را گذرانيده و در سن شش سالگى بود جهت تكفل معاش از پدرش ابوطالب گرفته و بدين بهانه او را تحت تربيت و قيمومت خود قرار داد و بهمان ترتيب كه پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم در پناه عم خود ابوطالب و زوجه وى فاطمه زندگى ميكرد پيغمبر و زوجه‏اش خديجه نيز براى على عليه السلام بمنزله پدر و مادر مهربانى بودند.

ابن صباغ در فصول المهمه و مرحوم مجلسى در بحار الانوار مى‏نويسند كه سالى در مكه قحطى شد و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بعم خود عباس بن عبد المطلب كه توانگر و مالدار بود فرمود كه برادرت ابوطالب عيالمند است و پريشانحال و قوم و خويش براى كمك و مساعدت از همه سزاوارتر است بيا بنزد او برويم و بارى از دوش او برداريم و هر يك از ما يكى از پسران او را براى تأمين معاشش بخانه خود ببريم و امور زندگى را بر ابوطالب سهل و آسان گردانيم،عباس گفت بلى بخدا اين فضل كريم وصله رحم است پس ابوطالب را ملاقات كردند و او را از تصميم خود آگاه ساختند ابوطالب گفت طالب و عقيل را (در روايت ديگر گفت عقيل را) براى من بگذاريد و هر چه ميخواهيد بكنيد،عباس جعفر را برد و حمزه طالب را و نبى اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نيز على عليه السلام را بهمراه خود برد. (1)

نكته‏اى كه تذكر آن در اينجا لازم است اينست كه على عليه السلام در ميان اولاد ابوطالب با سايرين قابل قياس نبوده است هنگاميكه پيغمبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را از نزد پدرش بخانه خود برد علاوه بر عنوان قرابت و موضوع‏تكفل،يك جاذبه

 قوى و شديدى بين آندو برقرار بود كه گوئى ذره‏اى بود بخورشيد پيوست و يا قطره‏اى بود كه در دريا محو گرديد و باين حسن انتخابى كه رسول گرامى بعمل آورده بود ميل وافر و كمال اشتياق را داشت زيرا.

على را قدر پيغمبر شناسد 
بلى قدر گهر زرگر شناسد

البته مربى و معلمى مانند پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم كه آيه علمه شديد القوى (2) در شأن او نازل شده و خود در مكتب ربوبى (چنانكه فرمايد ادبنى ربى فاحسن تأديبى) تأديب و تربيت شده است شاگرد و متعلمى هم چون على لازم دارد.

على عليه السلام از كودكى سر گرم عواطف محمدى بوده و يك الفت و علاقه بى نظيرى به پيغمبر داشت كه رشته محكم آن بهيچوجه قابل گسيختن نبود.

على عليه السلام سايه صفت دنبال پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم ميرفت و تحت تربيت و تأديب مستقيم آنحضرت قرار ميگرفت و در تمام شئون پيرو عقايد و عادات او بود بطوريكه در اندك مدتى تمام حركات و سكنات و اخلاق و عادات او را فرا گرفت.

دوره زندگانى آدمى بچند مرحله تقسيم ميشود و انسان در هر مرحله باقتضاى سن خود اعمالى را انجام ميدهد،دوران طفوليت با اشتغال باعمال و حركات خاصى ملازمه دارد ولى على عليه السلام بر خلاف عموم اطفال هرگز دنبال بازيهاى كودكانه نرفته و از چنين اعمالى احتراز ميجست بلكه از همان كودكى در فكر عظمت بود و رفتار و كردارش از ابتداى طفوليت نمايشگر يك تكامل معنوى و نمونه يك عظمت خدائى بود.

على عليه السلام تا سن هشت سالگى تحت كفالت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم بود و آنگاه به منزل پدرش مراجعت نمود ولى اين بازگشت او را از مصاحبت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم مانع نشده و بلكه يك صورت تشريفاتى ظاهرى داشت و اكثر اوقات على عليه السلام در خدمت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم‏سپرى ميشد آنحضرت نيز مهربانيها و محبت‏هاى ابوطالب را كه در زواياى قلبش انباشته بود در دل على منعكس ميساخت و فضائل اخلاقى و ملكات نفسانى خود را سرمشق تربيت او قرار ميداد و بدين ترتيب دوران كودكى و ايام طفوليت على عليه السلام تا سن ده سالگى (بعثت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم) در پناه و حمايت آنحضرت برگزار گرديد و همين تعليم و تربيت مقدماتى موجب شد كه على عليه السلام پيش از همه دعوت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم را پذيرفت و تا پايان عمر آماده جانبازى و فداكارى در راه حق و حقيقت گرديد.

پى‏نوشتها:

(1) فصول المهمه ص 15ـبحار الانوار جلد 35 ص .118

(2) سوره نجم آيه .5

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم آبان 1390ساعت 14:32  توسط ناهیدق  | 

پیام هایی درباره ی حضرت علی(ع)

رعایت شأن افراد

علی(ع) در عین متواضع بودن، به حفظ منزلت افراد توجّه زیادی داشتند. نقل است روزی پدر و پسری مهمان ایشان بودند. امام(ع) آنها را در بهترین جای خانه خود پذیرایی کردند و خودشان در نزدیک درِ اتاق روبروی مهمانان نشستند. پس از صرف غذا قنبر آب آورد تا مهمان ها دست های خود را با آن بشویند؛ علی(ع) آب را از قنبر گرفتند و آب به دست پدر ریختند. او از این وضع شرمنده شد و از آن حضرت خواست که آب را خود بریزد ولی امام(ع) راضی نشدند. امام(ع) سپس ظرف آب را به پسرش محمد حنفیه دادند و فرمودند: اگر پدر و پسر کنار هم نبودند به دست پسر هم خودم آب می ریختم، ولی چون در کنار پدر است خداوند دوست ندارد که بین آنها هیچ فرقی گذاشته نشود، باید شأن پدر حفظ شود.

حفظ آبروی اشخاص

روزی فرد نیازمندی به امام(ع) مراجعه کرد و اظهار نیاز نمود. چون عده ای دیگر نیز در آنجا بودند حضرت برای حفظ آبروی او فرمودند: «حاجت خود را بنویس.» و به این طریق امام(ره) نگذاشتند دیگران متوجه درخواست او شوند و در نتیجه آن فرد شرمنده شود. آن گاه به قنبر فرمودند خواسته او را برآورد و به سبب شایستگی او، بیش از آنچه می خواست به او کمک کردند. یکی از حاضران گفت: یا امیرالمؤمنین براستی که او را بی نیاز کردی حضرت فرمودند: هرکسی را به اندازه منزلتش احترام کنید، چون دیدم این مرد، فرد شایسته ای است بیش از آنچه نیاز داشت کمکش کردم.

شیوه درست تأمین نیاز افراد

فردی به نام حارث شبی به خدمت علی(ع) آمد. علی(ع) از سخنان او پی بردند که نیازی دارد به او فرمودند: آیا مرا برای بیان حاجت خودت را شایسته می بینی؟ حارث گفت: البته یا امیرالمؤمنین. علی(ع) بلافاصله چراغ را خاموش کردند و با محبت خود را به نزدیک او رساندند و فرمودند: چراغ را خاموش کردم تا خجالت نکشی، هرحاجتی داری بیان کن. از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمودند: هرگاه حوایج مردم به کسی بیان می شود آن ها به منزله امانت الهی هستند باید از افشای آنها خودداری شود. اکنون تو هم نیاز خودت را بیان کن ما هم در حدّ توان برای برآورده شدن آن تلاش خواهیم کرد.

تسلط به معارف قرآن

یکی از ابعاد مهم شخصیت علی بن ابیطالب(ع) آشنایی آن حضرت به معارف قرآن است. ابوالطفیل می گوید: روزی علی(ع) را در حال خطبه خواندن دیدم که می فرمود: «سلونی، سلونی، سلونی عن کتاب اللّه؛ از من هرچه درباره قرآن می خواهید بپرسید. به خدا قسم آیه ای در قرآن نیست مگر آن که من می دانم آن آیه در کلام شب یا روز و در کدام بیابان یا کوه و... نازل شده است. اگر بخواهم می توانم به مقدار هفت بارِ شتر درباره تفسیر فاتحة الکتاب مطلب به نگارش درآورم.»

رعایت احساس جوان

روزی علی(ع) به همراه غلام خود، قنبر برای تهیه لباس به بازار کرباس فروشان رفتند. به یکی از فروشندگان فرمودند: دو عدد لباس می خواهم. فروشنده دو لباس آورد. قیمت یکی از آن ها سه درهم و قیمت دیگری دو درهم بود. امام(ع) لباس دو درهمی را خود برداشتند و لباس سه درهمی را به قنبر دادند. قنبر گفت: ای امیرمؤمنان! شما چون به منبر می روید و برای مردم خطبه می خوانید مناسب است لباس گرانتر را شما بپوشید. حضرت نپذیرفتند و فرمودند: قنبر! تو جوان هستی، من از خدا شرم می کنم که خود را در لباس پوشیدن بر تو ترجیح بدهم. از پیامبر اکرم(ص) شنیدم که می فرمودند: «از آنچه می پوشید و می خورید به غلامان خود هم بپوشانید و بخورانید بین خودتان و آنها فرق نگذارید.»

غذا باید حلال باشد

ابونیرز می گوید: من نگهبانی از دو مزرعه علی(ع) را به عهده داشتم. روزی حضرت در حالی که مشغول کار در یکی از مزرعه ها بودند به من فرمودند: آیا طعامی برای خوردن هست؟ عرض کردم: غذا دارم ولی آن در شأن شما نیست. حضرت پرسیدند: چه داری؟ عرض کردم: مقداری کدو با روغن کهنه دنبه پخته ام. امام(ع) دست از کار کشیدند و پس از شستن دست های خود، در خوردن غذا با من شرکت کردند، سپس فرمودند: هرکس که شکمش او را داخل آتش کند، خدا او را از رحمت خویش دور می سازد.

وقف دو باغ

نقل می کنند علی(ع) دو باغ داشتند. روزی در یکی از آن باغ ها مشغول کندن چشمه ای بودند، ناگهان چشمه به آب رسید و فوران کرد. امام به سرعت بیرون آمدند و بلافاصله قلم و کاغذ خواستند آن دو باغ را به همراه چشمه برای فقرای مدینه و در راه ماندگان وقف کردند و از خداوند درخواست کردند که در عوض وقف آن دو باغ، چهره او را در روز قیامت از آتش جهنم در امان نگهدارد.

حق همراه

در مسافرتی علی(ع) با فردی از اهل ذمه در راه کوفه همسفر شدند. مرد ذمی پرسید: بنده خدا! به کجا می روید؟ علی(ع) جواب دادند: به کوفه. در اثنای راه، ذمی به راه دیگری رفت و خواست از امام(ع) جدا شود ولی با تعجب دید آن حضرت با او به همان طرف می آید. مرد ذمی گفت: مگر نگفتید به کوفه می روید پس چرا به این راه آمدید؟! علی بن ابیطالب(ع) فرمودند: من به کوفه می روم و می دانم که راه کوفه از این طرف نیست، اما ادب رفاقت و حق همسفری آن است که انسان در وقت جدا شدن به احترام رفیق خود، چند قدمی او را مشایعت کند. پیامبر ما این کار را به ما آموخته است.

مرد ذمی گفت: معلوم می شود آنها که به او ایمان آورده اند به سبب چنین اخلاق پسندیده این کار را انجام داده اند و من هم به آیین تو ایمان می آورم.

از سرما می لرزد امّا...

هارون بن عنتره می گوید: پدرم نقل می کرد روزی در ساختمان حوزنق به حضور علی بن ابیطالب رسیدم. دیدم جامه بسیار کهنه ای را بر خود پیچیده است و از سرما می لرزد. عرض کردم: یا امیرالمؤمنین! این همه لباس در اختیار شماست و شما و اهل بیت تان هم در بیت المال حقی دارید. چرا از آنها استفاده نمی کنی و این همه به نفس خود، سخت می گیری؟ آن گاه حضرت در جواب فرمودند: به خدا قسم من از اموال شما چیزی بر نمی دارم. لباسی را که می بینی بر خود پیچیده ام از مدینه آورده ام و به غیر از آن، لباسی از خود ندارم تا آن را بپوشم.

آداب معاشرت با مردم

وقتی که علی بن ابیطالب(ع) در بستر شهادت قرار گرفتند فرزندان خود را به دور خویش جمع کردند و وصیت کردند و از جمله فرمودند: ای فرزندان من با مردم به گونه ای باشید که اگر از پیش آنها به جای دیگری رفتید آنها شدیدا مشتاق دیدار شما باشند و اگر اجلتان رسید و از دنیا رفتید بر فقدان شما گریه کنند.

علل فساد مردم

از علی(ع) پرسیدند: عوامل فساد و انحراف مردم چیست؟ حضرت فرمودند: فساد عامه مردم از فساد خواص ناشی می شود. اگر علما پر طمع شوند نمی توانند مردم را به سوی خدا دعوت کنند. زاهدان اگر به نفس خود مالک نباشند زهد را وسیله جمع دنیا قرار می دهند. بازرگانان اگر امین نباشند و از دادن حقوق مالی خودداری کنند و ارتشیان اگر به جای حفظ مرزها و امنیت شهر به جمع غنایم بپردازند و قضات و زمامداران بر طبق موازین حقّ و عدالت رفتار نکنند و آلوده رشوه شوند، جامعه به فساد کشیده می شود. بنابراین مردم را ضایع نمی سازد مگر دانشمندان طمعکار و زاهدان دام گستر و تاجران گنه کار و ارتشیان وظیفه نشناس و قضات رشوه خوار و زمامداران بی بند و بار. در هر حال ستمکاران به کیفر عمل زشت خود خواهند رسید.

جامع اوصاف

در زمینه ویژگی های ظاهری و باطنی علی(ع) بسیار سخن گفته شده است. جامع ترین و گویاترین توصیفات از پیامبر اکرم(ص) نقل شده؛ از جمله می فرمایند: «هرکس می خواهد نوح را در عزم و اراده اش و آدم را در علم سرشارش و ابراهیم خلیل الله را در حلم و بردباریش و موسی کلیم الله را در هوش و ذکاوتش و عیسی روح الله را در زهد و بی توجهی به دنیا نظاره کند، به علی بن ابیطالب بنگرد؛ چرا که او جامع همه این ویژگی هاست».

گریه های شبانه علی(ع)

روزی معاویه به ضرار بن صمره گفت: از علی بن ابیطالب(ع) به من بگو. ضرار از معاویه خواست که او را از این کار معاف بدارد، ولی معاویه قبول نکرد. وقتی ضرار مجبور شد که درباره علی(ع) سخن بگوید، این گونه او را توصیف کرد. سوگند به خدا، علی(ع) بسیار هوشیار، عادل و دانا بود... من شبی از شب ها دیدم که آن حضرت محاسن خود را به حالت تضرع در دست گرفته و به شدت گریه می کند و خطاب به دنیا می گوید: ای دنیای بی ارزش! متوجه من شده ای؟ می خواهی مرا به دنبال خود بکشانی؟ هیهات که من گرفتار تو شوم، از من دور شو. عمر تو کوتاه و آرزویت پست و بی مقدار است. وای بر من که توشه ام کم و راه سفرم طولانی است... وقتی معاویه این توصیفات را شنید شروع کرد به گریه کردن و حاضران هم همه گریستند.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم آبان 1390ساعت 14:25  توسط ناهیدق  | 

پیام هایی در مورد سخنان گوهربار حضرت علی(ع)

 

مربی و معلم حضرت علی علیه السلام

حضرت علی علیه السلام همیشه همراه و یاور پیامبر بودو در دامان نبوت پرورش یافت. شفقت و محبت پیامبر صلی الله علیه و آله نسب به امیرالمومنین علیه السلام غیرقابل وصف بود، به طوری که احترام و مهری که نسبت به حضرت علی علیه السلام در دل داشت نسبت به هیچ یک از یاران خویش نداشت. پیامبر همواره درصدد تعلیم و پرورش امام علی علیه السلام بودند. ایشان درمورد آن حضرت می فرمودند: من شهر علمم و علی دروازه آن است. امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: «به راستی که من (نسبت به رسول خدا) چنان بودم که هرگاه از رسول خدا می پرسیدم پاسخم می داد، و هرگاه سکوت می کردم، آن حضرت آغاز می کرد و به من تعلیم می داد. [و با هیچ یک از اصحاب این گونه رفتار نمی کرد]».

خشنودی معبود

هیچ چیز زشت تر از این نیست که کسی را از کار زشتی باز دارید، در حالی که خود به آن گناه آلوده اید. امر کردن به کارهای نیک در صورتی شایسته و به جاست که انسان ابتدا از خود آغاز کند و آن کار نیک را ملکه رفتار خویش سازد. روح والا و برتر امام علی علیه السلام زیبنده تمام کمالات و فضایل انسانی است و چه زیبا در وصف کمالات خویش می فرمایند: «به راستی که من خود را والاتر از این می دانم که مردم را از چیزی باز دارم، که خود از آن باز نایستم یا به چیزی دستورشان دهم که با عمل خویش بر آنها پیشی نگیرم یا از ایشان به چیزی خشنود شوم که پروردگارِ مرا خشنود نسازد».

بی میلی امام علی نسبت به دنیا

در تعالیم اسلامی از دنیا به محلی ناپایدار و زودگذر تعبیر شده است. دنیا محل رنج و مشقت، و لذت های آن فانی و زودگذر است. امیرالمؤمنین علیه السلام ، آن ابرمرد عرصه تاریخ، به لذت های فانی و نعمت های ناپایدار دنیا بی اعتنا بود.

نظر آنان که نکردند بر این مشتی خاک

الحق انصاف توان داد که صاحب نظرند.

مولای متقیان در مورد زهد و بی رغبتی نسبت به این دنیای دون با تعبیری زیبا فرموده اند: «به راستی که من دنیا را سه طلاقه کرده ام که در آن رجوعی نیست و افسارش را بر دوشش انداخته ام».

منافقان

انسان های منافق و دورو افکار پلیدشان را در لفافه سخنان زیبا و به ظاهر منطقی به دیگران عرضه می کنند و مردم را با ترفندهای خود می فریبند. چنین کسانی دارای ضمیری بیمار و آلوده و ظاهری آراسته اند. روسیاهانی اند که با ظاهر فریبنده خویش به دیگران نیرنگ می زنند. حضرت علی علیه السلام در کلامی دلنشین می فرمایند: «به راستی که من بر شمابیمناک و ترسانم از منافق دلی که عالمانه و دانشمندانه سخن می گوید و آنچه شما می دانید می گوید و آنچه خوش نمی دارید انجام می دهد».

توشه آخرت

انسان در این دنیا ماندگار و جاودانه نیست و سفری به زندگی جاودانه در پیش دارد. هر عملی که برای رضای خدا و آبادسازی آخرتش انجام دهد اندوخته ای برای زندگی جاودانه اوست. حضرت علی علیه السلام همواره مسلمانان را به فراهم آوردن توشه سفر آخرت سفارش می کردند و می فرمودند: «همانا من شما را به آماده شدن برای سفر آخرت و فراهم کردن زاد و توشه فرا می خوانم؛ برای روزی که فقط اعمال نیکتان که از پیش فرستاده اید سود می بخشد و از آنچه پس انداز کرده اید پشیمان خواهید شد. و به مجازات اعمال خویش خواهید رسید».

تلاش برای سعادت اخروی

دنیا محل گذر است و همگان راهی سفر آخرتند و اراده انسان ها اثری در رفتن یا نرفتن آنها ندارد. انسان با اندکی تامل در سرگذشت پیشینیان به این نتیجه خواهد رسید که خود نیز باید به فکر زندگی جاودان و جهان آخرت باشد و باید لذّات و خوشی های زودگذر را بر سعادت جاودان ترجیح ندهد و همواره در جهت آباد ساختن آخرت خویش بکوشد. حالات و نیز سخنان حکیمانه حضرت علی علیه السلام و ناله های شبانه وی عظمت روز قیامت را یادآوری می کند. حضرت می فرمایند: «به راستی که تو در راهی هستی که پیشینیان قرار داشتند. پس تلاش خود را در راه آخرت مصروف دار و به کار دنیا اهمیتی مده».

آرزوهای دور و دراز

اگر انسان در این زندگانی زودگذر عمر خود را صرف آرزوهای دور و دراز کند، فرصت های گهربار عمر خویش را به بهایی اندک از دست داده است. آرزوهای انسان پایان ندارد و با برآوردن یک خواسته، خواسته دیگری در زندگی اش پدید می آید. تا آنجا که اگر به آرزوها توجه کند، زندگی اش با رنج و سختی و ناکامی سپری خواهد شد. شخصی که آرزوهای دور و دراز دارد، همواره به آنچه خداوند به او عطا فرموده و برای او مقدّر ساخته، راضی نیست و فریب خورده آرزوهای خویش است. آرزوها و خواسته ها دیده حق بین انسان را کور می کنند و او را از پرداختن به امور اخروی باز می دارند. معلم انسان ساز بشریت، امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند: «به راستی که هرگز به آرزویت نخواهی رسید و از مدت مقرّر عمرت نخواهی گذشت. پس از خدا بترس و در خواسته ها اعتدال را مراعات کن».

خالق روزی ده

انسان های غافل از یاد خدا دراین اندیشه اند که روزی شان زاییده تلاش و زحمت خودشان است؛ حال آن که خداوند انسان ها را خلق فرموده و خود نیز ضامن روزی آنهاست، مشروط بر این که برای به دست آوردن این نعمت تلاش کافی کنند. بنابراین کسانی که سخت نگران تأمین معاش، و نسبت به مال و ثروت حریص اند، نسبت به قدرت لایزال خداوند شک و تردید دارند و به خداوند سبحان اعتماد ندارند. تعلق وافر به دنیا و مادیات بشر را اسیر حرص و آز می کند و موانع سنگینی بر سر راه حب الهی و صدق و اخلاص ایجاد می کند. شاهد کلامْ این اندرز گران بهای امیرالمؤمنین علیه السلام است که می فرمایند: «به راستی که تو قسمت خود را در می یابی و روزیِ تو را خدا ضمانت کرده است و آنچه را برای تو مقدر شده بی کم و کاست دریافت خواهی کرد. پس نفس خویش را از بدبختی حرص و خواریِ طلب آسوده کن و به خدا اعتماد کن و در کسب مال آسان گیر باش».

حرص، عامل بدبختی

اعتقاد به این که عمر انسان و روزی او از طرف پروردگارش مقدر شده است، باعث آزادی انسان از قید تعلقات و مادیات می شود. در مقابل، برخی به تقدیر و اراده خداوند اعتقاد ندارند و دنیا و آخرت خویش را با حرص و آز تباه می سازند.

مولا امیرالمؤمنین علیه السلام به چنین حریصان بدبختی فرمان می دهد که به روزی و تقدیر خویش قانع باشند؛ چرا که چیزی که مقدر نشده، سعی و تلاش در به دست آوردن آن بی اثر است. آن حضرت می فرمایند: «به راستی که تو نمی توانی مرگ خود را به تاخیر اندازی و آنچه روزی تو نیست به تو نخواهد رسید، پس چرا خود را بدبخت می کنی؟».

هواهای نفسانی

انسانی که اسیر هواهای نفسانی خویش است و از مادیّات و تعلقات دنیوی پا فراتر نمی نهد، نعمت ها و امتیازات الهی را نیز تبدیل به نقمت و بدبختی می کند. چنین کسی هر قدر به لذات نفسانی خویش اهمیت و بهای بیشتری دهد، زودتر به انحطاط و بدبختی کشیده می شود و امور دنیوی و لذات نفسانی او را از توجه به خدا و آخرت باز می دارد.

دشمنی بدخواه تر نبود تو را از خویشتن

رهروا غافل مباش از دیو نفس راهزن

نفس شیطانی است از شیطان نیاید کار راست

اول ای جان پنجه دیو قوی در هم شکن

حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام درمورد عاقبت غلبه هواهای نفسانی می فرمایند: «اگر اختیار خود را به دست نفس خویش دهی، آخرتت را تباه می کند و به بلایی که نهایت ندارد و بدبختی ای که پایان ندارد، دچار می سازد».

حتمیّت مرگ

مرگ حقیقتی است که در پی تمام مخلوقات دنیاست و هیچ کس را از آن گریزی نیست. اغلب یادمرگ برای انسان ها ناگوار و دلخراش است. لیکن عاقلانه است که انسان همواره به یادمرگ باشد و توشه ای از اعمال شایسته برای سعادت زندگی جاودانه اش بیندوزد؛ زیرا هر چه ایام و لحظات زندگی می گذرند، انسان را به موعد مرگ نزدیکتر می سازند. مولا امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: «به راستی که شما تحت تعقیب مرگید و هر که از آن بگریزد نجات نیابد و به ناچار مرگ او را درمی یابد».

واجبات و مستحبات

دین اسلام دینی بسیار تکامل یافته است که برای جزء جزء زندگی انسان برنامه و دستور دارد. در قوانین اسلام واجبات و مستحباتی هست که در انجام دادن آنها باید نهایت دقت را به عمل آورد. انجام دادن مستحبات دین در صورتی سود می بخشد که در کنار ادای واجبات باشد. به جا آوردن مستحبات اگر به واجبات ضرر رساند، خاصیت و مفهوم خود را از دست می دهد؛ چرا که همواره واجبات دین بر مستحبات مقدم است و انجام دادن مستحبات نباید کوچک ترین خدشه ای به واجبات وارد سازد. مولای متقیان می فرمایند: «اگر برای کسب فضیلت مستحبات، در انجام دادن فرایض کوتاهی کنی، هرگز فضیلتی که به دست می آوری با گناه ترک واجب برابری نمی کند».

خودنگهداری، رمز سعادت

بدیهی است که انسان در زندگی جویای سعادت و کامیابی خود است و قطعا این سعادت جز با تهذیب نفس به دست نمی آید. پس عاقلانه است که انسان عمر گران بهای خویش را صرف پارسایی و مبارزه با هواها و خواهش های پست و اندوختن توشه و سرمایه آخرت کند و گوهر تابناک انسانیت خویش را از گناهان کوچک و بزرگ حفظ کند. تنها در این صورت است که به وعده های فراوان خداوند خواهد رسید. ولی خدا و امیرمؤمنان، حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «به راستی که هرگز بدانچه از وعده های پروردگار خود دوست می داری نخواهی رسید، جز به خویشتن داری از انجام دادن محرماتی که نفس تو بدان میل دارد».

بهشت موعود

بهشت میعادگاه کسانی است که در راه یگانه معبود و محبوب خویش، با نفس شیطانی مبارزه کرده اند و از فریب ها و تزویرهای این دنیا دوری جسته و در راه خشنودی خدا، ناملایمات و سختی ها را به جان خریده اند. دستیابی به این مکان مقدس جاویدان، تنها با مجاهدت ها و تحمل سختی ها و کوشش در به دست آوردن خشنودی خدای بزرگ میسر خواهد بود. مولای وارستگان جهان می فرمایند: «به راستی که تو وارد بهشت نمی شوی، مگر آنکه از گمراهی دوری کنی و از گناهان باز ایستی و به سوی خدا بازگردی».

بی وفایی دنیا

در تعالیم اسلامی حب دنیا زشت و ناپسند است. اسلام انسان ها را از توجه و غرق شدن در لذت های زودگذر دنیا منع کرده است. اگر انسان به آنچه خداوند برایش مقدر ساخته قانع نباشد و همواره در طلب دنیا حرص و طمع داشته باشد و به دنبال ارضای هواها و خواهش های نفسانی خویش باشد، نیازمند و فقیر خواهد بود و دنیا از او گریزان می شود. بی نیازی و توانگری در توجه نکردن به دنیاست؛ همان گونه که حضرت امام علی علیه السلام می فرمایند: «اگر به دنیا روآوری، دنیا به تو پشت می کند».

فروتنی و تواضع

اگر انسان حقیقتا خود را برتر از دیگران نداند، نسبت به آنها فروتن خواهد بود. مسلمان، بر اساس اخلاق اسلامی باید مزیّن به صفت فروتنی باشد. همواره نسبت به دیگران، به ویژه زیردستان متواضع باشد و افکار و خوی های سرکش را فرو نشاند. این فضیلت نیکو زاییده ایمان به خدا و علم و آگاهی است. کسی که برای خشنودی خدای سبحان نسبت به زیردستان و اطرافیان خود فروتن باشد، خداوند مقام و منزلتش را در نزد مردم بلند می کند. شاعر گوید:

تواضع سرِ رفعت افرازدت

تکبّر به خاک اندر اندازدت

حضرت امیرمؤمنان علیه السلام می فرمایند: «به راستی اگر فروتنی کنی خداوندتو را رفعت می بخشد».

تکبر

وقتی انسان از خدا غفلت کند، خودبینی جای توجه به خدا را می گیرد در نتیجه کمالاتش را از خود می داند و خود را برتر از دیگران می پندارد، و به آنان به دیده حقارت می نگرد. دلی که گرفتار عجب و کبر است، از خشوع، خضوع، رقّت و لطافت و شکسته نفسی در برابر حق و بسیاری از کمالات دیگر بی نصیب است. حاصل این صفت غفلت از خدا و پستی و فرومایگی است؛ همچنان که حضرت امام علی علیه السلام ، پیشوای مسلمانان جهان، می فرمایند: «به راستی که اگر تکبر کنی، خداوند تو را پست می کند».

پیکار با نفس

در تعالیم اسلامی برترین جهاد، پیکار با نفس است بدیهی است کسی که در جهاد کمر همّت بسته، برای اطاعت و فرمانبرداری خدا و جلوگیری از نافرمانی و کسب خشنودی او با نفس خویش مبارزه کند، درنزد خدا مقام و منزلتی خاص خواهد داشت. انسان باید برای رضای حق و رسیدن به سعادت اخروی با خواهش های نفسانی خود مبارزه کند و فرمان نفس خویش را به دست گیرد. پیشوای مسلمانان جهان حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «به راستی که اگر با نفس خود جهاد کنی خشنودی خدا را به چنگ آورده ای».

انصاف

داشتن روح انصاف در برقراری روابط پایدار با دیگران موثر است. انصاف از بزرگ ترین فضایل انسانی و زیبایی بخش اخلاق و رفتار آدمی است. والاترین معناو مصداق انصاف با دیگران در این جمله گرانبها تجلی یافته است که «هر چه را برای خود نمی پسندی برای دیگران مپسند». قرار دادن نفس خود به عنوان معیاربهترین راه برای برقراری انصاف با خلق خدا است. همان طور که شاعر پارسی می گوید:

بر خلق خدا حکم چنان کن که اگر

آن بر تو کند کسی تو راضی باشی

مولای متقیان حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «به راستی که اگر اهل انصاف باشی، خدای تو را به خود نزدیک می سازد».

پرهیز از گناه

تنها راه انسان برای رسیدن به کمال و سعادت، بندگی خداست؛ یعنی اطاعت محض از فرامین و پرهیز از گناهان. از این رو تا انسان دست از سرکشی برندارد و خود را از مخالفت و معصیت منزّه نسازد، به سر منزل مقصود نائل نمی شود. بدون ترک معصیت، تحصیل فضایل و کمالات نیز سودی ندارد و انسان را در مسیر صحیح قرار نمی دهد. انسانی که همواره از گناهان پرهیز دارد، در واقع عملاً مسیر قرب الی اللّه را برگزیده است و چه سعادتی بالاتر از آن که انسان در پیشگاه کبریای احدیّت از مخالفت کردن با او شرم کند، حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «به راستی که اگر از گناهان پرهیز کنی، به مقامات والا نائل می شوی».

پارسایی

پارسایی سپری در مقابل پلیدی است و انسان را از ارتکاب محرمات الهی باز می دارد. انسان پرهیزگار، در حقیقت زندگی عاقلانه ای برگزیده و پاکدامنی در این دنیا و سعادت و عاقبت به خیری آن دنیا را اختیار کرده است. حضرت علی علیه السلام در این باره می فرمایند: «به راستی که اگر پارسایی کنی، از پلیدی گناهان و بدی ها پاکیزه خواهی شد».

اطاعت خدا

برای بندگان خدا مدارجی برای رسیدن به درگاه الهی هست که در صورت قرار گرفتن در مسیر بندگی و اطاعت خدا بندگان به آستان ربوبی نزدیک می شوند. با اطاعت محض و قرب الی اللّه انسان به کمال نهایی و سعادت ابدی می رسد. اگر پرتوی از جمال لایزال الهی در دل مستعد بنده ای بتابد و او را با گوشه ای از عظمت آن زیبای وصف ناپذیر آشنا کند، در این صورت او می تواند تا حدی عظمت مفهوم تقرّب را دریابد و روح خود را در اطاعت محض فرمان الهی قرار دهد. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام قهرمان وادی عبودیّت می فرمایند: «به راستی که اگر اطاعت خدا کنی، تو را نجات می دهد و جایگاهت را اصلاح می کند».

پیروی از هوای نفس

هنگامی که انسان امور زندگی خویش را با منطق عقل نسنجد و تنها به هواهای نفسانی و کامیابی ازلذات دنیوی فکر کند، خواهش های نفسانی بروی غلبه می کنند، تا جایی که دیگر قادر به کنترل آنها نخواهد بود. شخصی که ازهوا و خواهش نفس خود پیروی کند، لذات دنیا بر چشم و گوش و دل وی حاکم می شوند و به نصایح و اندرزها گوش فرا نمی دهد و چیزی جز لذات دنیوی و ارضای خواهش های نفسانی نمی بیند. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام پیروان خویش را از اطاعت و پیروی هواهای نفسانی برحذر می دارند و می فرمایند: «به راستی که اگر از هوای نفس خویش پیروی کنی، کر و کورت می کند و آخرتت را تباه می سازد و نابودت می کند».

نیکوکاری و احسان

مردمان بندگان احسانند و با نیکی کردن به دیگران می توان بر آنها فرمانروایی کرد. انسان نیکوکار با احسان و بخشش، دیگران را به سوی خود جلب می کند. پس نیکی کردن به دیگران نیکی کردن به خویش است. همچنان که امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: «به راستی که اگر احسان کنی، نفس خود را گرامی داشته ای و در حقیقت به خود احسان کرده ای».

بدی کردن به خود

لحظات عمر شریف سزاوار این نیست که با بدی کردن و اعمال و رفتار نادرست به هدر رود. انسان بدکار لحظات گران بهای عمرش را باخته است و آخرت خویش را نیز ویران می سازد. چنین اشخاصی که با مردم رفتار ناشایست دارند، جز بدی چیزی نخواهند دید و مردم نیز با بدی آنها را مکافات می کنند. انسان با بدی کردن جز خسارت و زیان دنیا آخرت و خوار و ذلیل ساختن نفس خود و رانده شدن از سوی دیگران چیزی عایدش نمی شود. مولای وارستگان، حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «به راستی که اگر بدی کردی، خویشتن را خوار کرده و مغبون ساخته ای».

تلاش برای آباد کردن آخرت

تعالیم دین مبین اسلام بیانگر آن است که زندگی بشری محدود به این دنیا نیست و با مرگ پایان نمی پذیرد. عقاید درست، اخلاق پسندیده و اعمال شایسته و نیک انسان در این دنیای زودگذر سرمایه زندگی جاودانه آن دنیاست. عاقبت و سرانجام زندگی انسان ها بستگی به تلاش آنها در این جهان دارد. مولای موحدان و وارستگان عالم، حضرت علی علیه السلام ، می فرمایند: «تو برای آخرت آفریده شده ای، پس برای آن بکوش».

زهد و بی توجهی به دنیا

هر اندازه ایمان انسان خالص تر باشد، از دلبستگی هایش به آنچه فانی و زودگذر است کاسته، و به همان اندازه یقین و ایمانش به خدا و آخرت افزوده می شود. توجه بیش از حد به امور دنیا انسان را از یاد خدا غافل می سازد و غفلت و دوری از خدا سبب بدبختی انسان می شود. اشتغال به امور دنیوی انسان را از سعادت حیات ابدی محروم می سازد. چنین کسی در قیامت درمی یابد که چه موهبت عظیمی را با چه سرگرمی پستی سودا کرده است. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام ، که خود در سرتاسر زندگی خویش چنان زندگی کرد که با دیدن وی مردم به یاد خدا و آخرت می افتادند و نسبت به دنیا کاملاً بی رغبت بود، می فرمایند: «تو هرگز برای دنیا آفریده نشده ای، پس نسبت به آن زهد ورز و از آن روی بگردان».

عقل و علم

انسان به مدد نیروی عقل خود، حق و باطل، درست و نادرست، خیر و شر، و راه و چاه را از هم تمیز می دهد و زمام هدایت کشتی حیات خویش را به دست می گیرد. می توان گفت که در سرزمین وجود انسان، نقش فرماندهی در دست عقل است و کمال آدمی به آن است که انسان از این فرمانده فرمان برد. از طرف دیگر ممارست در تحصیل علوم معارف، بر قدرت و توان عقل افزوده، سبب شکوفایی استعدادها و تقویت تفکر می شود. علم و دانش در حکم چراغ است و عقل در حکم دیدگان. تا چراغی نباشد که پرده ظلمت را بدرد، کاری از دست چشمان تیزبین ساخته نیست. هر چه انسان بر وسعت معلومات و آگاهی های خود بیفزاید، عرصه ذهن روشن تر و تابناک تر می شود و چشمان عقل به سهولت قادر به تشخیص و تمیز می شوند. از این رو امام علی علیه السلام در موردهمراهی و رابطه علم و عقل می فرمایند: «به راستی که تو به عقل خود سنجیده می شوی، پس آن را با علم پرورش ده».

زینت ادب، بردباری است

بردباری غلبه و مقاومت در برابر رذایل و طغیان های نفس است. هر چه میزان عقل و دانش انسان بیشتر شود، در مقابل طغیان های نفس و خشم خویش حلیم تر خواهد بود. از آنجایی که شخص بردبار در برابر مردم متواضع است، همیشه مورد احترام و ستایش دیگران قرار می گیرد. معلم بزرگ بشریت و مولای وارستگان در این مورد می فرمایند: «به راستی بها و ارزشی که به تو می دهند به واسطه ادب توست، پس آن را به بردباری بیارای».

جوینده شتابان (مرگ)

تعالیم اسلامی همواره به انسان ها در مورد حقیقت مرگ و معاد هشدار می دهد و هیچ شک و شبهه ای نیست که پایان زندگی دنیوی انسان مرگ است. بشر در این دنیا مسافری است که لحظات عمر خویش را از تولد تامرگ در این جهان سپری می کند. پس باید که توشه ای برای زندگی جاودانه خویش بیندوزد. یاد مرگ انسان را برای زندگی اخروی آماده می سازد. انسان با فهم این حقیقت از این دنیای زودگذر و دلبستگی های آن دل می کند و از فرصت های عمر برای سعادت جاودانه خویش اندوخته و توشه ای برمی گیرد.

هنگام سپید دم خروس سحری

دانی که چرا همی کند نوحه گری

یعنی که نمودند در آیینه صبح

کز عمر شبی گذشت و تو بی خبری

حضرت علی علیه السلام امام محبوب و مهربانمان  می فرمایند: «به راستی که در پس تو جوینده ای است شتابان، و آن مرگ است. از آن غافل مباش».

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم آبان 1390ساعت 14:22  توسط ناهیدق  | 

 
یا حضرت علی(ع)
یا حضرت علی(ع)

درباره ی زندگی حضرت علی
یا حضرت علی(ع)
یا حضرت علی(ع)

درباره ی زندگی حضرت علی


<-PostTitle->

<-PostContent->
برچسب‌ها: <-TagName->


ادامه مطلب

<-PostDate-> |

 


انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس